Carnaval kleurt Cariben

Dan wordt namelijk de Grand Carnaval Parade van Oranjestad gehouden, altijd op de zondag voor Aswoensdag. Dit hoogtepunt van het carnavalsseizoen, dat net als in Nederland begint op de elfde van de elfde, kent vanaf januari tal van feesten en partijen.

Aan dit kleurrijke evenement zijn maandenlange voorbereidingen vooraf gegaan. Er moeten kostuums worden ontworpen, hoofdtooien in elkaar gezet en praalwagens opgetuigd.

De ontstaansgeschiedenis van dit grote feest op het exotische eiland, komt uit ons land. Voor 1900 hielden de Nederlandse kolonisten op de ABC-eilanden voor het aanbreken van de Katholieke vastenperiode, privé-vieringen in hun huizen.

Zo ontstond ook op Aruba de traditie om rond deze tijd feest te vieren. In de jaren veertig kwamen immigranten ?uit Trinidad naar ’One Happy Island’ om in Aruba’s grootste olieraffinaderij te werken. Zij brachten een hernieuwde inte?resse in het jaarlijkse feest, nu bekend als carnaval, met zich mee. De spirituele kant ervan is inmiddels verdwenen, want ?voorop staat nu het plezier.

Maar voordat die feestelijke parade in zicht komt en het echte feest losbarst, gaan de toeschouwers eerst zelf aan de wandel. De carnavalsroute is een grote flaneerpromenade.

Moeders duwen hun kinderwagens voort en kleine knulletjes op fietsjes, stepjes en skateboards dartelen overal tussendoor.

Ook zwaarder materiaal komt langs: quads bijvoorbeeld en Harley Davidsons van grote stoere kerels, die voor deze ene keer hun machine stapvoets laten rollen. Zien en gezien worden, daar draait het om.

Als de stoet nadert, merk je dat direct. Plotseling is overal politie zichtbaar aanwezig. De agenten zijn streng: heb je geen pasje, dan terug achter het hek.

Toch blijft de sfeer vrolijk en relaxed, terwijl de toeschouwers al uren op de been zijn. „Het is allemaal heel gezellig”, beaamt Peter de Witte, de korpschef van de politie Aruba, maar hij zegt er bij: „Voor ons is het hard werken.”

En dan is er eindelijk de parade. Het plezier spat eraf. Inmiddels is iedereen op straat: de ene helft in de stoet en de andere helft langs de kant van de weg. ?Allemaal dansen ze op de dreunende beat van ’roadmarch’-klanken uit de mega luidsprekers waarmee de geluidswagens in de stoet zijn volgestouwd. Uit niet minder grote speakers op de stoep, die door de toeschouwers zijn meegezeuld om de pret te verhogen, schallen dezelfde soca-hits. Alleen nooit tegelijk…

Gehuld in veren en glitters deinen Romeinse soldaten, Egyptische schonen en stierenvechters voorbij. Het zijn tientallen groepen en zeeën aan kleuren. Ook de minister van Toerisme danst vrolijk mee in de voorste rij van zijn eigen carnavalsgroep Touch of Brazil, kortweg TOB genaamd, die is uitgedost in kostuums met wit en goud.

Last van de hitte lijken de dansers in de parade niet te hebben, en dat is een wonder, denk je zelf puffend in je meest zomerse kleren. Want het zijn niet bepaald luchtige katoenen niemendalletjes. Sommige decolletés zijn als kunstschaatspakjes met nylon overtrokken en veel dansende dames dragen kousen onder lange rokken met diepe splitten. De groepen, sommige meer dan honderd mensen groot, regelen hun eigen catering onderweg. Dat moet ook wel om op de been te blijven. Maar dansen en drinken tegelijk valt nog niet mee.

Wat dat betreft hebben de toeschouwers langs de kant van de weg het makkelijker. Zij hebben zich van tevoren verzekerd van een mooi plekje (en schaduw!) door bij een overheidsloket een ’kaveltje’ te huren. Daar ?zetten ze een trailer neer of een tent, of - als ze een stoelkavel hebben - hun parasols. Ook zijn er hier en daar stellages waar ze hoger zitten en beter kunnen uitkijken over de stoet.

Uitgebreide gezelschappen van familie en vrienden zitten bij elkaar, koelboxen met bier, water en fris, en broodjes onder handbereik. Hier en daar steekt een fles rum uit de ijsblokjes die in plastic zakken worden uitgedeeld vanuit een vrachtwagentje dat met regelmaat langskomt. Vaste prik in elk daghuisje is een niet kinderachtige muziekinstallatie.

Als de laatste groep voorbij is, sluit het publiek aan. Een deinende mensenmassa komt langs, op de voet gevolgd door de veegploeg: de hekken worden opgehaald en ingeladen. En de toeschouwers gaan als één man aan de slag: blikjes rapen, flessen en papier. Alles in de vuilnisbak, opgeruimd staat netjes. ’Houd ons Happy Island schoon’, staat op de hoge kartonnen dozen die als prullenbakken dienen. En dat doen ze, de Arubanen.

Barbados

Op het eiland Barbados vieren ze carnaval niet in de winter. Daar hebben ze het einde van het jaarlijkse Crop Over Festival in augustus omgevormd tot een spetterend zomercarnaval. Svetlana Rutskaya, de Russische Floortje Dessing die een tv-reportage over het eiland kwam maken, vond de carnavalsoptocht, die ’Grand Kadooment’ wordt genoemd, het hoogtepunt van haar verblijf.

„Omdat ik altijd zoveel mogelijk mee wil doen met de bevolking, heb ik gevraagd of ik als danseres mee mocht in de stoet. Ik kreeg een prachtig kostuum met veel gekleurde veren en een bodypainting en ik heb de dag van mijn leven gehad. Het is een echt volksfeest, maar de inwoners van Barbados laten toeristen ook graag delen in de vreugde.”

Dat hebben we zelf mogen ervaren. Het festival, dat is ontstaan uit de oogstfeesten die vroeger op de plantages werden gehouden, is uitgegroeid tot zo’n allesomvattend feest dat zeventig procent van de bevolking (totaal circa 280.000 mensen) wel ergens aan deelneemt. Het begint met zang- en danswedstrijden over het hele eiland in april, mei en juni. Waarna in juli de finales plaatshebben in de hoofdstad Bridgetown.

Tijdens het zomercarnaval is de ’Spring Garden Highway’ en de ’Bridgetown Market’ één grote braderie. Naast veel traditionele producten en uiteraard heel veel eettentjes, bierstalletjes en rumshops (cafeetjes), is er vooral veel speelgoed en vermaak voor de kinderen.

De finale van het Crop Over Festival heeft ieder jaar ook veel aantrekkingskracht op Barbadians die in het buitenland wonen, van wie popster Rihanna de bekendste is.

Muziek en dans zijn in Barbados van levensbelang. Overal hoor je calypso of soca en zangers zijn echte helden. Jong en oud danst mee als artiesten met namen als ’Mighty Gabby’, ’Blood’ en ’Red Plastic Bag’ optreden. In hun teksten nemen ze vaak, net als vroeger in de slaventijd, misstanden op de hak.

De zangwedstrijden tijdens het Crop Over Festival vormen een kans voor jong talent en geven een enorme impuls aan nieuwe muziekuitingen. Tijdens de wedstrijden maar ook tijdens de parade spat de energie eraf.

Voor toeristen is het Crop Over Festival een extra reden om juist in de zomermaanden naar Barbados te gaan. „Het hoogseizoen voor Barbados valt weliswaar in onze winter, maar we vonden deze tijd mede door het uitzinnige feest geweldig”, zeggen twee vrolijke dertigers, die op de bonnefooi uit Londen zijn komen vliegen.

„Het heet dan wel regentijd, maar de temperatuur is top. Een enkel buitje zo nu en dan is wel verfrissend. We hebben zonder moeite een kamer gevonden in Hastings voor zestig dollar per nacht en de bus naar ’Bridgetown’ kost vijfenzeventig dollarcent! Barbados is een goed ontwikkeld en schoon eiland met goede wegen en heerlijk eten."

Reiswijzer

Zowel Arkefly en KLM vliegen op Aruba. Daarnaast zijn er nog allerlei andere aanbieders, velen met een overstap. Naar Barbados kun je via Londen vliegen of via Frankfurt met Condor. Check het internet voor alle aanbieders.

Meer carnaval

Natuurlijk, het Carnaval van Rio is wellicht het bekendste volksfeest ter wereld. Maar sterk in opkomst is dat van Panama. Een spectaculair en exotisch feest door een uitbundig Spaanstalig volk. Opzwepende salsa begeleidt een kleurrijke stoet en de verkiezing van de Reina (Koningin), Princesa (Prinses) en Principe (Prins) Carnaval 2011. Van 4 tot 8 maart door heel Panama. O.a. de KLM vliegt rechtstreeks op Panama City.

Wie het niet zo ver van huis wil zoeken, kan bijvoorbeeld in Navarra uitstekend terecht. Van ?3 tot en met 8 maart staat deze Spaanse streek compleet in het teken van carnaval.

Ook hier zijn de voorbereidingen maandenlang geweest, wat heeft geleid tot kostuumparades, voorstellingen, kinderactiviteiten en eeterijen. Elk dorp en elke stad, heeft zijn eigen historische carnavalsthema. Zo is bijvoorbeeld het dorp Lantz het toneel van een eeuwenoude opvoering van de vervolging en verbranding van de legendarische bandiet Miel Otxin en in Pamplona en Estella voltrekt zich een zelfde tafereel, maar dan met andere historische bandieten.

Carnaval in Navarra betekent ook: pinchos eten. Deze tapas hebben zich in de loop der tijd ontwikkeld tot gastronomische hapjes waarbij combinaties van smaak, geur en structuur de hoofdrol spelen. Vanuit Nederland is Navarra goed bereikbaar met de auto of met low cost carriers als transavia.com (via Biarritz), Iberia (via Madrid naar Pamplona) of Vueling (Bilbao).

Kijk voor en overzicht van alle carnavalsactiviteiten waar ook ter wereld op www.carnaval.com

Geschiedenis

Van oudsher werd carnaval in rooms-katholieke streken gevierd aan de vooravond van de veertig dagen durende vastentijd. Het was bedoeld om vóór de tijd van sober leven en bezinning nog even flink te eten en drinken en uit je dak te gaan.

Oorspronkelijk komt het feest waarschijnlijk voort uit een vermenging van het heidense lentefeest in Rome en het Germaanse offerfeest. Vanuit Italië breidde het zich uit naar Frankrijk, de Rijnstreek, België en Nederland (met name Brabant en Limburg). Daarna stak het over naar Zuid-Amerika, waar het carnaval van Rio de Janeiro wereldberoemd werd. Naar voorbeeld van Rio volgden Trinidad en vrijwel alle Caribische eilanden, die inspiratie haalden uit hun traditionele plantage-feesten. Ze vieren carnaval daardoor ook vaak in een andere periode. Nadat het feest, dat gekenmerkt wordt door uitspattingen en de gewoonte om de maatschappelijke rollen voor één keer om te keren, een tijd op zijn retour was geweest, is er sinds de Tweede Wereldoorlog een heropleving. Die is gepaard gegaan met een vercommercialisering. Vanaf die tijd is de viering in handen is van carnavalsverenigingen. Naar Duits voorbeeld zijn verkiezingen voor de Prins Carnaval en treedt er een Raad van Elf op. Net als in het Rijnland beginnen de voorbereidende activiteiten op 11 november om elf minuten over elf. Uit praktische overwegingen wordt het carnavalsfeest niet meer altijd per se op de vooravond van de vasten gehouden.?

