*

Jan Engelaar is de Hollandse manager van de restauratiewagon in de eerste klasse. Jan Engelaar is de Hollandse manager van de restauratiewagon in de eerste klasse.

Darwin

di 20 apr 2004, 15:05

Hollandse horecaman op woestijntrein

door Jan Ligthart
Darwin - The Ghan behoorde al tot de tien beroemdste treinreizen ter wereld. Nu na honderd jaar eindelijk de tweede helft van de 2800 kilometer lange spoorlijn tussen Noord- en Zuid-Australië is aangelegd, zal de Oriënt-Express van de outback helemaal een klassieker worden.


Een hardblauwe hemel waaronder een zinderende woestijn van oranjerood zand. Alleen de moedigste en taaiste begroeiing overleeft hier. Struikjes en boompjes, nooit hoger dan een meter of drie, dragen geen groene maar zilvergrijze blaadjes. Blaadjes die zelden of nooit de streling van regendruppels hebben gevoeld, maar wel dagelijks zuchten onder het hete stof dat op ze neerdaalt.

Dit is het ware hart van Australie. En de passagiers in de trein die erdoorheen zoemt, hebben er geen weet van. Weggezakt in het diepe pluche van de banken in hun cabines, airconditioning aan en ijskoud drankje bij de hand, ervaren zij niet meer dan de sensatie van een langgerekt schilderij dat aan hen voorbijtrekt. Waarmee meteen het grootste nadeel van The Ghan is verteld. Luxe heeft een prijs die niet alleen in dollars is te vertalen: wie met de trein Australië doorkruist, ziet weliswaar de outback van nabij, maar voelt geen hitte, proeft het stof niet, mist de geur van eucalyptus. En wordt niet stapelgek van de honderden vliegen die neus, oren, ogen en mond aanvallen.

Maar The Ghan is ook niet bedoeld voor mensen die de outback op de 'harde' manier willen leren kennen. Wie voldoende tijd heeft en een beetje afzien niet schroomt, kan beter een auto huren. Voor alle andere reizigers is The Ghan een sneller alternatief dan de auto en een weliswaar duurder, maar veel romantischer transportmiddel dan het vliegtuig. The Ghan is vernoemd naar de Afghaanse kamelendrijvers die eind negentiende eeuw van onschatbare waarde bleken toen het binnenland ontgonnen moest worden. De telegraaf- en spoorverbindingen tussen het aan de zuidkust gelegen Adelaide en de woestijnstad Alice Springs, in het hart van Australië, zouden zonder hen nooit zijn gerealiseerd.

Toen in 1929 het spoor Alice bereikte, werd door een gebrek aan geld en politieke durf het traject echter niet, zoals gepland, doorgetrokken tot aan Darwin aan de noordkust. De Afghanen lieten hun kamelen vrij in de woestijn en gingen terug naar eigen land. Inmiddels tellen die kamelen overigens meer dan 100.000 nakomelingen die een pest vormen voor de oorspronkelijke flora en fauna van de outback, maar virusvrij als zij zijn ook een lucratief exportproduct naar het Midden-Oosten vormen.

Sindsdien is bijna elk decennium beloofd dat de spoorlijn tussen Alice en Darwin zou worden doorgetrokken: in de jaren tachtig werden zelfs treintickets als prijzen gebruikt bij een grote staatsloterij. De vier winnaars moesten echter tot begin dit jaar wachten om die prijs te kunnen verzilveren. Vertrekkend uit datzelfde Darwin is het landschap aanvankelijk groener dan groen. Het tropische noorden van Australië kent slechts twee jaargetijden: heet en droog en heet en nat. Het is februari en dus het natte seizoen. Voor veel mensen een reden om hier weg te blijven. Dat is maar ten dele terecht. De overvloedige regenval zorgt ervoor dat de watervallen en de uitgestrekte wildernis op hun mooist zijn.

De trein passeert bruggen over kolkende, woeste rivieren waar meterstanden aangeven dat het water tot dertien meter hoger staat dan normaal. Adembenemend mooi. Maar bij de eerste tussenstop in Katherine blijkt ook meteen het nadeel van reizen in het natte seizoen: de befaamde Katherine Gorges, diep uitgesleten kloven waar per boot tussen de rode rotsen en voor dood spelende krokodillen kan worden gevaren, zijn door het stijgende water niet te bezoeken. En dat is jammer. Want het kleine Katherine heeft van zichzelf nauwelijks bezienswaardigheden.

Na een natte tussenstop van een paar uur boemelt The Ghan weer verder. Het landschap moet nog wennen aan de trein: brede stroken langs de rails zijn plantloos en staan vol water. Hoe zuidelijker de trein komt, hoe lager echter de waterstand in de geulen. In de sluimerende schemering hopt een eenzame kangoeroe verward weg als de trein passeert. Ook voor de wilde dieren in dit gebied is de trein een nieuwe ervaring.

Nu de duisternis nadert, wordt het interieur van de trein klaargemaakt voor de nacht, terwijl de passagiers in de restaurant- en bar/caféwagons worden verwend met een vijfsterrendiner. In de toeristencabines wacht na terugkomst van het diner dezelfde stoel maar dan in de ligstand. De privé-coupés van de Golden Kangaroo daarentegen kennen eigen douche- annex toiletcabines en banken die 's avonds tot comfortabele bedden worden omgebouwd.

Maar al die luxe is geen competitie voor wat zich aan de andere kant van het raam bevindt. Zelfs bij nacht is het uitzicht adembenemend. Bij gebrek aan steden, dorpen of zelfs simpelweg benzinestations of boerderijen treedt hier geen lichtvervuiling op. En is de onbewolkte hemel dus bezaaid met sterren.

Al even prachtig is de volgende ochtend de zonsopgang. Water en groen blijken helemaal uit het zicht verdwenen. Wat zich nu langs de rails uitstrekt, is de befaamde rode woestijn die het hart, het imago van dit land vormt. De toenemende hoeveelheid verroeste autowrakken die her en der tussen de struiken opdoemt, geeft aan dat Alice Springs niet ver weg kan zijn.

Elke inwoner van dit land, of hij er nu geweest is of niet, spreekt vol liefde over 'Alice', de ultieme outbackstad die het geografische centrum van Australië vormt. Net als in Katherine staat de trein hier slechts vier uur stil, meer dan genoeg om de benen te strekken en wat hete, droge woestijnlucht op te snuiven. Maar te weinig om Alice Springs te verkennen. Wie de trein puur als vervoermiddel gebruikt, doet er verstandig aan in Alice uit te stappen en vanuit hier naar elders te vliegen of een week later weer op de trein te stappen. Niet dat er, op de talloze galerieën vol aboriginalkunst na, ook echt zo veel te bekijken valt. Alice is meer een sfeer die opgesnoven moet worden en die pas na een aantal dagen vat krijgt op de bezoeker.

Hagelwit

In de namiddag tuft de honderden meters lange trein langzaam weer verder, de stad uit en terug de wildernis in. In een hagelwitte eucalyptusboom waar nauwelijks blad aan te bekennen valt, staren twee enorme wigstaartarenden de 'stalen kameel' na die hun territorium is binnengedrongen. Een vlucht roze galah-kaketoes stuift even verderop verschrikt uit het struikgewas op.

Via de luidsprekers worden de passagiers er attent op gemaakt dat de trein de Finke Rivier nadert, de oudste rivier ter wereld. De rivierbedding, die zich slechts enkele malen per eeuw helemaal vult, blijkt geen drup water te bevatten. Na Katherine weet echter iedereen aan boord wat voor enorme verschillen regen kan veroorzaken in dit land.

Wanneer de zon weer ondergaat, oogt het landschap niet wezenlijk anders dan aan het begin van de dag. Maar de volgende ochtend, op zo'n vierhonderd kilometer van de kust, begint het landschap te veranderen. De woestijn wordt weer bush. En plotseling zijn daar de eerste korenvelden. En achter de heuvels de beroemde wijnvalleien van Zuid-Australië.

Als de trein Adelaide nadert, lijken de passagiers bijna in verwarring rond te kijken. Alsof zij zich niet voor kunnen stellen dat de reis ten einde is. Op zich niet zo verwonderlijk. The Ghan heeft hen twee nachten en drie dagen lang door een volstrekte leegte geleid die helemaal niet leeg bleek te zijn. Met de stad in zicht krijgen de zintuigen een overdosis te verwerken. En dringt het besef door wat de ware kracht is van deze treinreis.

Bijna 2800 kilometer in een trein doorbrengen lijkt dodelijk vermoeiend of redelijk geestdodend. Maar The Ghan levert iets wat tegenwoordig een zeldzaam goed is: reizen in alle rust. Met als bonus dat ondertussen een heel continent is doorkruist: van tropen naar woestijn naar mediterrane wijnvalleien. En dat alles in een stalen kameel.

Reiswijzer

The Ghan rijdt wekelijks op en neer tussen Adelaide en Darwin. Noordwaarts vertrekt de trein op zondag, zuidwaarts op woensdag. Het is ook mogelijk slechts de helft van een traject - tot aan Alice Springs - mee te reizen. Tickets voor The Ghan zijn er in twee soorten: Red Kangaroo (toeristenklasse) en Golden Kangaroo (Eerste Klasse). De toeristenklasse kent een onderscheid in slaapcabines en dag/nachtstoelen.

De tarieven voor Adelaide-Darwin: Golden Kangaroo €1050, Red Kangaroo slaapcabine €835, Red Kangaroo zitcabine €265. Backpackers, studenten, kinderen en gepensioneerden krijgen kortingen tussen de dertig en vijftig procent. In de zomermaanden (december tot april) is het erg heet in Centraal- en Noord-Australië. In de wintermaanden (juni tot oktober) is in Centraal- en Zuid-Australië met name na zonsondergang warme kleding aanbevolen.

Informatie en boekingen: www.trainways.com.au of tel. (0061)-88.213.4593.


Weekendabonnement
Het EK-abonnement, 6 weken € 20,-!

Reportages over Darwin

Hollandse horecaman op woestijntrein

The Ghan behoorde al tot de tien beroemdste treinreizen ter wereld. Nu na honderd jaar eindelijk de tweede helft van de 2800 kilometer lange spoorlijn tussen Noord- en Zuid-Australië is aangelegd, zal de...


Zoek op bestemming