Griezelen in Salem

Over het Hawthorne Hotel in Salem doen tal van verhalen de ronde. Het gezelligste – en bovendien wáre – verhaal is dat zich op de bovenste verdieping van het oorspronkelijke gebouw ooit een geheime vergaderruimte bevond voor zeelieden. Bij de ombouw tot een hotel bedongen zij dat ze ’hun’ kamer mochten behouden en dat deze nooit aan iemand anders verhuurd zou worden. En inderdaad, tot op de dag van vandaag is de sleutel van deze suite in handen van het geheime genootschap, dat er op gezette tijdens nog steeds samenkomt.

De ándere Hawthorne-legendes komen er in de kern allemaal op neer dat de plek behekst is. Zo zou op de plaats waar zich nu het hotel bevindt ooit de boomgaard hebben gelegen van ene Bridget Bishop, het allereerste slachtoffer van de Salem Witch Trials. Nog steeds zou het af en toe naar appels ruiken in het hotel. Verder beweren sommige gasten een geestverschijning van een vrouw te hebben zien rondhangen bij kamer 612, waar anderen een ’onzichtbare aanwezigheid’ meenden te voelen. En dan is er nog kamer 325, waar het badkamerlicht er een eigen wil op na zou houden en af en toe vreemde geluiden gehoord worden.

Amusante verhalen natuurlijk, maar voor ons nuchtere Hollanders niet meer dan dat. Welterusten! Maar ’s ochtends, bij het ontbijt, komen al snel de verhalen los. Iemand heeft midden in de nacht een akelig, zoemend geluid gehoord en een vreemd knipperend licht gezien, dat een deel van zijn kamer in een oranje gloed zette. Toch een tikkeltje ongerust ging deze hotelgast op onderzoek uit. Dat leidde naar de badkamer, waar de föhn op eigen houtje aan het knipperen en zoemen is geslagen. „Ik hoef je niet te vertellen dat ik die nacht niet meer heb geslapen.” Dat gold ook voor de reisgenote, bij wie om twee uur ’s nachts op de deur werd geklopt. Vervolgens gebeurde er niets; geen voetstappen maar ook niemand voor de deur. Kan gebeuren, zou je zeggen. Maar exact een uur later gebeurde hetzelfde nogmaals. En weer een uur later nóg eens.

„Tja, ik hoor dat soort verhalen regelmatig. In een plaats als Salem krijg je dat vanzelf”, weet Alison D’Amario, directeur van het Salem Witch Museum – één van zeker acht (!) musea in het stadje die inspelen op de griezelzucht onder toeristen. Zelf zegt ze nooit iets dergelijks te hebben meegemaakt, „maar ze zullen best gebeuren I guess”, klinkt het niet erg overtuigd. Maar goed, iemand die dagelijks te maken heeft met de – waar gebeurde! – gruwelverhalen over heksen in haar stad, is natuurlijk niet snel onder de indruk van een flikkerend lampje meer of minder.

Toverij

Die verhalen spelen zich af in het jaar 1692, als Tituba Boyer, een slavin uit Barbados die was meegenomen door de predikant Parrish, in het geheim verhaaltjes begint te vertellen aan Parrish’ dochter Elizabeth (negen) en haar elfjarige nichtje Abigail Williams. Vaak vertelde zij daarbij over toverij en demonstreerde ze trucjes. Al snel begonnen de twee jonge meisjes vreemd gedrag te vertonen; gillen, spullen door de kamer smijten en vreemde klanken uitslaan. Ook bedekten ze hun oren bij het horen van een preek.

Dorpsarts William Griggs kon niet verklaren wat de meisjes mankeerden en kwam ten slotte tot de diagnose dat de nichtjes behekst waren. De meisjes beschuldigden op hun beurt drie vrouwen van hekserij, onder wie de slavin Tituba. Alle drie sociale verschoppelingen, die niet naar de plaatselijke kerk gingen en waarvoor (dus) niemand het opnam. Op 5 maart 1692 werd hun hekserij ten laste gelegd en werden zij opgesloten. Meer beschuldigden lieten niet lang op zich wachten en honderden vrouwen verdwenen in de gevangenis. De eerste processen volgden eind mei, de terechtstellingen begonnen op 10 juli en eindigden op 19 oktober van datzelfde jaar. In deze korte periode werden negentien mensen opgehangen, grotendeels arme oudere vrouwen. Hun namen zijn te lezen in een grote rode cirkel op de vloer van het museum, waaromheen de bezoekers mee terug worden gevoerd naar de macabere gebeurtenissen van ruim drie eeuwen terug.

Heksen

Sinds die gebeurtenissen is Salem onlosmakelijk verbonden met heksen. Vandaag de dag nog houdt naar schatting 10 procent van de 40.000 inwoners van het stadje zich bezig met (moderne vormen van) hekserij. Jaarlijks struinen circa 800.000 toeristen – waarvan ruim een derde in oktober – langs alle behekste huizen, musea en new age-winkels. En wie door de hoofdstraat wandelt, kan werkelijk álles laten lezen; van zijn gedachten tot theeblaadjes. Ergens in de geschiedenis vermengden de heksenverhalen zich met invloeden van immigranten uit met name Ierland en Schotland, die al langer zoiets als Halloween kenden om het einde van het oogstseizoen te vieren. Vandaar ook de pompoenen.

Sinds Salem halverwege de jaren 80 de commerciële mogelijkheden van dit feest inzag, is het stadje in de maand oktober de achtergrond voor een hele reeks haunted happenings: nachtelijke tours, een kostuumparade, het pompoenfestival en de voordracht van enge verhalen in het Witch House, waar in de 17e-eeuw naar verluidt één van de rechters van het heksentribunaal woonde.

Uitgerekend het Salem Witch Museum doet rond Halloween niets extra’s. „Wij willen bezoekers gewoon ons vaste verhaal vertellen”, zegt D’Amario.

En dat verhaal is uiteindelijk ook een waarschuwing van alle tijden: de combinatie van een angstige bevolking met een collectief vijandbeeld kan heel snel tot verschrikkelijke dingen leiden.

Reiswijzer KLM en Icelandair (goedkoop, maar wel via Reykjavik) onderhouden regelmatige vluchten op Boston Logan International Airport, ongeveer 25 kilometer ten zuiden van Salem. Daar kunt u een auto huren, in een taxi stappen of bus 459 nemen. Ook kunt u een taxi nemen naar Boston North Station. Daarvandaan brengt de trein (Newburyport/Rockport Commuter) u in een half uur in Salem. Verdere info: www.massvacation.com www.northofboston.org www.salemwitch8museum.com www.hawthornehotel.com

Hotels In het hartje van historisch Salem ligt het prachtig gerestaureerde Amelia Payson House (1845). Een sfeervolle bed & breakfast met antieke meubels. De eigenaars vertellen hun gasten bij het ontbijt graag alles over hun stad en de (heksen)historie. Een stuk moderner is het Salem Waterfront Hotel, op een steenworp afstand van Pickering Wharf. Eén van de meest luxueuze hotels in de stad, met een verwarmd indoorzwembad. Last but, not least het Hawthorne Hotel op Washington Square, vernoemd naar de schrijver Nathaniel Hawthorne. Naast tal van spoken (zie hoofdverhaal) bood het in 1925 geopende hotel onderdak aan diverse beroemdheden, waaronder de actrices Bette Davis en Vanessa Redgrave, generaal Colin Powell én oud-president George W. Bush.

Weekendabonnement?