Butlers, helikopters en aangeharkte strandjes...

Zou hij zich achter een boom hebben verstopt? Best mogelijk. Feit is dat Abel, mijn eigen butler, over het bloedstollende vermogen beschikt volstrekt onverwacht op te duiken. Ik trek net de tuindeur van de koloniale strandvilla achter mij dicht, op zoek naar het restaurant voor het ontbijt, als hij zomaar ineens voor mij staat. Zoals elke dag kraakhelder gekleed in een lang wit gewaad met een rode sjerp. ’How does madam want her eggs?’ vraagt hij met zijn immer vriendelijke glimlach. Hij buigt er nog licht bij ook.

Tongstrelende cuisine

Ja, hoe wil ik mijn eieren… Nou, doe maar eens scrambled, deze ochtend. En wil ik er nog een beetje zalm bij? Ach wel ja, we zitten aan zee immers. Abel spoedt zich weg via een achterafpaadje, na mij zorgvuldig de weg te hebben gewezen. En tegen de tijd dat ik bij het restaurant aankom, pruttelen mijn eitjes al in de pan zodat ik niet zo lang hoef te wachten. Ik had het ontbijt inclusief vijf soorten sappen, bakken vol fruit en warme broodjes natuurlijk ook op mijn eigen hardhouten terras kunnen krijgen, met uitzicht op zee en naast mijn helder verlichte jacuzzi. Zo heb ik gisteravond gedineerd. Ik hoefde mes en vork maar neer te leggen of Abel schoot als een duveltje uit een doosje uit het duister tevoorschijn om mijn bord weg te halen en een nieuwe gang aan de slepen. En niks geen frikandelletjes. Tongstrelende cuisine, eendenborst en kreeft en crème brulée en dat soort spul.

Helikopter

Ik verblijf op de Bazaruto Archipel, gelegen voor de kust van Mozambique ter hoogte van de plaats Vilanculos. De archipel bestaat uit vijf groene eilanden die zich alle in zo laag water bevinden, dat vanuit de lucht een oogverblindend schouwspel van lichtblauw, turkoois en azuur te bewonderen is. En goed te zien, want vanuit Vilanculos zijn de eilanden alleen te bereiken met kleine Islander-vliegtuigjes of zelfs met een helikopter: op Benguerra Island is geen landingsstrip. Bazaruto, Benguerra, Magaruque, Santa Carolina en Bangué worden per stuk bevolkt door zo’n duizend lokalen, die nog in rieten hutjes wonen. Daarnaast zijn er enkele ultraluxe resorts, die de reiziger ultieme luxe bieden.

Uitzicht op zee

Zo logeer ik eerst in Indigo Bay Resort op Bazaruto. Mijn villa op palen inclusief airco, breedbeeldtelevisie en compleet ingerichte bar is prachtig ingericht in beige met zacht blauw; en zelfs vanuit het in de badkamer verzonken bad heb ik uitzicht op zee. Ook vanuit mijn bed natuurlijk. Ik doe bij het wakker worden de gordijnen en de deuren open en geniet al liggend van de vroege ochtendzon op de golven. Het volgende huis staat zo’n vijftig meter verderop. En de plaatselijke bevolking heeft wel wat anders te doen dan op het strand te liggen, dus eigenlijk beschik je over een eigen stuk strand waar dagenlang niemand anders komt dan jijzelf.

Alhoewel… Wie lopen daar nu beneden? Met een hark? Ik schiet in mijn dikke velours badjas, allemaal van het resort natuurlijk, en daal het trapje af richting zee. Twee dames in kleurige kleding lopen, ik verzin het echt niet, het zand in mooie patroontjes te harken. Zodat ik straks met mijn poezelige voetjes niet over slordige zandbergjes hoef te struikelen. Ik kijk het met open mond aan. Ze glimlachen sereen terug en beginnen aan het stuk strand van mijn buurman. Ik ga maar even bijkomen op één van mijn twee strandstoelen, grote rieten parasol erboven en een klein tafeltje voor mijn koffie of drankje.

Arm en rijk

Alleen bij je eigen strandvilla rondhangen, beetje zwemmen en beetje zonnen is natuurlijk al heerlijk. Maar er kan ook prachtig worden gesnorkeld, gedoken of gevist. Ik snorkel een uur bij het prachtige Two Mile Reef, waar je alleen maar stil in het water hoeft te hangen om maanvissen, neon tetra’s en intrigerende zeeduivels rond te zien zweven. Schelpen zo groot als bijzettafeltjes liggen op de bodem.

Als ik wil kan ik die middag heel speciaal lunchen. In een grote jeep worden dan koelboxen, een tent en complete tafels en stoelen gehesen zodat je in stijl kunt eten midden op het strand. Dorpsbewoners komen, naar wens, zandsculpturen maken. Wie sportiever wil doen, kan surfen op de tientallen meters hoge duinen. En voor de meer cultureel ingestelden is er een eilandtrip waarbij de kleine dorpjes worden bezocht. Onderweg, achter in de hoge jeep, voel ik me helemaal de koningin; iedereen langs de weg zwaait me toe. Ik wuif sierlijk terug. En kan niet wegkijken van de ontstellende kloof tussen arm en rijk die hier zichtbaar is. De dorpjes versus de resorts; het is een wereld, nee een heelál van verschil. Maar de bewoners zelf zijn blij met de exclusieve strandhotels, zo blijkt bij navraag. Hoewel het meeste hoger opgeleide personeel afkomstig is uit Zuid-Afrika, bieden ze toch werkgelegenheid én de mogelijkheid verse vis te verkopen.