Aruba en Barbados

Aruba (oppervlakte 180 vierkante kilometer, ongeveer 100.000 inwoners) is een walhalla voor watersporters. Toch is er ook op het land wel het een en ander te beleven, van bezienswaardigheden als de vuurtoren in de noordpunt, de kapel van Alto Vista en de ruïnes van de oude goudsmelterij in Bushiribana aan de oostkant of het Arikok Nationaal Park.

Verder zijn er uiteraard tal van boven- en onderwater activiteiten. Het tropische klimaat kent middagtemperaturen van gemiddeld 29 graden in december tot 32 graden in juli en augustus. Voor allerhande informatie kijk op www. aruba.com en voor excursies o.a. op www.antillenactief.nl

Barbados heeft altijd bekend gestaan als een vakantieoord voor de rijken der aarde. Inmiddels zijn er ook steeds meer hotels voor de minder kapitaalkrachtige toeristen verschenen. Het meest rustig stukje is nu de woeste en onbedorven oostkust.

Het eiland kent typische Carbische met palmen omzoomde witte zandstranden, waar altijd een aangename zeebries staat. Het hoogseizoen is van september tot februari. Uit eten en drinken is in Barbados niet goedkoop; een all inclusive-arrangement is geen gek idee. Voor algemene info: www.visitbarbados.nl

Tweet

 Mail

 Print

 Reiskrant Nieuwsbrief

Reportages over Aruba

Aruba en Hawaï

Wekelijks neemt de Reiskrant een kijkje op Schiphol om te vragen naar uw vakantie. Deze week troffen we Roselyn en Maurits op weg naar Aruba en Lily en Claudia die net terug zijn uit Hawaï.

Carnaval kleurt Cariben

Het Caribische Carnaval is een niet te missen evenement in een mensenleven. Dat vinden althans de Arubanen, en het moet gezegd: na het carnaval van Rio de Janeiro en het Bahia-carnaval van Salvador is het carnavalsfeest op...

Waterparadijs Aruba

Rotsen, cactussen, geiten en hagedissen kenmerken het droge landschap van het kleinste lid van de ABC-eilanden. Toch speelt water een allesoverheersende rol. Niet alleen het azuurblauwe water langs de zilverwitte stranden aan...

Lees alle 4 reisreportages

HUISREGELS

Voor reageren op artikelen bij telegraaf.nl en haar subsites gelden huisregels. Klik hier om die regels te lezen.

Trinidad & Tobago, voor de kust van Venezuela, kennen ook een gigantisch carnaval, een feest dat dagen duurt. Met dezelfde dingen als aruba,m aar groter. Enorme praalwagens, het hele centrum van Port of Spain is een grote hossende massa, eten, een gokje doen, bars, voor ieder wat wils. Er zijn tientallen guesthouses waar voor een redelijke prijs overnacht kan worden. Snap niet dat dat in het artikel niet vermeld wordt.

LMQR, MSP  | 16:23 | 03.03.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

als je eenmaal het carnaval op aruba geproeft heb dan ben je meteen verslaafd en wil je weer echt waar

ron en ietje, amsterdam  | 07:41 | 01.03.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Geef mij maar het carnaval in Rio of Sao Paulo, dinsdag vlieg ik weer naar Brazilie voor 10 dagen zon en feest....kunnen ze in Nederland niet aan tippen

rob, amsterdam  | 18:32 | 26.02.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Dushi Aruba is fantastisch !Diverse malen daar op vakantie geweest.Heerlijk weer,Mooiste droom standen,relaxe sfeer en super aardige mensen.Heb de afgelopen 2 jaar met de start vh Carnaval's seizoen (Fakkeloptocht 2e zaterdag vh jaar)zelf mee gedaan,samen met Arubaanse vrienden.Volgendjaar weer!Ook een keer de Lightning Parade gezien.dat is de avond parade paardagen vooraf de Grand Parade in Oranjestad.Alleen nu in de avond waarbij de costuums met lichtjes versiert zijn.Ik ga zeker ooit met de grandparade meedoen!

Harald H, Westland  | 11:24 | 26.02.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie