Metropool zonder fratsen

Het centrum van Europa, hart van de financiële wereld én hoofdstad van het Groothertogdom Luxemburg. Het klinkt allemaal heel wat voor een plaats met dezelfde omvang als een willekeurig Nederlands provinciestadje.

De ’kleine burcht’ Lucilinburhuc, die uitgroeide tot één van de rijkste steden van Europa, heeft ondanks alle bravoure haar brave, dorpse sfeer behouden.

Spreektaal

„Moie!” De buschauffeur kijkt me verwachtingsvol aan. ,,Moi!”, roep ik na enig aarzelen enthousiast terug. Als geboren Groninger over de grens in je eigen dialect begroet worden, is geen onaangenaam begin van de reis.

Eigenlijk is het ‘Moien’, leer ik later van een medepassagier die mijn vragende blik had opgevangen. De ‘n’ valt in spreektaal echter bijna weg.

Mooi taaltje, het ‘Lëtzebuergs’: een mengeling van Frans en Duits, met als je goed luistert een snufje Nederlands. Hoewel in de politiek het Frans domineert, wordt de taal door de meeste inwoners van Luxemburg gebezigd.

Inwoners van ‘Groothertogdom’ Luxemburg, moet men eigenlijk zeggen. Jean-Claude Contier, van het Nationaal Bureau voor Toerisme, spreekt steevast van ’the Grand Dutchy’. Een naam die klinkt alsof het Pruisische leger zo weer voor de stadsmuren kan staan, maar die past bij het chique imago van de oude vestingstad.

Aangenaam

Daar waar Parijs nog wel eens wordt vergeleken met een elegant geklede dame uit de gegoede middenklasse, zou Luxemburg kunnen doorgaan voor een strak in het pak gestoken bankier. Welvarend, voorkomend en vooral aangenaam voor het oog.

De rond de 90.000 inwoners tellende hoofdstad ligt op een rotsachtig zandplateau en waaiert uit in de groene valleien eromheen. De riviertjes de Alzette en Pétrusse, die in Luxemburg samenkomen, hebben het grillige land tot 75 meter diepte uitgesneden.

Deze bijzondere ligging levert prachtige panoramaplaatjes op. Verschillende bruggen verbinden de hoger gelegen stadsdelen met elkaar, waaronder de in het oog springende Groothertogin Charlottebrug.

Dit rode gevaarte met een lengte van 355 meter vormt dé toegangsweg naar de moderne wijk Kirchberg. Achter talloze vierkante raampjes van levensgrote kantoorblokken verschuilen zich dagelijks honderden zakenlieden, bankiers en werknemers van Europese instellingen die in Luxemburg zijn gevestigd.

Het goudkleurige Europese Hof van Justitie is de internationale trots van de stad, en schittert prominent tussen de andere gebouwen.

Gibraltar van het noorden

Het moderne Kirchberg – jonge aanplantboompjes, eigentijdse kunst tussen de nieuw aangelegde rotondes - vormt een schril contrast met de Middeleeuwse binnenstad. Dat de twee uitersten ook prima samen kunnen gaan bewijst het museum van moderne kunst, het Mudam.

Dit in 2006 verrezen bouwwerk ligt op de resten van fort Thüngen, één van vele verdedigingswerken die Luxemburg vroeger rijk was.

Bezoekers van de stad kunnen moeilijk om de littekens van ruim 1000 jaar roerige geschiedenis heen. De vele buitenlandse overheersers die het kleine landje voor haar onafhankelijkheid in 1870 heeft gekend, bouwden flink wat af om de strategische locatie te behouden.

Het leverde Luxemburg de bijnaam ’Gibraltar van het Noorden’ op. Vandaag de dag genieten vooral de Kazematten – een ondergronds netwerk van gangen die onderdak boden aan duizenden soldaten, paarden en zelfs enige nijverheid – internationale bekendheid. Zeventien kilometer gang is er overgebleven van het vroegere strijdtoneel.

Wanneer je vanaf de oude fortificaties achter het Mudam museum de stad overziet, is het moeilijk voor te stellen wat zich hier ooit moet hebben afgespeeld.

Scherpstellen en schieten gebeurt slechts nog met de fotocamera. Over de oude verdedigingsmuren klimmen geen soldaten, maar scharrelen nieuwsgierige toeristen.

Mooiste plekje

Helemaal beneden in de vallei markeert de kerktoren van het Cultureel Centrum, de voormalige Neumünsterabdij, de wijk Grund. Langs de Alzette, die dit stadsdeel omgeeft, stromen de terrasjes vol.

Vanaf het hoger gelegen stadscentrum slalommen smalle straatjes naar beneden. Veel mensen verkiezen de makkelijke route: vanaf de binnenstad pendelt een lift onafgebroken door een schacht in de oude stadsmuur naar lager gelegen delen.

Op de brug die de ’ingang’ tot de wijk vormt, staan schilderijen en beeldhouwwerken uitgestald voor geïmproviseerde kraampjes. „Dit is absoluut het mooiste plekje van Luxemburg-stad”, zegt kunstenaar en schilder Sef Eggen resoluut.

Zelf heeft hij een oude bushalte ingericht als tijdelijke expositieruimte voor zijn werk. Het water van de Alzette glimt in het zonlicht. Knalrode geraniums sieren de matgele gevels.

Eggen komt achter zijn ’kraam’ vandaan en maakt een wijds gebaar met zijn hand. „Moet je kijken, dat uitzicht, die kleuren. Prachtig toch?”

Eggen, Nederlander van origine maar al bijna zijn hele volwassen leven woonachtig in Luxemburg-stad, geniet nog dagelijks van het naar eigen zeggen ‘goede leven’ in zijn woonplaats.

„Door de vele internationale bewoners en bezoekers hangt er een erg open sfeer. Kunst en cultuur staan hoog in het vaandel. Ik heb me hier altijd thuis gevoeld.”

Blauwe fietsen

Nog voordat Eggen is uitgesproken komen er met een noodgang twee fietsers voor zijn kraampje langs gezeild. Fietsen is prima – of eigenlijk zelfs heel erg goed - te doen in Luxemburg, maar zorg dat u de remmen van tevoren goed lokaliseert.

Op diverse plekken verspreid door de hele stad kunnen blauwe ‘vélo’s’ gehuurd worden, die op een willekeurige andere plek weer kunnen worden ingeleverd.

Een soort wittefietsenplan zoals men in 2000 in Amsterdam heeft geprobeerd door te voeren, maar dan in het blauw. Aan de hoeveelheid fietsen en bewegwijzering op straat te zien is het in Luxemburg wel een succes.

Zelf zetten we koers richting Kirchberg en zoefden door het Pfaffenthal naar beneden richting Clausen, de hippe uitgaanswijk. Via een grote bocht door de groene parken in de Pétrussevallei bereik je de woonwijk Limpertsberg.

Statige villa’s en kleurrijke studentenhuizen sieren de brede straten. Een fijne plek om even op adem te komen. Via de Avenue de la Porte ligt het centrum weer binnen handbereik.

Hier kan de tweewieler definitief op slot: in de bochtige steegjes komt zelfs de wandelaar ogen te kort. Onverwachte doorkijkjes, knusse pleintjes en spitse torentjes wisselen elkaar af. Opvallend is dat zelfs de bankgebouwen er bijzonder fraai uitzien.

„Bij het bouwen van de financiële centra was men zich er al van bewust dat Luxemburg haar schoonheid moest behouden”, verklaart Jean-Claude Contier. „Zo werd er soms bewust voor gekozen het bankgebouw op een kasteel te laten lijken. Het bankenmuseum, een voormalige wisselkantoor van de staatsbank aan de zuidkant van de Adolfsbrug, is hier een goed voorbeeld van.”

Behalve de looks had ’bankier’ Luxemburg dus ook al vroeg de brains. Het resultaat mag er wezen: een stadje om door een ringetje te halen.

Reiswijzer

Luxemburg-stad ligt in het zuiden van het Groothertogdom Luxemburg en kan prima als uitvalsbasis dienen voor een bezoek aan de Ardennen, de Moezelvallei of het rotsachtige Müllerthal in het oosten van het land.