Abel

Aan het eind van de middag wacht de helikopter op mij. Ik vlieg door naar Benguerra Island, en daar is alleen een kleine heli-landingsplaats. Als het ding flapperend opstijgt, ik ben de enige passagier, zie ik beneden de groengele eilanden als edelstenen in de turquoise zee liggen. Zelfs de koraalriffen en scholen vliegvisjes zijn zuidelijk te zien in het heldere water.

En in de Benguerra Lodge staat butler Abel dus op mij te wachten. „Veel van onze gasten vinden het prettig om niet iedere keer door iemand anders bediend te worden”, laat de manager mij weten. Tuurlijk. En dus brengt Abel mijn koffer naar mijn villa, laat zien hoe de jacuzzi werkt, zet thee en brengt ijs voor de fles champagne. De villa is koloniaal ingericht in terrakleuren; pronkstuk is een koperen bad op pootjes. Maar er zijn natuurlijk ook een binnen- én een buitendouche: ik krijg het nog druk hier. Heb ik geen zin meer in Abel, dan kan ik een bordje op de deur hangen.

Terwijl ik probeer te kiezen of ik nou éérst in de jacuzzi ga of toch maar in de houten strandstoelen op het terras ga liggen, komt Abel mededelen dat ik ook een dhow-cruise kan maken. Om de zonsondergang te zien. Een dhow is een vissersbootje, voor de gelegenheid bemand door twee lokale bewoners. Nou, dat gaan we dan maar doen. Abel gaat onmiddellijk een uitgebreide koelbox klaarmaken met vishapjes, frisdranken, bier en wijn; wil ik dat allemaal wegwerken, dan moet ik wel vijf uur onderweg zijn. Zorgzaam zwaait hij mij uit vanaf het strand, terwijl ik wegzeil de ondergaande zon tegemoet. Ik knijp even in mijn arm of het allemaal wel echt is.

In de watten

Natuurlijk beschikken alle resorts ook nog over spa’s waarbij de Nederlandse exemplaren armoedige hutjes lijken. Hotstonemassages, rasulbehandelingen, romantische massages voor twee; noem het en het is er. Wil ik voor mijn manicure binnen op bed liggen of buiten in een stoel zitten met uitzicht op zee? Met schelpkleurige nageltjes stap ik die ochtend in de jeep, om met de heli het paradijs weer te verlaten.

Nogmaals, ik zou er best aan kunnen wennen. De hele dag in de watten gelegd, heerlijk eten, even een duikje in de eigen pool. Maar toch blijft het wringen. Als ik op weg naar de heli langs de waterpomp kom (overigens aangelegd door één van de resorts) en daar de plaatselijke bevolking in de rij zie staan met grote jerrycans op het hoofd besef ik één ding zeer duidelijk: eigenlijk zijn wij in het rijke Nederland allemáál prinsjes en prinsesjes.

Reiswijzer

De Reiskrant reisde met Miles Travel uit Den Bosch (www.milestravel.com, 073 - 5482060), dat reizen op maat

verzorgt in Afrika waaronder Mozambique. Meestal wordt een verblijf op de Bazaruto Archipel gecombineerd met een paar dagen Zuid-Afrika. De luxe beachvilla’s worden onder andere aangeboden door Miles Travel en de prijzen van de villa’s liggen tussen de 500 en 1000 euro

Dilemma De luxe tijdens deze Mozambique-reis stond in schril contrast met het feit dat Mozambique zes jaar geleden nog het allerarmste land ter wereld was. Dan ontkom je niet aan de vraag: kàn dit eigenlijk wel? Kun je je door je butler een halve kreeft laten brengen terwijl ze vijfhonderd meter verderop geen geld hebben voor een paar schoenen? En ook: kun je in Mozambique een miljoenen kostend vakantiehuis neerzetten en je geweten afkopen met de bouw van een ziekenhuisje? Lodge-manager Peter de Klerk woont al jaren in Mozambique en kent het dilemma als geen ander. „Achttien jaar oorlog heeft dit land aan de rand van de afgrond gebracht. Herstel kost tijd. Een van de belangrijkste aanjagers voor wederopbouw is het toerisme. Mozambique zal zijn 2000 kilometer lange kuststrook vol bounty-stranden moeten uitbuiten. Want toeristen zorgen voor werkgelegenheid op vele gebieden en brengen geld binnen.” Omdat toerisme in Mozambique nog in de kinderschoenen staat, is er slechts keuze uit óf eenvoudige (backpackers)hotels in de omgeving van Maputo (meer dan de helft van de huizen ligt nog steeds in puin) of de zeer luxe resorts op de Bazaruto Archipel. Safariparken zijn nog in ontwikkeling; meestal wordt een safari in Zuid-Afrika gecombineerd met een strandverblijf in Mozambique. Voor de rest is het persoonlijk: kun je tegen een confrontatie tussen de 'haves' en de 'haves not'? Maar dat geldt niet alleen voor Mozambique. Kun je in India onbekommerd per airconditioned bus rond reizen terwijl kindertjes in lompen hun hand naar je uitsteken? De Waddeneilanden brengen minder gewetensnood met zich mee; dat staat als een paal boven water. Wat vindt u?

Weekendabonnement?