Betoverend Bali & Lombok

Eten, bidden en beminnen; volgens de gelijknamige film en bestseller van Elizabeth Gilbert, zou je het in deze volgorde het beste in Italië, India en Bali kunnen doen. Maar vergeet Italië en India; voor eten, bidden en beminnen heb je aan Indonesië genoeg. De voortreffelijke curry’s, indrukwekkende tempels en romantische sfeer betoveren iedere reiziger.

Kunstenaarskolonie

Vooral het ’magische’ Ubud, een uur rijden vanaf de hectische hoofdstad Denpasar, spreekt tot de verbeelding van veel reizigers en vakantiegangers. De oude kunstenaarskolonie bestaat uit een aantal lange kronkelende straten met aan weerszijden winkels en galeries, elke paar meter afgewisseld door een massagesalon, pedicure of spiritueel heler.

De sfeer is gemoedelijk, niemand heeft haast en op elke straathoek staat wel iemand met een bloem in het haar je te begroeten. Deze heilige frangipani bloem, die in wit met geel of roze de bomen kleurt en heerlijk zoet-prikkelend ruikt, wordt gebruikt voor offers, kom je tegen op de lakens van je hotelbed en prijkt achter het oor van menig taxichauffeur en politieman.

Niet voor niets zijn veel reizigers - die hier kwamen op zoek naar hun geluk, of iets anders - nooit meer weggegaan. Je pikt ze er zo uit: de hippies op leeftijd, die met hun net te lange grijze haren en yogafitte lijf, in de barretjes thee en gezonde shakes drinken en je als kleine Boeddha’s vriendelijk toelachen.

Apenbos

Een van de hoofdstraten heet Monkey Forest Road, die zoals de naam al zegt langs het ’apenbos’ loopt. Een plek waar je zonder zonnebril, losse tasjes en de handen stevig om de camera geklemd naartoe moet, want de apen maken hier de dienst uit.

Ze worden al jaren gevoerd door toeristen en gidsen en zijn daardoor uiterst brutaal geworden. Hun doel is zo snel mogelijk iets van je af te pakken dat ze vervolgens met je terug kunnen ruilen voor voedsel.

De Balinezen lachen erom, ze hebben geen idee waarom die rare Westerlingen apen zo interessant vinden: ’ze zijn bijdehand, vies en sommige hebben rabiës’.

Dat laatste valt nu wel mee, maar je moet goed oppassen, want er is enige tijd geleden een rabiës uitbarsting geweest, die ook de honden in hun greep had. En er zijn nogal wat honden in Ubud. Al doen ze meestal niet meer dan blaffen. Dus laat u goed informeren en inenten voordat u (net als uw verslaggever) elke dag al slalommend door de rijstvelden moet om de honden te ontwijken.

Julia Roberts

Een massage mag in Ubud niet ontbreken en ook een consult van Wayan Nuriashi (Jl Jembawan 5), de medicijnvrouw uit het boek Eten, bidden en beminnen, is een beleving op zich. Toch ligt de echte magie van Ubud in haar paleis, het Gunung Kawi monument, de tempels van Pura Marajan Agung en Pura Taman Saraswati, de nabijgelegen artistieke dorpjes en de omringende rijstvelden, waar de ochtendzon de terrassen frisgroen kleurt.

„Julia Roberts was hier ook”, is het eerste wat gids I Made Sudira vertelt wanneer we hem ontmoeten voor een wandeling door de ‘rijstpadies’. Roberts filmde in Ubud voor de opnames van Eat, Prey, Love. Het boek en de film zorgden voor een stroom van toeristen.

Voornamelijk vrijgezelle vrouwen trokken naar het eiland om hun geluk te beproeven en net als de hoofdpersoon (gespeeld door Roberts) uiteindelijk de liefde van hun leven te vinden in Ubud. I Made heeft er geen moeite mee; „Ik ben nog op zoek naar een Westerse vrouw”, lacht hij.

Met half dicht geknepen ogen staren we over de meters groene velden. Tengere Balinezen met rieten kapjes op hun hoofd, als bescherming tegen de felle zon, werken zich in het zweet om de rijst te oogsten.

Een man snijdt de rijststengels af, door de sikkel met een krachtige beweging naar beneden te zwiepen, waarna de vrouwen de grote bossen stengels tegen een ton slaan zodat de rijstkorrels eraf vallen.

Kasten

„Bali heeft een vierkastensysteem”, legt I Made uit. De kaste van de priesters is de hoogste: de Brahmana. Daarna komt Ksatria, de adel, dan de handelaren: Wesia en de laagste kaste waartoe zo’n negentig procent van de Balinezen behoort is de Sudra.

Zo ook I Made, wat we al aan zijn naam hadden kunnen horen. Want de Sudra kaste gebruikt maar een paar namen die de volgorde van geboorte in het gezin aangeeft. Zo heet je Wayan, Gede (man) of Putu als je de oudste bent, de tweede heet Made, Nengah of Kadek, de derde Nyoman of Komang en de vierde Ketut.

Bij de vijfde, zesde en zevende begint het weer opnieuw met tellen. Mannen plaatsen een I voor deze naam en vrouwen een Ni. En achter de naam komt de familienaam. Wel zo overzichtelijk.

„Bali is voor 93 procent hindoeïstisch”, vervolgt I Made. „Elke familie heeft haar eigen tempel gebouwd achter het huis. Deze moet naar het noordoosten gericht zijn. Daarom zie je bijvoorbeeld hier aan de linkerkant van de weg alleen maar tempels en aan de rechterkant huizen.”

Zo’n drie keer per dag worden er offers gebracht. De vrouwen vouwen mandjes van palmbladeren waarin rijst, bloemen en wierook wordt gelegd. Als Westerling ga je regelmatig middenin zo’n kunstwerkje staan, maar maak je geen zorgen, zodra de offers zijn gedaan, hebben de mandjes geen waarde meer en worden de offers door de honden en apen verorberd.

Nachtleven

In het zuidelijke deel van het eiland is de sfeer iets anders. Zo is surfersparadijs Kuta overbevolkt door Australische dudes die tot diep in de nacht aan het bier zitten. Backpackers kunnen hier hun lol op met de talloze restaurantjes, souvenirwinkels en het drukke nachtleven.

Nog zuidelijker ligt Nusa Dua, een door een poort afgesloten enclave van luxe hotels. Niet echt iets voor ons, maar de prachtige villa’s van hotel The Balé maken veel goed. Daarnaast is het een perfecte uitvalsbasis om surfstrandjes als Ulu Watu, Padang Padang en Dreamland te ontdekken.

Op een gehuurd scootertje zigzag je door het drukke verkeer van het ene idyllische plekje naar het volgende. Om onderweg even te stoppen bij de Puhur Luhur tempel en bij een van de vele straattentjes om voor één euro van een heerlijke curry te genieten.

Met de handen tegen elkaar en zijn hoofd gebogen begroet gids Edy ons de volgende dag: „Selamat siang.” Edy, die ons via Ubud, Pura Ulun en Seririt helemaal langs de noordkust naar Menjangan brengt, blijkt vloeiend Nederlands te spreken.

„Een oudere Nederlands-Indonesische vrouw waarvoor ik jaren werkte, leerde het me”, vertelt hij bijna accentloos. De tocht gaat langs wijd uitgespreide groene velden, waar ossen bij de oogst helpen en koeien ineens midden op de weg staan.

Ballonvissen

De laatste bestemming in Bali, die Talisman travel design zo zorgvuldig voor ons heeft uitgekozen, ligt helemaal aan de noordwestkust van het eiland. We verblijven in het prachtige Menjangan resort, middenin het Bali Barat National Park. Menjangan betekent hert en je hoeft maar een paar stappen het bos in te doen en je begrijpt waarom.

’s Ochtends vroeg ga je op zoek naar bijzondere vogels, ’s middags te paard door het bos (of languit op het verlaten strandje) en ’s avonds barbecueën bij kaarslicht met het geruis van de zee op de achtergrond. Maar het meest unieke van deze plek is het eiland van Menjangan tien kilometer voor de kust.

Een half uurtje met de boot en er opent zich een onwaarschijnlijke mooie onderwaterwereld vlak voor je neus. Je hoeft enkel je duikbril in het water te steken en je ziet tientallen papegaaivissen, zeekomkommers, ballonvissen en zelfs baracuda’s om je heen cirkelen.

Het is net alsof je met flippers en al in een groot aquarium bent gedumpt. Het koraalrif wordt echter bedreigd door toeristen die er roekeloos mee om gaan. Tot grote spijt van gids Ketut GelGel: „Respect voor de natuur is heel belangrijk, want als je van de natuur houdt, houd je van je toekomst.”

Zijn woorden echoën de volgende dag in het kleine vliegtuig op weg naar Lombok nog na. Want hoe moeilijk is het om hier aan je toekomst te denken als je zoals zoveel Indonesiërs nog elke dag moet vechten om te overleven?

En dat terwijl wij ’s avonds in het super-de-luxe Oberoi hotel mogen logeren, waar we twijfelachtig van genieten. Dat ligt niet aan de sublieme massage, aan de verse frangipani op het hoofdkussen, het in de vloer verzonken bad, het uitzicht over zee of de uitstekende service. Maar wel aan die grote contradictie met de wereld buiten het Oberoi sprookje.

Want Lombok is nog authentiek. De natuur is er minder aangedaan door het toerisme dan in Bali en de mensen zijn er net zo vriendelijk. Met dit verschil dat Lombok voornamelijk Islamitisch is en een totaal andere cultuur heeft.

Op het eerste gezicht lijken de Sasak, zoals de traditionele inwoners van het land heten, wat meer gesloten. En hoewel de Sasak gematigde moslims zijn, is het wel gewenst om in de dorpen een lange broek of rok te dragen en de schouders te bedekken.

Reuzenschildpad

„Lombok betekent chilipeper, maar in het Sasak dialect betekent het eerlijk”, vertelt de gids als we gezamenlijk over de markt van Gunungsari lopen en de bakken vol pittige rode pepers passeren. Vijfenzestig procent van de bevolking is boer, ze verbouwen rijst, maar ook pinda’s, chili, soja, knoflook, ui en tabak.

Daarnaast zijn er hele dorpen die zich wijden aan het maken van sari’s of aardewerk. Zoals Sukarara waar de vrouwen acht uur per dag met hun voeten en heupen tussen de houten latten zitten om een paar centimeter verder te weven. Zo duurt een beetje sarong maken al snel drie maanden.

Elke familie heeft zijn eigen patroon. En dat weven blijkt nog niet zo gemakkelijk, ontdekken we als we naar voorbeeld van een oudere vrouw in het weefgetouw mogen plaatsnemen.Ook Lombok heeft een grote aantrekkingskracht op watersporters; surfers, snorkelaars en duikers komen in grote aantallen op het paradijs af.

Vooral de Gili eilanden met de omringende koraalriffen zijn een trekpleister: het luxe Gili Air, rustieke Gili Meno en levendige Gili Trawangan. En het moet gezegd: het snorkelen is erg indrukwekkend, want hoe vaak zwem je nu met een reuzenschildpad? Maar toch heeft het aquarium van Menjangan ons een beetje verwend gemaakt…

Het grootste en verste eiland, Gili Trawangan, staat bekend om zijn goede feesten en drukke barretjes, maar het is zeker ook de moeite waard om de iets rustigere plekken op het eiland op te zoeken.

Het kost je zo’n 1,5 uur om het eiland rond te lopen. Maar je kunt natuurlijk ook per fiets of met een paard. Want overal op het eiland schieten wagens met kleine paarden ervoor, fungerend als taxi’s voor toeristen, in sneltreinvaart voorbij.

Zo galopperen we langs de azuurblauwe zee met de witte stranden, waar donkere blote kindjes achter elkaar aanrennen. En weer is daar die echo: „Respect voor de natuur is heel belangrijk, want als je van de natuur houdt, houd je van je toekomst.

Reiswijzer

Talisman travel design is gespecialiseerd in het samenstellen van individuele maatwerkreizen. Voor meer informatie over deze reis: Talisman travel design, Wijnstraat 87, 3311 BT Dordrecht, tel: +31 (0)78 614 2788, www. talisman.nl

Malaysia Airlines vliegt dagelijks via Kuala Lumpur naar Denpasar, Bali. www.malaysiaairlines.com. Zorg dat je minstens vijfentwintig dollar cash bij je hebt voor het visum dat je op het vliegveld van Denpasar moet betalen. Check voor inentingen: www.vaccinatiesopreis.nl

Reisspecialist Talisman biedt reizen aan naar Bali en Lombok: www.talisman.nl/telegraaf/

Slapen

Er zijn in Bali en Lombok in alle prijsklassen hotelletjes te vinden, maar als je echt volop wilt genieten van je verblijf, dan moet je hier zijn:

Veel mooier dan The Purist Villas & Spa krijg je het niet. In deze prachtige ruime villa’s in Balinese stijl, kun je met het hele gezin verblijven. Op de romantische veranda geniet je van het ontbijt, waarna je de hele dag op de loungebank bij je privé-zwembad kunt doorbrengen. Jl. Tirta Tawar, Banjar Kutuh Kaja, Ubud, tel: +31 654220011, www.thepuristvillas.com

Menjangan Resort heeft basic cabins aan het strand of luxe kamers aan het zwembad. Hoe dan ook zul je er genieten van de rust en de heerlijke maaltijden, geserveerd in the Bali Tower met uitzicht over het park. West Bali National Park, tel: +62 36294700, www.menjanganresort.com

Ook in The Balé word je totaal in de watten gelegd en duik je vanuit je villa zo je privé-zwembad in. Jl. Raya Nusa Dua Selatan, tel: +62 361775111, www.thebale.com

The Oberoi heeft ruime paviljoens met uitzicht op een grote tuin, het zwembad en de oceaan. Medana beach, Tanjung - 83352, Lombok, +62 3706138444, www.oberoihotels.com/oberoilombok/index.asp

Bovenstaande hotel zijn te boeken bij Talisman travel design.

Tweet

 Mail

 Print

 Reiskrant Nieuwsbrief

Reportages over Ubud

Betoverend Bali & Lombok

Loop bij zonsopgang door de rijstvelden, rook een kretek, beklim een vulkaan, bid in een tempel, laat je masseren op het strand, proef van de arak, kijk uit voor de apen, snorkel tussen de papegaaivissen, bezoek een...

HUISREGELS

Voor reageren op artikelen bij telegraaf.nl en haar subsites gelden huisregels. Klik hier om die regels te lezen.

wij gaan in sept. naar Bali. Hoe kan ik een sfspraak regelen met de medicijnvrouw Drs. Ni Wayan Nuriasih? Ben benieuwd

Ria de Bruin, WIJNALDUM  | 16:44 | 09.08.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Wij zijn gisteren vanuit Bali teruggekomen en hebben het eiland per scooter verkend...in 1 woord geweldig ! Blijf echter niet in de zg. toeristenfabrieken zoals Kuta er is zoveel meer ! kijk bv eens op homebalihome.nl deze mensen kunnen je werkelijk op alle manieren helpen om je vakantie onvergetelijk te maken !

Jos & Anita Beers, Heerhugowaard  | 09:30 | 08.07.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali is een goed eiland, om naar toe te gaan. voor vakantie eenmalig. het is niet duur en de mensen zijn vriendelijk. een voorwaarde. blijf niet in Kuta en omgeving. de echte toeristische gebieden zijn heel erg duur. Dat er veel ongedierte is, is logisch. de offertjes van de Balinezen op straat kweekt ratten. er zijn er onverstelbaar veel van. ook is Bali in de bewoonde gebieden erg vies. er is geen centrale opslag van vuil op het platte land. het snorkeleilandje is ontzettend duur. Nooit naar toe gaan!!

bert, bali  | 01:18 | 02.04.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali betoverend??? Ja zodra je van de doorgaande wegen af bent, dan rij je door de Intratuin en is het wonder mooi. Kuta 1 file. 10 jaar geleden heb ik het er 1,5 uur uitgehouden (toen waren we er net na 9-11, zeer triest zonder toeristen) dit jaar 1 uur, wat een chaos, wat een puinhoop wat een mensen. Ga naar kleine dorpjes in de omgeving, dus naar relatieve rust. Als je dan van drukte houdt kan je er naar toe gaan. Een heel goed en goedkoop restaurantje in Semyniac is Sobat. 4 personen , voor- hoofd en drank ¤ 30,=

Peer, Apeldoorn  | 13:18 | 07.03.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

klopt! Wij zaten in Ketewel aan de kust en hadden ook geen arts kunnen krijgen uit heel de omgeving! Moesten met hart storingen van mijn man naar Singapore of een arts laten komen helemaal uit Kuta! Het binnenland is mooi, maar beseft wat er te wachten staat als je een arts nodig heb..!

Els, Grroningen  | 09:57 | 08.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

onvoorstelbaar, al die negatieve reacties hier over vuil en de bevolking. Alsof het in Nederland zo schoon is en alsof wij het toonbeeld van vriendelijkheid zijn. Verre van lijkt mij. We kunnen nog wat leren van de cultuur en de bevolking op Bali. Ik heb bali als betoverend ervaren, en ik raad iedereen aan dit schitterende eiland te bezoeken, maar dan niet met de negatieve inslag die ik hier zoveel lees. Blijf dan in vredesnaam maar lekker in het zo "fantastisch vriendelijke en schone Holland'

Jan, Harlingen  | 17:25 | 07.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Had vorigjaar in Bali een arts nodig gehad in Sanur. Helaas komt de huisarts in Sanur niet naar de Hotel ook al heb je iets ernstig!Heb toen verder gezocht samen met de hotelmanager en vonden een arts in Kuta. De arts kon niet eerder komen dan minimaal over een half uur vanwege de afstand. Mocht je een hart infarct krijgen in Betoverend Bali, dan zou het wel eens het einde betekenen van je leven! Een uur wachten op een arts is wel te lang als het gaat om levens te redden!

Theo, Ouderkerk  | 21:07 | 06.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Al die mensen die vinden dat het vies is op Bali moeten de ogen open houden in eigen land. Ik kan door de honde stront niet met opgeheven hoofd door een stad lopen en mijn eigentuin niet onderhouden zonder kattenstront tegen tekomen. Ik vind de straten van amsterdam viezer dan dat ik de dichtbevolkte gebieden in Bali aantrof en ik heb op plaatsen gelopen waar men niet elke maand een bleekscheet te zien kreeg. OP Bali was iedereen vriendelijk en in nederland?

silver, venray  | 09:27 | 04.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

waarom niet eerst informeren voordat je ergens naartoe gaat??? kuta is bij uitstek de toeristenfabriek van indonesie... maar er zijn o zoveel mooie rustige plekken te vinden die je niet in een mensenleven kunt bekijken.. seminyak de uitloper van legian 1 toeristen winkelstraat... en bij uitstek niet door te komen met de taxi!! ga lekker lopen en probeer te genieten.

henk, kuta bali  | 03:36 | 03.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Wij, 6 personen, zitten nu langer en korter hier op Bali maar we zijn het unaniem eens dat we hier nooit meer terugkomen! Onze stemmen zijn hees door de uitlaatgassen van de vele auto;s en scooters, wij zitten nu in Seminyak, Over 10 km hebben we anderhalf uur gedaan, we zien ratten en verschrikkelijk veelvuil,ook in Ubud. Gelukkig gaan we over 2 dagen naar Borneo en daarna naar de Gili's om enige rust te vinden.

Josee, Seminyk Bali  | 16:05 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Op dit moment verblijf ik op bali, het is in een woord geweldig! Maar idd de zeurende toerist mag wegblijven. Ik kom zeker weer terug

mammus, Amsterdam   | 11:11 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Heren, dames toch! minimaal 800 euro voor een directe vlucht exclusief kosten van accommodatie en groepsreizen en dan moet de prijs van het eten onder de 5 euro blijven? Hoe ver zijn we nou met zijn allen afgezonken?

michael reiziger, zh  | 11:04 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Wat mij vooral in negatieve zin opvalt op Bali is het gedrag van sommige toeristen. Als toeristen die zich niet weten te gedragen wegblijven van Bali wordt het eiland vanzelf alweer een stuk mooier. Ikzelf blijf weg uit Kuta/Legian, ik denk dat daar de meeste negatieve ervaringen worden opgedaan. Verder vind ik Bali fantastisch!

BV, Uithoorn  | 10:38 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bevind me momenteel op Bali en wil wel wat misverstanden uit de wereld helpen. Voor ¤12,00 kan je een fles witte, rode of rosé van Hatten in de winkel kopen. In een restaurant ben je al gauw ¤18,00 kwijt. Afval stinkt zowiezo in de tropen en aan alle zeurende typjes: Blijf alstjeblieft naar Benidorm gaan dan hebben we hier geen last meer van jullie en blijven die lieve Balinezen tenminste wel vriendelijk tegen ons.

Biki, Bali  | 10:35 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Wij houden van de geuren en kleuren op Bali. Ook mijn kinderen zijn er gek op. Snap dan ook die negatieve reacties niet. Ga lekker verse vis eten in Jimbaran. Met acht personen 60,00 euro. inclusief 2 flessen rose en een paar halve liters bier. ( duur?? ) De mensen zijn ontzettend vriendelijk, ik wou er wel wonen. Vooral het noorden is betoverend.

h, h  | 10:34 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali vies? Valt wel mee hoor. De bevolking is arm, dus je moet niet verwachten dat iedereen alles gerecycled in 4 afvalbakken. Nee, Rome of napels...dat is minstens net zo vies. En dan dat gezeur over verkopers. Die lopen in italie ook overal langs de stranden. Die straatarme verkopers op bali verkopen prullaria voor 25 cent. Ze zijn bezig te overleven. Na een praatje en wat afdingen koop je gewoon zo'n prul, en die mensen zijn tevreden. Maar we zijn te beroerd om een paar euro aan de armen te geven in de vakantie

namens centenpikkers, nederland  | 10:29 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali is prachtig en de bevolking is er zo lief en attent.En die lui die hier klagen zijn die lastige toeristen die bali liever ziet gaan dan komen.Blijf er dan weg.Ik erger me rot aan die toeristen die de bevolking uitscheld en overal over zeuren en er de rijkaard uithangen..Pas je aan aan je gastheer .Dat willen we immers hier ook van de buitenlander.Ik vind Bali geweldig en zal er zeker weer heen gaan.

N.de J, Overijssel  | 09:14 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

ik woon hier ook en mis in alle reacties een ding waar ik me aan erger hier.... het aanbieden van jonge kinderen aan toeristen in legian en poppies2. voor de rest kan het behoorlijk stinken hier op straat,maar alles went. voor de rest is alcohol duur en een fles bintangbier best te betalen. heb net uitgebreid gegeten voor 22000 rp minder dan 2 euro. kip garnalen wat rundvlees en nasigoreng. tussen de bewoners hier zitten ook hufters,maar die heb je overal, het verkeer is een ghaos,maar zeer goed te doen zelfs met de motor.en ja opdringerige verkopers van uiteenlopende producten heb je hier zeker maar als je iets wat bruine kleur hebt gekregen raakt dat ook over. nog 1 tip voor mensen die hier op vacantie willen komen..... leer een beetje de taal, dat wordt zeker gewaardeerd.

henk, kuta bali  | 09:09 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Vuile stranden en opdringerige mensen? Niet in de Filippijnen! De Filippijnen is nog echt origineel, geen massatoerisme en met name Rooms-Katholieke, vriendelijke mensen (het zuiden uitgezonderd, daar zitten wel moslims). Met name Palawan met haar kalksteen rotsen en witte stranden is echt een paradijs op aarde! Ja, de Filippijnen zijn het grootste geheim van Azië.... Voor meer info, foto's en video's: google even op ontdek Filippijnen.

Henk, Zaandijk  | 08:57 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

ben pas terug geweest van Bali, zag de verandering en invloeden van de moslims daar. In bedugul een grote moskee met grote speakers over het meer galmen,vreeselijk! Hebben jullie over de Hindoes? Zag ook massaal de Javanen bij honderden langs het strand schreeuwen in de ochtend nabij taman Semedi!Dan bij pasar Sindhu is 7 van de 10verkopers is een Javaan.De Balinees verkoop zijn plaats of ze anders verkopen ze niks meer.Veel Balinese zaken worden beheerd door de Javaan. Ga je naar Kintamani dan weet je genoeg!

Carla, Den Haag  | 08:12 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Iedereen heeft meningen, opmerkingen en ervaringen. Het kan je helpen bij het nemen van je besluit, best handig. Maar ik denk dat er overal wel positieve en negatieve dingen zijn. Dat hou je! En als je van alles wilt zien kom je ook van alles tegen. Tis ook maar net hoe je er op het moment zelf mee om gaat. Dat kan je vakantie verzieken of verrijken. Succes en fijne vakantie!

Patricia , assendelft   | 08:09 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Wij zijn in het verleden meermalen op Bali geweest en verleden jaar weer eens na een lange tijd het is erg vervuild we hadden veel contact met Balineese bevolking en vroegen ons af wat de rede is voor die verandering en de bevolking beschuldigd de regering met het introduceren van Javanse Moslims om het Hindoe geloof terug te dringen, hun vervuilen Bali niet alleen de toeristen DUS

martin Balk, Battery Hill Queensland Australia  | 08:00 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Echt Nederlands om het over dubbeltjes en kwartjes te hebben i.p.v. het over de schoonheid van land en cultuur. Wie alleen de vuilnisbelt gezien heeft, kan niet echt van het land genoten hebben of is er zelfs nooit geweest. Laat de negatievelingen maar thuis blijven. Des te beter. Voor de echte Balikenner "Selamat jalan, sampai berjumpa lagi".

Sietse, Leidschendam  | 07:53 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Het gezeur over vieze stranden en bedelaars gaat nergens over, wij zijn al drie keer een maand naar Bali geweest en hebben daar geen last van gehad. Sommige mensen zijn altijd wel ergens negatief over en dat zijn meestal ook de mensen die teveel voor sommige dingen betalen omdat ze niet af durven dingen. Eenmaal thuis dan wel klagen dat ze teveel betaald hebben. Bali is gewoon schitterend.

Pluisje, brd  | 06:23 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali is groter dan menigeen denkt. Ga/kijk dan ook eens verder dan Ubud, Kuta of Den Pasar. Oost en Noord-Bali is absoluut betoverend! Er wonen relatief weinig mensen en het toerisme is op een bescheiden nivo aktief (nog wel). Huur een prive-villa met zwembad in Lovina (Noord-Bali) voor 595 eu per week voor 6 personen. Het uitzicht naar rijstvelden, zee en bergen is gratis! Net als schone lucht. Het personeel van de villa doen al het werk: schoonmaken, boodschappen (die wel zelf betalen), tuin- en zwembad onderhoud.

Balinova, Alkmaar  | 06:15 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Mensen zijn hier opdringerig, vooral in de toeristische gebieden. Wat zou jij doen als je voor 100 euro per maand zes dagen per week moest werken, met al die rijke toeristen om je heen, die binnen een dag jouw maandsalaris uitgeven? Natuurlijk probeer je daar zo veel mogelijk aan te verdienen. Bekijk het vanuit een ander perspectief en je zult het wellicht gaan begrijpen.

Niluh, Seminyak  | 05:38 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ik woon nu 3 jaar op Bali. Zuid-Bali is te toeristisch, vervuild, etc. Rest van Bali is origineel en absoluut prachtig. Mensen komen vaak niet verder dan de toeristische plaatsen. Alcohol is duur omdat Indonesie een moslimland is en 300% tax wordt betaalt over alle alcohol. Laat je meenemen door een lokale bewoner naar zijn of haar dorp, wordt verwelkomd door de liefste mensen op aarde en kijk verder dan je neus lang is. Het is de moeite waard, echt, maar je moet er voor open staan. En Kuta/Seminyak/Legian uit.

Niluh, Seminyak  | 05:36 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Net terug van 2 weken Bali, vreselijk, Bali het eiland is mooi, maar de mensen afschuwelijk wat vervelende mensen, ben blij dat ik weer in Thailand ben, veeeeel beter, gr Harrie

harrie jansen, leusden  | 05:17 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

in 2010 een week op Bali doorgebracht en om eerlijk te zijn een "must" voor nederlanders van mijn leeftijd (geschiedenis weet je). Voor mij nooit meer, Bali is vuil, slechte bestrating kost je een enkel,verpest door met name Australiers.Er is niets betoverend aan Bali.volledig verpest en "behoort" niet meer aan de locals Nee blijf dan liever in malaysia!ze zeggen ook wel :goedkoop .duurkoop

ernest, sungai petani, malaysia  | 04:54 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Betoverend of behekst? Dit is deel van een derde wereld land. Gezondheids problemen? ga er dan beslist niet heen want voor goede medische verzorging moet U wel naar Singapore vliegen. Snorkelt of duikt U graag rond de plastieke zakken? Dan is dit voor u het land bij uitstek. Nee, geen vakantieland. Ik heb er(Bali) gewoond. Mensen zijn vriendelijk genoeg. infrastructuur loopt jaren achter. verkeer is gevaarlijk als U niet in dit klimaat bent opgegroeid. Jan met de pet werkt er nog steeds voor 1US dollar per dag. maak

kees, nieuw zeeland  | 04:03 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

wij zijn nu twee keer naar Bali op vakantie geweest. In een woord fantastisch, ik wou dat ik dit jaar terug kon. De sfeer, de natuur, de vriendelijke mensen, ondanks wat wij geweldige nederlanders daar geflikt hebben, geweldig.

Nelly |Niens, Budel  | 03:03 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

We begrijpen werkelijk helemaal niets van de negatieve reacties over Bali. Wij (beiden boven de 65) waren er vier weken in april 2010 en hebben vrijwel het hele eiland rondgetrokken en kunnen ons volledig scharen achter het artikel. Als de vliegreis niet zo lang was gingen we er snel weer heen. Schitterend landschap, prachtige stranden, heerlijk eten (volgden zelfs een kookcursus), vriendelijke, behulpzame en mooie mensen, etc. Het zijn helaas alleen de toeristen die het wat onprettig maken.

Janny en Tjeerd Hulstra, Maple Ridge, BC Canada  | 01:57 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali & Lomnok of heel Indonesie is een land met vele mogelijkheden,alle soorten eten en ieder eiland met een eigen cultuur en gerechten. Vergeet niet dat het een tropisch klimaat is die ook minder lekkere geuren kan meebrengen. Indonesie is als Gordel van Smaragd 350 jaar lang een kolonie van Nederland geweest,dat verklaart veel. Stank of geen stank gewoon een fantastisch land om te bezoeken.

Eveline van Straalen, Alphen a/d Rijn  | 01:51 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Geen top hotelletjes tenzij je 5 sterren gaat, stank en viezigheid overal. Geen plezierige sfeer, maar af en toe zeer dreigend. Nee, op Bali komen wij nooit meer. Goede marketing dat is het enige dat ze hebben op Bali!

Desiree, Waalwijk  | 01:29 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Wij kennen Bali/Lombok heel goed. Zijn er verschillende malen geweest en blij er geweest te zijn. Mijn schoondochter is van Lombok, haar vader was daar een bekende advocaat. Indonesia is inderdaad een mooi land en de moeite waard te bezoeken, ook om andere redenen dan alleen natuuschoon. Maar er zijn ook minpunten. Armoede en daarmee gepaard gaande onhegienische toestanden, veel lawaai van moskeen, verschrikkelijk druk en corruptie. Maar ontdek hetzelf, laat ik je niet onthouden.

Tom Van Meurs, Christchurch New Zealand  | 01:23 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Betoverend Bali ??? Ik ben er vorig jaar geweest, maar mij zien ze er nooit meer. Als ik het woord Bali zie dan ruik ik de stank al.. Wat een smerig zooitje overal

bart, Amsterdam  | 01:19 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali is voor de "gemakkelijke" toerist met geld. Veel te toeristisch en gekunsteld... Je kunt er niet rustig alleen rondwandelen. "Massage", "Huisje met of zonder meiseje?" Nee, bezoek de small Maluku islands zoals Tual.. Veel schoner, veel rustiger en een veel mooier strand.. en aardige mensen die je niet voortdurend lastigvallen.... Bali is veel te duur, verpest en er zijn veel leukere plekken. Alleen omdat we zo bang zijn en een geheel verzorgde reis willen, missen we dat allemaal. Maak het eens spannend in 2011!

Chris, Indonesia en Afrika  | 00:46 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

In 2004 zijn wij op dit betoverende eiland geweest en in juli gaan we weer terug en nemen onze kinderen mee om hun ook kennis te laten maken met Bali. Wat stank en viezigheid (dit laatste is me niet opgevallen in 2004 by the way) betreft dat heb je in velen warme, armere landen, zoals Zuid-Amerika, Filipijnen enzelfs Egypte, Quisier waar we vorige week waren! Bali is een schitterend eiland met cultuur en ontzettend lieve mensen, een echte aanrader voor iedereen, Norma

Norma Verbaten, England  | 00:41 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

We zijn vanavond net teruggekomen van 2 weken kerstvakantie op Bali. Heerlijk om weer in dat lekkere klimaat te zijn. Vriendelijke mensen en heerlijk eten. Niet onder de kerstboom gelegen maar lekker iedere dag gezwommen met een temperatuur van rond de 30 graden Celcius. In de zomervakantie van 2011 gaan we weer maar dan voor 6 weken. Kijk er nu al naar uit!

Bali Mania, Hardenberg  | 00:09 | 02.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Er zijn andere, veel betere bestemming (met niet zo veel stank, rotzooi, en gevaar) dan Bali/Lombok.

vakantieganger, oss  | 23:20 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ja, Bali is langzaam maar zeker verziekt. Maar dat ligt niet aan de Balinezen, maar aan de alles beterwetende touristen. Maar bovenal aan de Javanen, die proberen de Balinezen uit de business te verdrijven. Bali/Indonesië stinkt altijd voor Westerlingen. Vroeger was de markt in Den Pasar langs de rivier. Dat stonk pas!! Maar Bali is voor mij NUMBER ONE.

J.Heerma, Den Haag  | 22:58 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Eén ding weet ik zeker: de sigaren bij de Aldi komen van Sumatra uit Indonsië. Vergeleken bij andere "merken" heb je een boel rookgenot voor redelijk weinig geld.

Martin Pfaff, Amersfoort  | 22:35 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

4 jaar geleden op Bali geweest. Een zonsondergang zegt helemaal niets over de rest van deze plek. Stank, vieze troep, ongeordend verkeer, zakkenrollers, herrie, daklozen die stinken als de hel en verder alleen maar gebedel en gehussel. NOOIT MEER!!!!

Vadim van der Voort, Enkuizen  | 22:35 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali/Lombok. Voor ons is het vooral Bali. De cultuur, de lieve bevolking, het prachtige landschap met adembende rijstterrassen. Het hindoestaanse eiland met hun vele ceremonies is betoverend en spiritueel. Dan het klimaat, altijd heerlijk warm.Zalig met een brommertje over het eiland rijden en de bevolking leren kennen. Het eten is heerlijk. Restaurant-eigenaars van de omgeving komen je gratis van je ophalen,om bij hen te dineren, dit is vele malen voordeliger als in het hotel. Bali, het eiland van de goden.

Ria Jansen, woudrichem  | 22:29 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Men is altijd vol lof over Bali. Ik ben zelf meer gecharmeerd van Maleisië. Het eten is er beter en vooral de mensen zijn schoner. Als je de natuur wil opzoeken dan is Sabah (Kota Kinabalu)zeker de moeite waard. In Kuala Lumpur kun je vooral goed shoppen en heb je veel bezienswaardigheden zoals: KLCC, Twin towers, Sunway piramide etc. Nou als ik moet kiezen dan ga ik weer naar Maleisië i.p.v. Indonesië.....

Peter, Enschede  | 22:22 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ruim 10 jaar geleden op Bali geweest. Ruim 26 uur onderweg geweest met twee tussenlandingen in Singapore en Jakarta. Pfff. Van Noord naar Zuid en van Oost naar west bezocht. Wat een tegenvaller. Het hele eiland stinkt, vuilnis langs de wegen, vieze stranden en veel te drukke steden. Eten was wel erg goedkoop maar de rest te vergelijken met Europese maatstaven. Wel hele vriendelijke (soms opdringerige) bevolking. Sorry Bali, helaas geen tweede keer.

Ton, Valkenswaard  | 22:06 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali, kijk niet achter de huizen, kijk niet om de hoek van het hotel, kijk niet lands de vloedlijn, kijk niet in het water. Bende rommel, rotzooi en nog eens bende. Zes jaar geleden geweest maar zwaar, zwaar teleurstellend. Het eiland, de zee, één grote vuilnisbelt en, mede veroorzaakt door de te vele toeristen waarvan wij er dus twee waren. Nooit nee nooit meer. Iedereen die lovend is wil zelf niet weten hoe teleurgesteld hijzelf was.

guus, uithoorn  | 22:00 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ben er nooit geweest,ik hoor veel, voor en tegens,zoals overal,Maar ik vindt het een paradijs op aarde,je raakt er nooit uitgekeken. het enige nadeel is!! Wat eten we vandaag?Is het hond kat aap of slang,nou je weet het niet ,nou dat is nu het enige waar ik voor bedank.

anoniem, valkeswaard  | 21:53 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Laatse keer in Indonesie was in 2007. Op straat eet je kip met rest voor 1,5 euro of minder. Wat nou duur? Ja, als je als toerist alleen maar veilig durft te eten, ben je zo 8 euro of meer pp kwijt. En ja de vlindersoort kupu kupu malam is het bekijken zeker waard. Gili Terawangan is leuk voor een paar dagen. Wordt ook wel Gili Tralala genoemd.

Bugil, Nederland  | 21:50 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Wat een standaardverhaal over een prachtige bestemming. Telegraaf journalisten durven zeker niet van de gebaande paden af, of ze hebben alles uit een boek over getypt. Van Indonesie is Bali een van de slechtere eilanden om naar toe te gaan.

JS, PM  | 21:50 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

20+ jaar geleden waren wij in Bali.We werden gewaarschuwd door onze gids, alles los, weg te stoppen.Wij liepen bij het plein, inene springt een aap op mijn man's schouder, haalt de bril voorzichtig af en springt ermee weg.De pindaverkoper gooide 1 zak pindas neer,de aap hield de bril vast, en pindas. Nog 1 zak en toen grijpte mijn man vlug de gevallen bril. Hij gaf de pinda man 5 dollar. Dit is gewoon een spelletje. Aap happy, man happy, pindaman happy. Pracht land, maar heel arm! Mensen erg lief.

EA Abrinkie, Oakville  | 21:48 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

ik ga wel weer naar de bali/lombok straat want ik kan het me niet veroorloven zo'n reis

edwin, tukker town  | 21:43 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Tot zover de sluikreclame tussen het nieuws. Pas wel op voor bomaanslagen door extremistische moslims op Bali. Zoals in 2002. 202 Doden vielen er toen. In 2005 nog eens 23. Deze informatie als tegenwicht voor alle te mooie plaatjes en verhalen.

Alex, Alkmaar  | 21:29 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ik zou graag naar indonesie gaan om de geboorteplaats van mijn moeder te bezoeken. En onze tante eens op te zoeken! Het lijkt mij een schitterend land! Wie weet...

Patricia , assendelft   | 21:03 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Een flesje wijn bij het heb je er niet voor minder dan ¤50.- Alleen het eten is goedkoop!

Peter, Haarlem  | 21:00 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

In juni 2006 zijn wij op huwelijksreis naar Bali geweest. Wij verbleven in een resort in Nusa Dua. Om de dag hebben we een excursie gehad, waarbij we telkens de zelfde gids hadden, om het eiland beter te leren kennen. We hebben op een rijstveld gewerkt, in een dorp een school bezocht bij de lokale mensen meegegeten, tempels bezocht, een crematie gezien, en nog veel meer om allemaal op te noemen. Wat ons nu toch het meeste is bijgebleven is dat de bevolking vriendelijk en behulpzaam is. En de natuur is schitterend.

Mir, Zwolle  | 20:51 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Inmiddels na 10 jaar weer teruggeweest in Bali en in Lombok zwaar ja zwaar teleurgesteld, wat een vervuiling wat een stank op de markt en overal vuilresten van de offers niets maar dan ook niets aan vuilophaal of andere organisatie die er iets aan doet.Uiteidelijk in Lombok was er een initiatief van buitenlanders die een schoonmaakdag hadden georganiseerd 12 deelnemers!Nee ik kan het U afraden ga NIET! Harry Geerts

Harry Geerts, Alet Les Bains/France  | 20:24 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Het is echt een pracht land, zeker een aanrader.

Henk Dijkstra, amsterdam  | 19:50 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

proud to be a indonsia <3 en bali is zeker in de afgelopen tijd achter uit gegaan! maar in 2011 willen ze dat gaan veranderen ik hoop dat ze die woorden waar maken en dat ik gauw van een mooie paradijs kan gaan genieten

proud to be a indonesian , utrecht   | 19:37 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ik lees alleen maar over hoe goedkoop het is. Bali is een prachtig eiland, maar in de afgelopen 20 jaar ook heel slecht beschermd en beheerd door de verantwoordelijken. Dolce & Gabbana in Ubud deed voor mij de deur definitief dicht. Dat moet je als Bali helemaal niet willen. Doodzonde, want de mensen kunnen het toerisme heel goed gebruiken en het eten is er werkelijk heerlijk en de mensen zijn er ook vriendelijk (als je tenminste uit de drukbevolkte gedeeltes blijft)en verder rest er gezond verstand.

José, Leidschendam  | 19:09 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

granaatvissen en hierbij al het koraal vernielen, vieze uitlaatgassen en vuilnis aan de weg....en helemaal geen oplichterij en corruptie....alleen maar pracht en praal...haha laat me niet lachen....

marc, naarden  | 19:02 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Wij zijn drie keer op Bali (twee keer Lombok) geweest en gaan dit voorjaar weer. Het is ons favoriete vakantieland. "Betoverend Bali & Lombok" is een heel goed artikel over deze eilanden.

Marga & Frans Rowaan, Waquoit, MA, USA  | 18:59 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali is erg arm geworden....maar de bevolking is uitermate vriendelijk als je ze op de juiste manier tegemoet treedt. Precies drie jaar geleden kwam ik terug van dat geweldige eiland...was er voor de 6e keer.Bedelen valt reuze mee als je maar op kordate wijze zegt dat je er niet van gediend bent..Ze weten precies wie ze kunnen aanspreken...

Indonesieganger, den haag  | 18:50 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Deze reactie van een lezer is achteraf verwijderd, omdat deze in strijd was met onze huisregels.

Verwijderd, Verwijderd  | 18:37 | 01.01.11
Klagen over deze reactie niet meer mogelijk

ik ben net afgelopen woensdag weergekomen van mijn vakantie op Bali. ik ga zeker nog eens heen!~heerlijke dagen gehad daar!

michel, overijssel  | 18:24 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Vervelende verkopers , vieze stranden , duur eten ??? Ik kom al jaren op Bali maar heb hier weinig last van. natuurlijk heb je verkopers op de "benidorm achtige" plekken maar die kan je simpel vermijden . ook als je buiten de gebruikelijk touristen plaaten komt kan je heeel goedkoop eten. De medische zorg is uitstekend, werk zelf in de zorg (Ambu) en heb goede ervaringen daar me de prive klinieken. de ambulancezorg is minder , maar dat is in Belgie al het geval. Bali gewoon doen!

jasper, westfriesland  | 18:20 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Grappig om sommige reacties te zien. Wij gaan al jaren naar Bali (met kind toen hij 1,2 en 3 was) en het is ons paradijs. Alles is nog steeds heel goedkoop. Zeurende mensen? Valt heel erg mee. Het is maar hoe je er mee omgaat. Wij houden van Bali en de mensen. Bali is absoluut geen Benidorm. Zo kan je wel Kuta omschrijven maar de rest van het eiland is totaal anders. En ja, je kan er voor 30-40 Euro p.p. eten maar ook voor 5 Euro p.p. en dan eet je nog steeds heel goed. Bali, wij gaan dit jaar gewoon weer!

Richard, Almere  | 18:01 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

"Natuurliefhebber van"; Kupu kupu Malam is ook in Amsterdam goed te vinden.

Orang malam, Almelo  | 17:59 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ik woon hier al meer dan 20 jaar, daar ik in Indonesië. ben opgegroeid. Bali wordt voorgesteld als een paradijs, maar is dat zeker niet! De medische voorzieningen zijn hier zeer slecht, als hier iets met je gebeurt,op medisch vlak, ben je ten dode opgeschreven. Je moet dan uitwijken naar Singapore, wat de meeste rijke Indonesiërs dan ook doen. De infrastructuur is zeer slecht en jaarlijks sterven er honderden mensen door slecht onderhouden wegen. De stranden zijn veelal vies, daar er geen onderhoud wordt gepleegd.

john, bali  | 17:55 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Geweldig land. Bali is schitterend, en vriendelijke mensen. Als je naar Sanur gaat vraag even naar chauffeur Bobby, hij weet alles van Bali,en rijdt je voor weinig het hele eiland over,en spreekt prima engels.

peter, zaandam  | 17:54 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

wie wil me helpen om me nu te verplaatsen naar bali of lombok voor een paar weken uit nu het koude nederland?heerlijk zonnebaden en cultuur snuiven lijkt me daar.

houvanazie, utrecht  | 17:41 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali ben er al een paar keer geweest! Zeer mooi land mensen ontzettend aardig! geschooi van mensen valt reuze mee eigenlijk wel begrijpelijk ze zijn ook zo arm en wij maar klagen in Nederland!!! Het is daar wel lekker warm kan ook niet anders ligt bij de evenaar, als je de warmte wil opzoeken ben je daar aan het goede adres!! Zeker nog van plan om daar een paar keer heen te gaan. Wat een mooi land met Nederlandse invloeden. Geen andere worden voor

M, Zoetermeer  | 17:30 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ik kom er regelmatig voor de schone natuur. Inderdaad de papegaaivissen, maar vergeet vooral de vlindersoort kupu kupu malam niet.

Natuurliefhebber van, Bali  | 17:19 | 01.01.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ja, dat is waar! SANUR is mijn lievelings-verblijfplaatsje. Gelukkig kan ik daar nog altijd 2x per jaar naar toe. Dat is 'n geschenk uit de Hemel. Ik zal de Balinese Goden verzoeken om de Euro weer te laten stijgen naar 15.000 Rupiah i.p.v de huidige 12.000 Rupiah.

Richard van Velsen, IJmuiden  | 23:21 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ik ben nu een aantal keren op Bali geweest in Candidasa bij me broertje. Het is betoverend vooral als je tussen de bevolking zelf zit. Doorgaans is het zeer goedkoop in dat gedeelte en heb tot op heden geen last gehad van verkopers die blijven zeuren. Je kan daar zelfs een afspaak maken dat ze moeten wachten tot het einde van de vakantie en dat respecteren ze ook. Ga je meer richting Kuta, dan weten ze de prijzen wel te hanteren en gaan ze meer richting de EU. Candidasa een top omgeving en zeer fijne mensen

Andries Scheeper, Lopik  | 17:58 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ik ben samen met echtgenote enkele jaren terug 3 weken op bali geweest , ik had het na twee dagen al gezien , wat een hitte wat een benauwdheid wij hebben 3 weken met een nat hoofd gelopen ,en dan dat geschooi overal , zeer irritand ,ik kan me niet indenken dat nederlanders daar willen wonen , al kreeg ik een mooie vila met zwembad gratis zou ik er vriendelijk voor bedanken , oke de natuur is mooi maar ook veel van hetzelfde rijstvelden ,net als in nederland de maisvelden,wij komen er dus nooit weer.

fam de wit, almere  | 17:51 | 31.12.10
Klagen over deze reactie niet meer mogelijk

Deze reactie van een lezer is achteraf verwijderd, omdat deze in strijd was met onze huisregels.

Verwijderd, Verwijderd  | 17:13 | 31.12.10
Klagen over deze reactie niet meer mogelijk

Als men Bali bezoekt dan ga je voor natuur en cultuur en niet al te veel zeuren over de dure maaltijden en hotels. Dat is echt een Nederlands eigen, voor een dubbeltje op de eerste rang zitten. Ik kan het weten want ik ben een aantal jaren werkzaam geweest in Indonesie.

HWS, Hoogeveen  | 17:13 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Kom er een paar keer per jaar. Als je weet waar je moet zijn is het allemaal goedkoop. portie 10 sateetjes voor 10 duizend- max 15 duizend rupiah.. Biertje in disco voor 25-35 duizend Rp.. 1euro=12.700 Rp.

erwin, Den Haag  | 16:51 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Kom de laatse 10 jaar op Bali. prijzen voor (aloholische) dranken zijn zeker omhoog gegaan, maar nog niet op EU level. Eten is nog steeds mogelijk voor 5 euri, maar dan alleen bij dan je nog steeds bij de lokale warungs (of buiten touristische gebieden) eet. Prijzen voor hotelkamers zijn zeker omhoog gegaan, 30 pp is tegenwoordig heel normaal. Zo zit je met een gezinnetje van 4 personen, met eten en drinken en hotel gemiddeld wel aan zo´n 100/150 euri per dag. komt daar nog even een vlucht in het hoogseizoen bij

Henk, Hoorn  | 15:18 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ik las met belangstelling en plezier het reisverslag over Bali en Lombok. Ik begrijp de kritiek niet op de aanwezigheid van luxe hotels. Ik ben zelf 5 jaar hoteldirecteur geweest van een 5 sterren hotel in Surabaya. Ik heb tientallen keren mijn collega's bezocht in de luxe hotels op Bali en Lombok. Deze hotels zijn eigendom van Indonesische beleggers, banken en investerings maatschappijen. De explotatie is uitbesteed aan firma's als Hilton, Sheraton, Marriott etc. De hotels creeeren duizenden banen. Dat is positief!!

Robert, Abu Dhabi  | 15:13 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Beste Kees, ik ga iedere jaar naar Bali op vakantie en eet en drink nog steeds voor 5 euro per persoon. Ook dit jaar ga ik er weer heen.

Boris, Enschede  | 13:32 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali, Java, Sumata, allemaal leuk en aardig, maarrrrrrrrrrrrrrr, vergeet al die bedelaars en super vervelende verkopers op elke toeristische bezienswaardigheid niet. Ik werd er helemaal gek van dat gezeur en getrek aan je of je iets wilde kopen!!!!Dit lees je niet in de reis gidsen. Nee, voor mij nooit meer naar zo'n land.

Ed, Maassluis  | 13:25 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

20 euro??? In Indonesie? Dat is een maandloon daar, dus inmiddels erg duur. Een paar jaar geleden betaalden we met z'n tweeen(buikje vol eten en drinken) 5 euro en dat hadden we afgerond van 4,75. Ze bogen als knipmessen voor dat kwartje fooi. Hoeft niet natuurlijk maar ze deden het wel!

FritseFrats, Den Haag  | 13:17 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Azië is mijn topbestemming. De reis ernaar toe is erg duur maar als je daar bent valt het wel allemaal best mee. Uitgerekend denk ik dat een vakantie in Europa meer kost dan Azië incl. vlucht. Mijn ervaring: de mensen zijn erg relaxed en het is er altijd warm. Persoonlijk vind ik Java mooier maar Bali is ook een hele goede bestemming.

SD, Limburg  | 13:15 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Het klinkt allemaal romantischer en sprookjesachtiger dan het in werkelijkheid is. Het sprookje bestaat vooral in het de optiek van de toerist, maar ja die betaalt dan ook voor deze realityshow, simpel; en zo is het met alle zaken en zakelijkheid.

densi, ngein  | 12:58 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Beste dames en heren! Woon zelf al een tijd in Bali! Heb namelijk een grieks restaurant mykonos! Bij mij kan je nog steeds voor 20 euro per persoon dineren met alles erop en er aan! Volgens mij kan je dat niet in benidorm! En er is wel iets meer dan aapjes kijken! Mensen het is droomeiland! En waar in de wereld gaan de prijzen niet omhoog! Tot snel in bali!

Arjan Prenen, Bali  | 12:48 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Helaas is een verblijf op Bali of Lombok de laatse jaren erg duur geworden. Alcohol is er al duurder dan in Europa en de hotels en touroperators verhogen hun prijzen regelmatig. Ook uit eten gaan is op Bali duur geworden. Op Lombok (nog) niet. Bali is de laatste jaren één grote file en tevens het Benidorm van Indonesie geworden.

john, lombok - indonesia  | 12:23 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Beste kees, Kunt U mij vertellen waar ik in europa voor 20 euro 3 perfecte gangen kan eten incl wijn en topservice?

mark, alkmaar  | 11:49 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Leuk verhaal en kunnen ervan meepraten.Het is een betovering en je moet het gezien hebben om het tot je door te laten dringen. Geweldige cultuur,natuur,klimaat,eten,geloven en romantische momenten. The place to bee. rob

rob, bedum  | 11:44 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Al heel wat jaren kom ik in Azie,en dus ook op Bali.Voor degene die voor het eerst gaat is Bali aan te bevelen maar Indonesie is niet alleen Bali! Ga eens naar Java, Sumatra,Borneo,Sulawesi,Papua,de Molukken, en de andere kleinere eilanden zoals Flores,Rinca,Komodo enz.Om Indonesie te ontdekken heb je miniaal 20 keer een vakantie van 3 weken nodig.

robert, nederland  | 10:15 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Bali en Lombok zullen best wel mooi zijn, maar de prijzen zijn niet evenredig met hun Valuta. Voor die prijs kan je ook heel goed vakantie hebben in Europa. Om zover tegaan om aapjes te kijken en dan nog bestolen worden door apen omdat ze getraind zijn, gaan de meeste mensen te ver!De tourist komt niet naar een land voor houtsnijwerk die je overal hetzelfde kan kopen of je in Denpasar kijkt of waar dan allemaal hetzelfde zijn alles zijn de prijzen afhankelijk voor wie het is!Stranden zijn vies!

Kees, Rotterdam  | 09:06 | 31.12.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie