Het wonder van de Galápagos

De Galápagos-eilanden vormen een compleet eigen wereld met prehistorische dieren, die soms per eiland door de eeuwen heen een eigen evolutie doormaakten.

Schuwheid kennen de dieren nauwelijks, de mens is hier in het beschermde natuurgebied geen vijand. Soms vraag je je af wie naar wie kijkt: de nieuwsgierige Jan van Gent op zijn nest die onverstoorbaar de toerist aankijkt, of de bezoeker die de vogel op slechts een meter is genaderd?

Ziektekiemen

De controle is streng op het vliegveld van Baltra, het grootste vliegveld van de Galápagos. De handbagage wordt nauwgezet onderzocht op voedsel en zaden, alles dat wordt aangetroffen wordt weggegooid. Een mat met ontsmettingsmiddel moet voorkomen dat aan de schoenen aarde van het vasteland wordt meegenomen.

De autoriteiten zijn doodsbenauwd dat met de toeristenstroom ongewenste ziektekiemen meekomen, die het toch al wankele ecologische evenwicht op de Galápagos kunnen verstoren.

Voor het dieren- en plantenrijk zou het een ramp zijn. Maar ook voor de bevolking, die dankbaar profiteert van het feit dat zoveel natuurliefhebbers met eigen ogen het wonder van de Galápagos willen aanschouwen: een wereld met prehistorische dieren en vogels, die soms per eiland door de eeuwen heen een eigen evolutie doormaakten.

Een van die natuurliefhebbers is de Nederlandse bioloog Thijs. Enthousiast springt hij in het wankele bootje op. „Kijk, de lavameeuw, een van de zeldzaamste vogels ter wereld. Fantastisch, dat we die zien. Kunnen we hem meteen op ons lijstje bijschrijven.”

Motorjacht

We dobberen, gehuld in oranje zwemvesten, met twee kleine dinghys (rubberen bootjes) langs de kust van een van de vele onbewoonde eilandjes van de Galápagos-archipel, zo’n duizend kilometer ten westen van de kust van Ecuador.

Ons internationale gezelschap bestaat uit Denen, Britten, Canadezen, Duitsers en Nederlanders. Kort daarvoor zijn we overgestapt van ons luxe motorjacht, de ‘Galapagos Voyager’, dat ons deze week door de archipel voert.

Iedere nacht brengt het ons naar een ander eiland, overdag wandelen we daar of krijgen we gelegenheid om te snorkelen in de kristalheldere zee met de kleurenpracht van de grote scholen tropische vissen.

Gisteravond hebben we aan boord uitleg van onze gids William gekregen wat we vandaag kunnen verwachten, welke dieren we mogelijk zien en waar we aan wal kunnen. En of dat een dry landing (overspringen naar de wal op de rotsachtige bodem) of een wet landing (laatste stukje door het water waden naar het strand) zou worden.

Hoewel beperkt in omvang – er kunnen maximaal niet meer dan zestien passagiers op – is onze ‘Galapagos Voyager’ toch te groot om erg dicht langs de kust te varen. Een makkelijk manoeuvreerbare dinghy is dan een goed alternatief.

Reuzenschildpad

Wat meteen opvalt als je een eilandje bezoekt, is dat de dieren geen enkele vrees voor mensen lijken te hebben. Een zogende zeeleeuw kun je rustig tot op een meter afstand benaderen, broedende vogels lijken je verbaasd aan te kijken als je ze fotografeert.

„Ze zijn niet schuw omdat ze weten dat ze van ons niets te duchten hebben”, verzekert onze gids William. „Dat komt doordat de dieren hier eeuwenlang geïsoleerd waren van de boze buitenwereld, ver van het vasteland.

Mensen hadden hier eigenlijk ook niets te zoeken. Water was er niet, voedsel eigenlijk ook niet, of het moesten de reuzenschildpadden zijn die door de zeelieden werden gevangen en aan boord werden meegenomen.”

Reuzenschildpadden kunnen een jaar lang zonder water en voedsel, wat voor de zeelieden betekende dat ze een jaar lang vers schildpaddenvlees hadden.

Uniek

De dierenwereld op de Galápagos, bestaande uit dertien grote en meer dan veertig kleine vulkanisch gevormde eilanden, is uniek. Door de geïsoleerde ligging konden zich hier diersoorten ontwikkelen, die nergens anders ter wereld voorkomen.

Naast prehistorische dieren als zee- en landleguanen, hagedissen en schildpadden, kom je Jan van Genten in allerlei gedaantes tegen: met blauwe poten, of soortgenoten met rode of grijze poten.

