Puur Mongolië

door onze redactie

In de vallei weerkaatst een schrille schreeuw tegen de bergwanden. Voor een tel wordt de zon verduisterd

Als de zon achter de berg verdwijnt en de kou toeslaat in het dal, duikt de arend plotseling als een jachtvliegtuig naar beneden. Gele klauwen met messcherpe nagels slaan in de vacht van een argeloos konijn dat seconden later als een lappenpop wordt meegevoerd op zn laatste reis.

Hier, in de onmetelijke leegte van Bayan Ulgii, de meest afgelegen provincie van Mongolië, is deze golden eagle de koning, verheven boven alles en iedereen.

We hebben duizenden kilometers afgelegd om in deze uithoek van de wereld te komen. Speciaal naar deze plek, omdat hier het Golden Eagle Festival worden gehouden. Eenmaal per jaar komen circa honderd Kazahknomaden Mongoolse ruiters met hun majestueuze arenden op de arm uit alle windstreken naar Bayan Ulgii. Sommigen dragen hun arend al dertig jaar op de arm. Ze zijn onafscheidelijk. Samen trotseren ze dagen kou op kleine maar oersterke paarden om deel te nemen aan de wedstrijd.

Die wedstrijd is simpel en kent weinig regels. Losgelaten op een nabijgelegen bergtop moeten de dieren in scheervlucht naar de opgeheven arm van hun verzorger in het dal duiken. Dat blijkt voor veel van de trots ogende en solitair levende dieren een lastige opgave en de hilariteit onder de toeschouwers is dan ook groot als de ruiter zijn paard de sporen moet geven omdat de arend langzaam uit het gezichtsveld verdwijnt.

Het festival is bijzonder omdat het nog zo puur is. Het publiek bestaat vrijwel geheel uit bewoners van kleine nederzettingen in de omgeving. Ze verschijnen in gammele Russische Horzjeeps, op kamelen, of lopend als stipjes aan de horizon.

Ik spreek er drie westerlingen, veel meer zijn er niet. Het is een Engelsman die ooit de Mount Everest heeft beklommen, een Amerikaan die met sledes de Noordpool heeft bereikt en nota bene een Nederlander. Gerrit Jansen uit Dronten in de Noordoostpolder, een semi-beroepsavonturier die in 2004 op een fiets bij temperaturen tot -38 graden in Rusland het bevroren, 600 kilometer brede Baikalmeer is overgestoken. Tien jaar geleden verloor hij tijdens een maanden durende expeditie op de fiets zijn hart aan Mongolië. De leegte van het land en de vriendelijkheid van het handjevol inwoners oefenen sindsdien een onontkoombare aantrekkingskracht op hem uit.

Het festival duurt twee dagen en stelt organisatorisch niet veel voor. Geen aankondigingen op internet of billboards langs de weg. Wegen zijn er hier trouwens helemaal niet. Nabij de hoofdstad Ulaan Baatar ligt één geasfalteerde weg, voor de rest zijn het onverharde paden in het onmetelijke land.

Hotels zijn erhier ook niet. Als bezoeker van het festival slaap je bij de plaatselijke bevolking, waar je een koninklijke verzorging ten deel valt. Tot honderden kilometers in de omtrek kan niets worden verbouwd, desondanks is elke maaltijd in deze woestijn overvloedig met vlees, groente en fruit als dessert. Wie zn volle bord leeg heeft, krijgt nogmaals opgeschept.

Communiceren is moeilijk, zelfs simpele Engelse woorden als car, bed en food zijn onbekend. De inkomsten zijn laag. Dat valt niet alleen op te maken uit de simpele zelfgebouwde huizen, maar ook uit het feit dat mijn gastheer en chauffeur Berik elke avond het water uit de radiateur van zijn auto laat lopen. Geld voor antivries heeft hij niet. Ook de accu werkt al lang niet meer. Met een ouderwetse slinger moet het vehikel tot leven worden gebracht. Prachtig glanzend is de wagen wel. Het is zijn trots en wordt na elk ritje intensief gepoetst.

Met honderd deelnemers en evenzoveel bezoekers is het festival niet echt groot te noemen. Naast de oude truck, waar de wedstrijdjury plaats neemt in de open laadbak, spreiden vrouwen zelfgemaakte kleden uit. Er zitten bijzondere exemplaren bij, soms meer dan zeventig jaar oud. Ook worden er warme leren laarzen verkocht, gevoerd met hondenbont. Een bijzonder mooi bewerkte vuurmaker, een stalen mes met een leren buidel waarin een vuursteen zit, gaat voor nog geen 8 euro van de hand. Een vrijwel identiek exemplaar ligt veilig achter glas in het Tropenmuseum in Amsterdam.

Het festival is niet voor de teerhartige geschikt. Aan het zadel van enkele ruiters bungelt een levende vos die tijdens de wedstrijd wordt losgelaten en gedood door de arenden. In een eerdere editie kwam zelfs een wolf zo aan zn einde. Wie dit tafereel niet wil aanschouwen, kan zich opwarmen in de ronde gers die als restaurant dienst doen en waar de yakboter kwistig rondgaat. Buiten maakt men zich vervolgens op voor de kamelenrace over 40 kilometer en het spel vrouw slaat man. Gezeten op een snel paard en voorzien van een zweepje jaagt de vrouw de man achterna. Tijdens de achtervolging laten de vrouwen zien dat ze bij het paardrijden niet onderdoen voor de mannen. Een gevallen zweep wordt door de dames terwijl ze onder de buik van het paard hangen in vol galop van de grond gepakt.

Voor fotografen is het festival een onvergetelijke bestemming. In dit maanlandschap zijn de ruiters, met hun verweerde gezichten en met bont afgezette scharlakenrode en pauwblauwe jassen en mutsen ongekend fotogeniek.

Van mijn chauffeur Berik moet ik ooit terugkomen, daar staat hij op. Want in Mongolië is een vriendschap voor eeuwig.

Geografie

Mongolië ligt ingeklemd tussen Rusland en China en is 43 maal groter dan Nederland. Van de drie miljoen inwoners, voornamelijk boeddhisten, leeft een derde in de hoofdstad Ulan Bataar. De stad groeit snel maar ademt nog altijd de sfeer uit van het communisme dat in 1991 verdween.

Buiten enkele nederzettingen komt de reiziger zo nu en dan een ger tegen, de ronde vilten tent van nomaden

Reizen over land kan onder meer per Trans-Siberiëspoorlijn, die een aftakking heeft naar de hoofdstad. Omdat het hele land niet meer dan 120 kilometer asfaltweg kent

SITEMAP

Lifestyle:
Vrouw
Horoscoop
Gratis spelletjes
Puzzel
Financieel:
DFT
OverGeld
MijnBedrijf
WUZ:
Wat U Zegt

© 1996-2012 Telegraaf Media Nederland | Landelijke Media B.V., Amsterdam.
Alle rechten voorbehouden.
e-mail: redactie-i@telegraaf.nl
Privacy | Disclaimer