*

De Oost-Kaap is nog steeds doorspekt met de cultuur van de Xhosa. De Oost-Kaap is nog steeds doorspekt met de cultuur van de Xhosa.

Hogsback

ma 20 feb 2012, 11:53 | 1 reactie

Terug naar de oorsprong van Zuid-Afrika

door Aranka van der Pol
De groene jeep trekt diepe sporen door het rode zand, de zon staat hoog en de warme wind zorgt voor een koortsig gevoel in het hoofd. Een secretarisvogel stuift voorbij en een kudde zebra’s kruist ons pad. En boven alle junglegeluiden uit klinkt rancher Nuni’s gulle lach. „Kijk, daar heb je de clowns van de jungle”, zegt hij terwijl hij de jeep door het Zuid-Afrikaanse landschap stuurt.

Nuni doelt op de wildebeesten die zich een eindje verderop uitsloven. „Door te stampvoeten en heen en weer te rennen, willen ze laten zien hoe sterk en snel ze zijn”, legt hij uit. De grote hoofden knikken clownesk op en neer als ze voorbij rennen. Voor ons steken twee rode hartenbeesten de weg over. „Dat zijn mannetjes, herkenbaar aan de brede hoorns die ze gebruiken voor gevechten.”

Vanochtend zaten we nog te ontbijten in het centrum van Kaapstad. Een uur vliegen (naar Port Elisabeth) en twee uur rijden brengt ons in rode stofwolken naar de uitgestrekte savanne van het Amakhala natuurreservaat. Nuni vertelt honderduit over de Zuid-Afrikaanse gebruiken en met name hun voorliefde voor eten. „Eten is onderdeel van de gastvrijheid, het zit in onze cultuur verweven. Als ik bij jullie kom logeren en ik krijg geen vlees of vis te eten, dan zeg ik na drie dagen: ‘Mijn broer is ziek, ik moet naar huis’. Terwijl ik eigenlijk gewoon honger heb”, vertelt hij zichtbaar geamuseerd. „Ubuntu, dat is waar het voor ons allemaal om draait. Dat wil zoveel zeggen als: je bent wie je bent door anderen. Daarom is het ook belangrijk dat je voor elkaar zorgt.”

Leeuwensiësta

Ineens valt Nuni stil. Hij wijst op de pootafdrukken van een leeuw die naast de jeep in het mulle zand goed te zien zijn. Geconcentreerd luistert hij naar de tientallen geluiden om ons heen, in de hoop een brul van de koning van de jungle op te vangen. Even verderop is het al raak: een leeuwin ligt languit op de weg van haar siësta te ontwaken. Het gigantische dier komt loom overeind om een stukje verderop in de schaduw van een boom weer te gaan liggen.

Een familie giraffen - door de Zuid-Afrikanen ook wel kameelpaarden genoemd en door Nuni ‘de modellen van de jungle’ – geven van wel heel dichtbij een showtje. Alsof je op groot scherm naar een film zit te kijken, komt even later uit het niets een kudde olifanten in beeld. Onverstoord lopen ze naar de waterbron, de grootste voorop, de kleintjes in hun kielzog. En ook bij een zestal cheeta’s die in het zonnetje liggen, kunnen we onwaarschijnlijk dichtbij komen.

De neushoorns houden we op afstand, want die kunnen met hun duizenden kilo’s aan gewicht behoorlijk wat schade aanrichten. „Deze die je hier ziet, hebben we gekocht zodat we de toerist de ‘big five’ kunnen laten zien. Helaas liggen er heel veel stropers op de loer die het beest willen vangen voor zijn hoorns. Over de walkie talkies praten we dan ook nooit over neushoorns uit angst dat stropers ons afluisteren. Voor een kilo van de hoorns, kunnen ze meer dan veertigduizend euro krijgen.”

Jacuzzi of regendouche?

Stoffig van de savanne staan we even later voor een lastige keuze, want waar kunnen we ons nu het beste opfrissen? Onder onze buitendouche in het zonnetje, in de jacuzzi of onder de regendouche bij kaarslicht binnen? Het zijn zware keuzes, maar we slaan ons er moedig doorheen. Net als ’s avonds bij de braai (Zuid-Afrikaanse barbecue) als we een keur aan heerlijke gerechten krijgen geserveerd. Na een reis door de sterrenhemel, waarbij de gids van het hotel ons uitgebreid uitleg geeft, rollen we rozig onze hemelbedden in. Om door het gebrul van de leeuwen gewekt te worden.

Rob Prentis van Edgeworld Tours staat al klaar om ons de rest van zijn geliefde Oost-Kaap te laten zien. „Aan de oostkust vond de diversiteit van Zuid-Afrika zijn oorsprong. Hier was het dat meer dan tweehonderd jaar geleden de Engelsen, de Afrikaners en de Xhosa samenleefden”, vertelt onze gids (en lopend geschiedenisboek). „Dat leidde tot grote conflicten, maar ook tot de kleurrijke cultuur van het huidige Zuid-Afrika.”

Stad van de Heiligen

Rob brengt ons naar Grahams Town, gelegen tussen de beroemde Garden Route en de Wild Coast. Grahamstown werd door luitenant-kolonel John Graham gesticht als militair hoofdkwartier voor de Engelsen. In totaal werden hier maar liefst negen oorlogen uitgevochten. De Oost-Kaap dankt er nog steeds de naam Frontier Country aan. „De vierde grenzenoorlog, die tweehonderd jaar geleden op de grond waar we nu staan plaatsvond, was een verschrikkelijk bloedbad”, vertelt Rob. „De Xhosa kwamen in opstand tegen de Engelsen en vochten met man en macht tegen het zware artillerievuur van de Engelsen. De Xhosa veroverden het stadje bijna, maar moesten het uiteindelijk door de grote verliezen toch opgeven.”

Tegenwoordig is Grahamstown, ook wel stad van de heiligen genoemd vanwege de veertig gebedsplaatsen en kerken, een levendige provinciestad. Vooral de prestigieuze Rhodes University met meer dan vierduizend studenten maakt de stad met de brede lanen en Victoriaanse gebouwen populair onder jongeren.

Meer landinwaarts ligt het kunstenaarsdorp Hogsback, bovenop het Amatola randgebergte. Maar als je het dorp van een bepaald perspectief bekijkt, weet je waarom het Hogsback heet; de drie bergtoppen die boven het dorp uitsteken, lijken op de rug van een everzwijn. Al gaat ook het verhaal dat Hogsback werd genoemd naar Captain Hogg - kolonel Mitchel - die in een bepaalde periode de Engelse troepen aanvoerde.

Land van de rode klei

De Xhosa-leden noemden het gebied Qabimbola, refererend aan de rode klei op hun gezicht die ze hiervandaan haalden. De vallei van de Tyumie rivier was een van hun belangrijkste uitvalsbases met de bergtop Gaika’s Kop als hoofdkwartier van de Xhosa-strijder Ngqika. Op dit hoogste punt (1954 meter) in de omgeving veroordeelde hij overtreders tot de doodstraf, welke werd uitgevoerd door een val vanaf de piek.

„Dit gebied is zo rijk, kijk bijvoorbeeld eens naar deze grote Californian Redwood-boom”, zegt Rob bewonderend als we een stukje het bos in zijn gewandeld. Een boom verderop haalt een aap halsbrekende toeren uit. „Er zijn hier ook antilopen en bijzondere planten en paddenstoelen te vinden. Hogsback staat bekend om haar prachtig aangelegde tuinen, een erfenis van de Engelsen.”

Het rotsachtige gebied met een wildernis aan watervallen, bomen en exotische bloemen en planten, sprak niet voor niets tot de verbeelding van menig kunstenaar. Zo fungeerde het magische landschap dat hier dikwijls in een dikke mist gehuld is, als inspiratiebron voor de bekende boeken ‘De Hobbit’ en ‘In de ban van de ring’ van J.R.R. Tolkien.

Wegdromend bij een van Tolkiens beeldende sprookjes, verrast Rob ons tot slot nog met een echte ‘cliffhanger’. Vanaf ‘The Edge’ in Hogsback heb je een prachtig uitzicht op de groene vallei, omsloten door majestueuze, rotsachtige bergen. Maar kijk uit; een stapje over de rand kan fataal zijn. Rob tovert een fles Zuid-Afrikaanse bubbelwijn tevoorschijn en wij proosten op de Oost-Kaap: ’Ubuntu’.

Meer Zuid-Afrika op Reiskrant.nl?

Reiswijzer

Op Kaapstad vliegen verschillende luchtvaartmaatschappijen. Vanaf Amsterdam ben je met een rechtstreekse vlucht bijna acht uur onderweg. Check het internet voor alle aanbieders. In ruim een uur vlieg je vervolgens naar Port Elizabeth of je rijdt de 750 kilometer helemaal langs de kust. Amakhala ligt 45 kilometer van Port Elizabeth, vandaar is het 65 kilometer naar Grahamstown en vervolgens 130 kilometer naar Hogsback.

Meer informatie: South African Tourism: www.southafrica.net ?en www.mijnzuidafrika.nl; Eastern Cape Tourism: www.ectourism.co.za; ?Edgeworld Tours: ?www.edgeworldtours.co.za.

Reageren niet mogelijk.

Weekendabonnement
Het EK-abonnement, 6 weken € 20,-!

Reportages over Hogsback

Terug naar de oorsprong van Zuid-Afrika

De groene jeep trekt diepe sporen door het rode zand, de zon staat hoog en de warme wind zorgt voor een koortsig gevoel in het hoofd. Een secretarisvogel stuift voorbij en een kudde zebra’s kruist ons pad. En boven alle ...


HUISREGELS
Voor reageren op artikelen bij telegraaf.nl en haar subsites gelden huisregels. Klik hier om die regels te lezen.
Wat een gedoe,ik kijk wel op nationale geografic tv,lekker in de kamer met nootjes en een biertje.
opa, zeist  | 12:27 | 20.02.12
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Zoek op bestemming