De stad ligt zo’n 3,5 uur rijden vanaf Utrecht (330 kilometer) en is met de auto uitstekend bereikbaar. . Met de trein doet u er wat langer over: vanaf Amsterdam zo’n 5,5 uur. De eenvoudigste verbinding is afhankelijk van het vertrekpunt, kijk op www.nshispeed.nl

Binnen Luxemburg is de aanschaf van een LuxemburgCard aan te raden. Deze kaart is te koop voor 1, 2 of 3 dagen en biedt toegang tot 56 verschillende toeristische attracties in heel Luxemburg. Ook kunt u met deze kaart gratis in alle bussen en treinen. Prijzen vanaf 10 euro per persoon. Kijk op www.lcto.lu voor meer informatie, nieuws en evenementen.

Eten en uitgaan

- Tijdens een fiets- of wandeltocht door het Pfaffenthal kunt u uitstekend bijtanken in Brasserie Alvorada, aan de rue Munchen-Tech. ’s Avonds een lekkere daghap eten of een lokale voetbalwedstrijd kijken kan ook (http://alvorada.lu).

- Tot diep in de nacht gaan de voetjes van de vloer in club Sins City, in het uitgaanscentrum van de wijk Clausen (www.sinscity.lu).

- Duik onder het poortje door bij nummer 6, rue Wiltheim, en drink een heerlijk glas wijn op het terras of in het gezellige café van Vinoteca (www.vinoteca.lu).

- In Café Français aan de Pl. d’Armes worden met veel zorg Luxemburgse en Franse gerechten geserveerd. Mooi gelegen midden in de oude binnenstad (www.hotelfrancais.lu).

- Het vriendelijke personeel en de prachtige locatie van Scott’s Pub, maken het de ideale plek voor een kop koffie overdag of een borrel in de avond. Bisserwee 4 in Grund (www.scotts.lu).

Kazematten

Een kazemat (van het Griekse woord ’chasmata’, ofwel kloof) is een versterkte ondergrondse gang die tegen bomaanslagen bestand is. Italiaanse, Spaanse, Belgische, Franse, Oostenrijkse en Nederlandse ingenieurs hebben - afhankelijk van wie er op dat moment de scepter zwaaide in Luxemburg - bijgedragen aan de bouw van de door UNESCO tot werelderfgoed uitgeroepen ondergrondse verdedigingsgordel.

In 1867, na het verdrag van Londen, werd Luxemburg een neutrale staat en werd de vesting ontmanteld. De kazematten van de Bock en de Pétrussevallei zijn sinds 1933 toegankelijk voor het publiek.

Zien en doen

Het Musée d’Art Moderne, tussen de overblijfselen van het oude fort Thüngen en de moderne gebouwen van Kirchberg, is alleen architectonisch gezien al een bezienswaardigheid. De collectie omvat werken van meer dan honderd hedendaagse kunstenaars (www.mudam.lu).

Bezoek het Cultuurcentrum Abdij Neumünster (CCRN) in Grund, een voormalige gevangenis, waar eigentijdse exposities worden afgewisseld met een indrukwekkende tentoonstelling over de geschiedenis van de stad. Elke zondag vindt er op het binnenpleintje een jazzconcert plaats.

Nog een must voor de kunstliefhebber: Villa Vauban aan de Emile Reuter Avenue. Het museum is genoemd naar de beroemde bouwmeester van vestingwerken, Sébastien Vauban, en toont privécollectes van rijke families uit de 18e en 19e eeuw.

Struin op je gemak door de hoger gelegen binnenstad, waar zich op loopafstand talloze historische bezienswaardigheden bevinden, zoals het Groothertogelijk Paleis, de O.L.V Kathedraal en het Historisch Museum. De laatste heeft een terras vanwaar u een prachtig uitzicht heeft over de vallei.

Tweet

 Mail

 Print

 Reiskrant Nieuwsbrief

Reportages over Heiderscheid

Metropool zonder fratsen

Als de nevel optrekt uit het Pétrussedal en de eerste zonnestralen de leistenen daken van de stad beschijnen, weerklinkt de roep van een kraai tegen de oude Wenzelmuur. Luxemburg ontwaakt in eigen stijl:...