*

do 06 nov 2008, 09:47

Negentig jaar wapenstilstand in West Vlaanderen en Noord Frankrijk

Toeristeninvasie! herdenking WO1

door MELLE VAN DER VELDE
IEPER/ARRAS -  Op 11 november 1918 werd in een treinwagon in het Franse stadje Compiègne de wapenstilstand getekend die een einde maakte aan vier gruwelijke oorlogsjaren die aan tien miljoen soldaten het leven kostte. Het grootste gedeelte van de oorlog speelde zich af in West Vlaanderen en Noord Frankrijk waar de komende weken en maanden veel herdenkingen, vredesmarsen, conferenties en manifestaties zullen plaatsvinden. Toeristenorganisaties verwachten de komende tijd een invasie van oorlogstoeristen die het gebied komen bezoeken.

„In West Vlaanderen en Noord Frankrijk verwachten we de komende weken en maanden duizenden oorlogstoeristen, die hier het gebied van de Eerste Wereldoorlog komen bezoeken. Er is de laatste tijd een sterk stijgende belangstelling waar te nemen voor deze grote oorlog, met name ook van de zijde van de Nederlandse toerist”. Aldus Johan Martin, regiocoördinator van de Dienst Toerisme in de Westhoek in West Vlaanderen. Onze speciale verslaggever is alvast vooruit gereisd en heeft de meest boeiende bezienswaardigheden in kaart gebracht.

Een centrale plaats in het oorlogstoerisme in West Vlaanderen wordt ingenomen door het Oorlogsmuseum in Ieper. Het museum werd mede naar aanleiding van een blijvende toeristenstroom naar het voormalige oorlogsgebied in 1998 opgericht en geeft door middel van tentoonstellingen, films, historische voorwerpen en educatieve presentaties een beeld van de oorzaak, verloop en gevolg van de oorlog. “Per jaar ontvangen we 260.000 bezoekers”, vertelt directeur Piet Chielens. “Daarvan zijn ruim 30.000 Nederlander. Vooral het aantal Nederlandse scholen dat ons museum bezoekt stijgt spectaculair”.

Het oorlogstoerisme maakt een belangrijk deel uit van het toerisme in West Vlaanderen. “Jaarlijks bezoeken ongeveer 440.000 toeristen onze streek”, aldus Johan Martin van de plaatselijke VVV. “Zij zorgen voor een toeristische omzet van 38 miljoen Euro. Een derde komt voor rekening van het oorlogstoerisme”.

“Ook in Noord Frankrijk, in Pas-de-Calais komen de laatste tijd steeds meer Nederlandse toeristen,”, aldus de Nederlandse Jacqueline Kamps die verantwoordelijk is voor de promotie van het toerisme in dit gebied voor de Benelux.

Last Post

Een indrukwekkende herdenking die nog elke dag plaats vindt is het blazen van ‘The Last Post’ in Ieper. Sinds 1928 brengen koperblazers ieder avond stipt om acht uur een eresaluut aan de gesneuvelden bij het gedenkteken in de Menenpoort in de stad. In de gewelven van de poort staan de namen gegrift van 54.896 gesneuvelden die geen bekend graf hebben gekregen.

Ook in Noord Frankrijk zijn een aantal indrukwekkende gedenkplaatsen, zoals de Wellington Groeve in het stadje Arras. Ruim Twintig meter onder de straten ligt een uitgebreid onderaards netwerk van tunnels met een capaciteit van ongeveer 24.000 soldaten. “Van hieruit werd in 1917 de slag om Arras voorbereid”, aldus Jacqueline Kamps.

Vlakbij in het plaatsje Notre-Dame-de-Lorette liggen 20.000 individuele graven. In een herdenkingskapel staan de namen van duizenden vermisten gegrift, waaronder die van de bekende Franse wielrenner François Faber, die zes jaar voordat hij sneuvelde de Tour de France won. Verschillende musea in de streek geven een goed beeld van de aanleiding, het verloop en het gevolg van de Eerste Wereldoorlog. Pakkend zijn de beelden van vijandelijke soldaten die tijdens een Kerstbestand kerstliederen met elkaar zingen. Of, zonder dat hun officieren het wisten, afspraken één uur per dag geen granaten af te vuren omdat ze van dezelfde waterbron gebruik moesten maken.

En dan is er het ontroerende verhaal van een poes, die regelmatig heen en weer liep tussen de vijandelijke loopgraven en door de soldaten vertroeteld werd. “Op een bepaald moment verdacht een Franse officieer de poes van spionage en daagde hem voor de krijgsraad”, aldus Angéla Convers van de afdeling perspromotie van de stad Arras. “Na een krijgsgerecht werd de poes die de naam “Marshall” droeg tot verbijstering van de soldaten ter dood veroordeeld en ter plaatse geëxecuteerd”.

Ondergronds museum

Het Noord Franse stadje Albert heeft een ondergronds museum dat vooral het leven van alledag toont van de soldaten in de loopgraven. In een onderaardse gang van 230 meter, die vroeger als schuilplaats dienst deed, zijn vitrines en alkoven geplaatst. De bezoeker krijgt er een beeld van het leven van alledag in de loopgraven. In het museumwinkeltje kan men nog authentieke voorwerpen uit de Eerste Wereldoorlog kopen, zoals helmen, messen, bajonetten, munitiehulzen en gebruiksvoorwerpen.

“Het is goed dat de Eerste Wereldoorlog ook nu nog op de juiste manier wordt belicht”, aldus VVV-man Johan Martin. “Tussen 1914 en 1918 waren 33 landen met elkaar in oorlog. In totaal vochten 1,5 miljard mensen tegen elkaar. Dat was 80% van de toenmalige bevolking. Er sneuvelden ruim 10 miljoen soldaten. Dit mag nooit vergeten worden”.

Begraafplaatsen

In West Vlaanderen en Noord Frankrijk vinden oorlogstoeristen ruim 800 oorlogsbegraafplaatsen. Ze werden al snel na afloop van WO1 ingericht. Bij het onderhoud zijn onder meer organisaties als de Commonwealth War Graves Commission betrokken. “In Noord Frankrijk komt jaarlijks een aantal Canadese studenten als vrijwilliger om bezoekers op de vele Canadese kerkhoven rond te leiden”, aldus Jacqueline Kamps.

Alhoewel de oorlog 90 jaar geleden is vallen er nog regelmatig doden, vertelt Johan Martin. “Ieder jaar wordt er nog 100 ton munitie rond Ieper gevonden”. Wekelijks rijdt er een vrachtwagen rond om alle gevonden munitie op te halen en onschadelijk te maken. “Vorig jaar kwam een boer in de omgeving van Ieper nog om het leven toen een oude granaat op zijn bouwland ontplofte. Ook zijn er recent twee clandestiene verzamelaars om het leven gekomen. Eén van hen had zelfs 5 ton oorlogstuig in huis”.

Reiswijzer

Om Noord Frankrijk te komen kun je het beste in de auto stappen en de weg volgen richting Antwerpen/Kortrijk/Lille.

Overnachten kun je in West Vlaanderen op vele manieren. Je kunt logeren op een boerenhoeve, in een eenvoudige of luxe Bed & Breakfast of in een chique hotel. Een fraaie B & B is ‘Certi Momenti’ in de kustplaats Sint-Idesbald vlakbij De Panne. Jan en Marleen Hensen verwennen hun gasten in een drietal kamers in hun luxe kustvilla. In Kortrijk kun je tegen redelijke prijzen logeren in het luxueuze Hotel Damier aan de Grote Markt. Het is het oudste hotel van België. Grootheden als Victor Hugo, president Bush, Margaret Thatcher en Lance Armstrong gingen u voor.

Info: www.toerismevlaanderen.nl en www.pas-de-calais.com

Meer unieke tips over het gebied PasdeCalais van onze correspondent Melle van der Velde


Weekendabonnement
Het EK-abonnement, 6 weken € 20,-!

Zoek op bestemming