Genieten van de Drentse natuur

We beginnen onze tocht in Hoogeveen, waar het landschap nog niet heel aantrekkelijk is. We fietsen namelijk langs industriegebieden en bedrijventerreinen. Hoogeveen groeide na de Tweede Wereldoorlog uit tot een aantrekkelijke plaats voor industrie om zich te vestigen. Bedrijven als Philips en Fokker kwamen er, maar ook Jan Kip, bekend van de Kipcaravan, vestigde er in 1947 een bedrijf. Vele nieuwbouwwijken verrezen om de bevolkingstoename op te vangen. Inmiddels ligt het aantal inwoners van de gemeente Hoogeveen rond de 55.000.

Talrijke boerenhoeves

Het duurt even voordat we de stad uit zijn. Het sombere weer, mist en kou, maakt ons humeur er ook niet beter op. Maar als we in het echte Drenthe terecht komen, waar de wegen stil en verlaten zijn en de boerenhoeves talrijk, voelen we ons weer opperbest. Hoewel het zicht beperkt is, geeft de mist het landschap toch ook iets magisch.

Zo is het niet zo heel moeilijk voor te stellen hoe dit land er vroeger uitzag. Drenthe was tot ver in de 19e eeuw een gebied met eindeloze onontgonnen gebieden waar schapen de boel kaal graasden. Hierdoor kon het zand gemakkelijk overal heen waaien en ontstonden er talloze heuveltjes. De schapenpoep vormde de mest voor op de akkergronden; tot kunstmest werd uitgevonden en de schapenteelt steeds minder rendabel werd.

Stukje 'oernatuur'

De ontginning van de grond voor landbouw tastte het landschap met haar woeste gronden aan. Weinig gebieden bleven bewaard, maar omdat Vereniging Natuurmonumenten hier in 1921 in het bezit kwam van wat grond, kunnen we bij Mantingerzand nog steeds genieten van een stukje 'oernatuur'. Tip: stap bij Café Voscheheugte in Mantinge eens af en loop een stukje het Mantingerzand op. Na wat zandhappen stuit je al gauw op een mysterieuze vliegden. De wortels van de stam liggen bloot en dat betekent dat de zandrug waarop de vliegden ligt vroeger hoger was.

Rond Mantingerzand kun je als wandelaar en fietser genieten van het landschap en van 'nieuwe natuur'. In 1992 werd door Natuurmonumenten het Plan Goudplevier gelanceerd om meer natuur te scheppen. Vier kleine natuurgebieden (het Mantingerzand, het Hullenzand, het Lentsche Veen en Martensplek) werden door de landbouw gescheiden en dat moest weer een aaneengesloten gebied worden. Prettig voor de recreant die wil genieten van de ruimte en rust , maar ook voor dieren en planten die op een groter gebied veel meer kans hebben te overleven.

'Arme grond'

Op weg naar Gees is het landschap weer ontgonnen. Akkerland en bomen in de mist doemen aan de horizon op. We vragen ons af of hier ook in de toekomst nieuwe natuur wordt aangelegd. Dat zou ook net als bij het Hullenzand met bulldozers kunnen. Dat lijkt een hele ruwe ingreep, maar alleen de bovenste laag wordt centimeter voor centimeter verwijderd, zodat de mest verdwijnt. Zo ontstaat er 'arme grond' en komen heidezaden, die na tientallen jaren akkerbouw nog steeds aanwezig kunnen zijn weer vrij en kunnen dan alsnog ontkiemen.

Olde Schippershuus

Geheel anders wordt het landschap weer als we het bos van Gees inrijden. Drenthe kent vele gezichten, maar kenmerkende esdorpen, hunebedden of brinken komen we niet tegen. Wel worden we voortdurend heen en weer geslingerd in de tijd. Ook als we aan het eind nog een stop maken in Hoogeveen worden we met de neus op de geschiedenis gedrukt. De menukaart van het Olde Schippershuus vermeldt dat dit één van de oudste panden is van Hoogeveen. Het werd rond 1632 gebouwd door rentmeester Van Echten die belasting inde bij de bevolking. Hier ligt de oorsprong van Hoogeveen en zijn er ook enkele historische panden. De kanalen die elkaar kruisten zijn inmiddels gedempt. Na 1882 werd het een café. Nu staan er smakelijke hapjes op de kaart. Mooi moment om onze tijdreis door Drenthe te beëindigen. Gelukkig voor ons is Drenthe niet meer zo woest en verlaten als 100 jaar terug.

Vogeltje

Plan Goudplevier dankt zijn naam aan een vogel die tot 1937 regelmatig in Nederland broedde. Tegenwoordig broedt de goudplevier op de toendra en in open berggebieden in meer noordelijke streken. De vogel is 26 tot 29 centimeter groot en heeft een kenmerkend goudbruin verenkleed.

De grootste kans om hem in Nederland waar te nemen, heb je in augustus tijdens de vogeltrekperiode. De goudplevier voedt zich onderweg met insecten, zaden, wormen en weekdieren. Natuurmonumenten hoopt dat de vogel die ook karakteristiek was voor deze omgeving als broedvogel weer terug komt. Maar dat duurt misschien nog wel tientallen jaren.

Tweet

 Mail

 Print

 Reiskrant Nieuwsbrief

Reportages over Drenthe

Herfstuitjes in Friesland, Groningen en Drenthe

De leukste herfstuitjes in de drie noordelijke provincies.

Drentse bluesopera

Drenthe en de blues lijken onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het land van Bartje is immers de bakermat van Harry Muskee en zijn Cuby and the Blizzards, de nestor van de nederblues. Niet helemaal verwonderlijk...

Straattheater Meppel

Spectaculaire stunds en optredens tijdens het de derde Donderdag Meppeldag op 4 augustus. Dit jaar staat de dag in het teken van straattheater.

Lees alle 24 reisreportages