Verder fregatvogels met hun felrode opgeblazen keelzak, waarmee zij indruk hopen te maken op hun vrouwelijke soortgenoten, krijsende albatrossen en pinguïns. Op het eiland Española nestelen jaarlijks zo’n 12.000 paartjes Galápagosalbatrossen, dat is vrijwel de gehele wereldpopulatie.

Beroemd zijn verder de Darwinvinken, dertien verschillende soorten afstammend van één soort, maar in de loop der tijd volledig aangepast aan de leefomstandigheden op dat ene specifieke eiland: de ene met een spitse snavel, de andere met een korte brede snavel.

Natuuronderzoeker Charles Darwin bezocht begin 19e eeuw de eilandengroep, zag al die aanpassingen aan de natuur en ontwikkelde mede naar aanleiding daarvan zijn evolutietheorie.

Lonesome George

We waren onze tocht langs de eilandengroep gestart met een bezoek aan het Darwin Research Centrum op Santa Cruz, een van de grootste eilanden van de archipel. In het centrum worden we geconfronteerd met een triest verhaal over Lonesome George, een met uitsterven bedreigde reuzenschildpad.

Jaren geleden werd er een bruidsschat van tienduizend dollar voor het eenzame beest in het vooruitzicht gesteld. Dat leverde weliswaar honderden aanmeldingen op van potentiële kandidaten, maar Lonesome George blijkt nogal kieskeurig van aard te zijn. Gevolg daarvan is dat hij zijn dagen nog steeds in eenzaamheid moet slijten, alle mooie bruiden ten spijt.

„Maar haast is geboden, want George komt al aardig op leeftijd en zonder geschikte partner wordt zijn soort met uitsterven bedreigd”, vertelt een medewerkster van het researchcentrum. „Maar misschien wil hij volgend jaar wel met een van de twee vrouwtjesschildpadden die we voor hem hebben uitgekozen, voor nageslacht zorgen. We moeten geduld hebben en afwachten”, voegt zij er hoopvol aan toe.

Nationaal Park

De reuzenschildpad is slechts één van de vele unieke diersoorten die de Galápagos-archipel rijk is, maar vooral door toedoen van de mens door de eeuwen heen bedreigd wordt.

Eerst waren het de zeelieden, die de dieren als een prima voedselbron zagen. Daarna waren het de bewoners van de eilanden, die niet alleen de schilpadden in de pan stopten, maar ook hun eieren opaten. Ook hun (verwilderde) huisdieren droegen hun steentje bij aan de bedreiging van diersoorten.

De overheid riep in 1959 de Galápagos uit tot nationaal park. Geiten en ratten werden massaal gedood om de natuur weer een kans te geven. De afgelopen decennia waren het verder de toeristen die de unieke flora en fauna in hun voortbestaan gingen bedreigden.

Die toestroom (vorig jaar meer dan 150.000 toeristen) wordt nu beteugeld door de aanschaf van een toegangspas verplicht te stellen plus een entree te heffen, samen 110 dollar. Dat geld wordt mede gebruikt om het nationaal park te beheren.

Toezicht

Zo worden op de eilandjes, die bezocht kunnen worden, routes met paaltjes afgebakend. De (voor bezoekers verplichte) gidsen houden er streng toezicht op dat je niet buiten die ‘paden’ loopt en daardoor mogelijk nesten of zeldzame bodemplanten zou kunnen vertrappen.

Ook houdt men het aantal schepen, dat bij de eilanden wil aanleggen, beperkt door een vergunningenstelsel. In totaal beschikken nu 85 boten over zo’n vergunning. De meeste zijn net als onze ‘Galapagos Voyager’ kleinschalig, maar de eerste schepen met 100 passagiers varen er nu ook al rond.

Of de huidige maatregelen voldoende zijn om het behoud van de unieke flora en fauna ook voor de komende generaties te kunnen garanderen, zal dan ook nog moeten blijken.

Enerzijds is de overheid van goede wil om alles te doen voor het behoud van de unieke natuur, anderzijds is de verleiding van extra inkomsten uit de toeristenindustrie erg groot.

Reiswijzer

Onze reis werd verzorgd door Pagona Travel (www.pagonatravel.com), die samenwerkt met Andean Travel Company in de Ecuadoriaanse hoofdstad Quito. De laatste is eigenaar van het luxe motorjacht Galápagos Voyager.

KLM vliegt iedere dag, behalve op dinsdag en donderdag naar de kustplaats Guayaquil in Ecuador (totale reisduur heenreis 13.40 uur, met tussenstop in Bonaire, totale reisduur terugreis 14.45 uur, met tussenstops in Quito en Bonaire).

Een retour kost 1055,23 euro (inclusief tax). Vanuit Guayaquil vliegen TAME en Aerolinas Galapagos naar de Galápagos. Vliegduur 1.40 uur, kosten voor retour circa 300 euro. Daarbovenop komt een persoonlijk pasje Galápagos (10 dollar), plus een entreekaartje (100 dollar).

Zien en doen

- Op het eiland Santa Cruz is het Charles Darwin Research Station gevestigd, waar diverse soorten reuzenschildpad worden gehouden en informatie wordt gegeven over de vegetatie.

- Reuzenschildpadden leven ook in het schildpaddenreservaat op het eiland. Om die te kunnen zien is wel een fikse wandeling door de modder nodig.

- Een steile tocht kan gemaakt worden op het eilandje Bartolomé voor de beklimming van de vulkaan. Vanaf de top een prachtig uitzicht over een maanlandschap met kraters en gestolde lava.x

Cruisen

Het belangrijkste stadje op de Galápagos is Puerto Ayora op het eiland Santa Cruz. Rond het haventje vind je een aantal leuke restaurantjes, winkeltjes en kleine hotels. Vanuit dit plaatsje starten ook de meeste boottochten.

De meeste toeristen boeken op het vasteland al een cruise, maar meer avontuurlijk aangelegde reizigers kunnen ook zelf een tocht organiseren. Let er dan wel op dat niet alle gidsen op deze trips goed Engels spreken.

Werelderfgoed

Onlangs besloot de VN-commissie van werelderfgoed de status van de Galápagos-eilanden als bedreigd erfgoed op te heffen. De negatieve impact van de toeristische sector op de fora en fauna van de archipel zou door de strengere maatregelen voldoende zijn ingeperkt.

Tweet

 Mail

 Print

 Reiskrant Nieuwsbrief

Reportages over Ecuador

De tien mooiste nationale parken

In ons land hebben we prachtige nationale parken. Neem de Groote Peel, de Weerribben en de Hoge Veluwe. Maar zonder de kwaliteit van onze 'eigen' parken tekort te willen doen, is de natuur in het buitenland vaak...

Gastvrij Ecuador

De democratische Zuid-Amerikaanse republiek Ecuador, dat in het noorden grenst aan Colombia, in het oosten aan Peru en in het zuiden begrensd wordt door de Grote Oceaan, is bij toeristen vooral bekend om de...

Het wonder van de Galápagos

Voor de natuurliefhebbers is het de ultieme dierentuin. Maar dan zonder tralies om mens en dier gescheiden te houden. Vogels, leguanen, reuzenschildpadden en pinguïns scharrelen op de Galápagos-eilanden ...

Lees alle 6 reisreportages

HUISREGELS

Voor reageren op artikelen bij telegraaf.nl en haar subsites gelden huisregels. Klik hier om die regels te lezen.

De regels zijn al sinds mid 2007 aangescherpt, om de toeristenstroom beter te kunnen coordineren. Zelf ben ik al 6x naar de Galapagos Eilanden geweest en de volgende 3 trips staan al weer gepland. Het is een heel bijzonder gebied, hetgeen het artikel heel goed weergeeft. Echter, het artikel is gebaseerd op een heel klein stukje van de Galapagos Eilanden, er is buiten het genoemde nog veel meer te zien en te beleven op de eilanden. Voor een goed overzicht is een gecombineerde cruise eigenlijk een aanrader!

Karin Vergouwe, Steenbergen  | 08:44 | 04.08.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ik hoop dat "we" met z'n allen slim genoeg zijn om te beseffen hoe uniek, bijzonder en kostbaar deze eilanden zijn. In 2003 deze archipel bezocht en het komt nog zeker 1x per week ter sprake......voor eeuwig verliefd op de "blue footed boopies". Wij hadden toen de mazzel dat half de wereld in de ban was van sars dus was het overal relatief rustig, wat hebben we genoten met werkelijk niks te vergelijken, daarmee bedoel de interactie met de dieren op de eilanden. Wat mij betreft hoe meer regels en kosten hoe beter!

Jeannette Bos, Assen  | 10:01 | 01.08.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

nog even en dan is daar de boel ook weer verpest door toeristen

anna, amerongen  | 20:17 | 31.07.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Die toestroom (vorig jaar meer dan 150.000 toeristen) wordt nu beteugeld door de aanschaf van een toegangspas verplicht te stellen plus een entree te heffen, samen 110 dollar. Deze toeslag bestaan al langere tijd, tenminste ik betaalde op 11-04-08 ook al deze verplichte bedragen. Bovendien waren er toen ook al enkele van die grote boten dus ook niks nieuws onder de zon. Verder prima verslag.

b.harmsen, rijswijk zh  | 12:46 | 31.07.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie