MACEDONIË: een verloren paradijs

Adembenemend. Het lijkt of het Meer van Ohrid er vandaag op zijn mooist bij ligt. Zacht glooien de bergen boven het diepblauwe water. Krekels zoemen aan de waterkant, de geur van bloeiende oleanders drijft voorbij. Een vakantie aande Middellandse Zee lijkt het, maar dit tafereel ligt op 1000 meter hoogte. "Kennen jullie me nog?" Terwijl het visserbootje over de golven deint, klinkt het Nederlands van schipper Kliment Medaroski (56) wat roestig. ,,Veel Nederlanders kwamen hier, voor de oorlog. Ik heb veel vrienden in jullie land", zegt de tandeloze visser. "Vraag maar of ze Kliment nog kennen. Vast wel, haha!" Dan slaat zijn buitenboordmotor voor de derde keer af. "Verdomme, wat een rotding. Excuses, ik mag niet vloeken."

Fijnproevers

Ooit was Macedonie een geliefde reisbestemming. Jarenlang was het een plek voor fijnproevers, totdat Joegoslavië uiteenviel. Het gold als het land van de prachtige bergen en bergdorpjes, uitgestrekte meren, eeuwenoude kloosters en een fraaie kustlijn langs het zoetwatermeer van Ohrid. Tot de oorlog uitbrak.

Macedonië bleef als een van de weinige landen een bloedige oorlog bespaard, maar de gevolgen voor het toerisme waren vernietigend. De uittocht was massaal en compleet. Toen ik als verslaggever in de Kosovo-oorlog door het land reisde, stonden de kip-caravans er met hun Nederlandse kentekenplaten op de campings zielloos en verlaten bij, bedekt onder een dikke laag mos. Lekke banden, verroeste barbecues, als een herinnering aan betere tijden.

Tot dan waren Nederlanders in het bergstaatje goede gasten. Op het hoogtepunt, in 1988, brachten ruim 22.000 landgenoten er hun vakantie door. " Sommigen van hen zijn blijven terugkomen, ook in de moeilijke tijden", zegt de Nederlander Peter Bosse, die al 31 jaar op de Balkan woont, waarvan achttien in Macedonië. "Maar dat waren enkelingen, de rest bleef weg. De oorlog ging aan Macedonië voorbij, maar alles was lang onzeker."

Nu, tien jaar later, maakt Macedonië zich op om opnieuw gasten binnen te halen. Een beetje hulp krijgt het daarbij plots vanuit onverwachte hoek. Uit Hollywood. Daar werd 130 miljoen dollar geïnvesteerd in een spectaculaire film over Alexander de Grote, de legendarische veroveraar uit de derde eeuw voor Christus. Een vechtjas die opgroeide in Macedonië...

In een land dat zijn cultuur hoog in het vaandel heeft, is zo'n filmepos een geschenk uit de hemel. Hotel Gorica, een fraai hotelcomplex aan kristalhelder water en omzoomd met cipressen, biedt nu de mogelijkheid om geheel in de Alexander-stijl te overnachten. " Een archeoloog heeft voor ons een collectie van oudheden samengesteld", zegt Olgica Iloska, een teruggekeerde Macedonische die met haar man fortuin maakte in Duitsland. "We hebben hier nu drie hotels en een camping. Met alle aandacht voor Alexander de Grote moet het lukken."

Aan plaatsen als Ohrid zal het niet liggen. Het stadje aan het grootste meer op de Balkan biedt alles wat je je kan wensen. Gezellige terrassen, uitmuntende restaurants, een bruisend nachtleven, zelfs enkele jazzclubs. " Opvallend is", zegt Peter Bosse, "dat het maar liefst 365 kerken heeft. Voor elke dag van het jaar kan je hier naar een andere kerk. Sommige zijn piepklein, andere enorm." De Nederlander, die zelf in de oorlog veelvuldig als tolk werkte, is trots op het staatje op het dak van de Balkan. "Macedonië is een klein land" , zegt hij. "Maar het heeft echt alles. Voor zon en strand ga je naar Ohrid. Voor ongerepte natuur ga je naar de nationale parken. En in de winter zijn de pistes bij Mavrovo uitstekend."

Macedonië is inmiddels zelfs ontdekt door een groeiend aantal wijnconnaisseurs. Het zijn mooie, volle en droge wijnen, die het land voortbrengt. De witte wijnen zijn mooi donkergeel en smaken boterzacht. De rode zijn robuust en kruidig, toegesneden op de smakelijke lokale keuken: met mooi roze lamsvlees, heerlijke salades of gegrilde bergforel.

Daarbij is Macedonië een land van cultuurschatten. Kastelen en orthodox-christelijke kloosters hangen als zwaluwnesten aan de berghellingen. Bij een bezoek aan de kloosters gaan de priesters hun dagelijkse gang, onder rijkelijk met goud versierde iconen van heiligen. De wierrook geurt, de kippen dwalen voor de poorten, en de monniken klussen en tuinieren.

Op verzoek wordt elke gast gedoopt, uit een speciaal eeuwenoud doopfont. In de bergen haken de hotels inmiddels in op de verwachte komst van al die doeners. Er zijn sinds kort zweefvluchten met paragliders. En over de hellingen zijn trajecten uitgezet voor mountainbikers en wandelaars. Het Bistra Hotel in Mavrovo, een indrukwekkend chalet in de bergen van Bistra, heeft zelfs zijn hele exploitatie erop ingericht. 's Winters wordt er geskied, zomers gefietst. Met als beloning een keuken met een van de beste koks van het land. De eerste successen zijn binnen. "Een team Amerikaanse topsporters komt hier nu trainen", vertelt Bosse.

Zomervilla

Via prachtige bergweggetjes en oude dorpen keren we terug in Ohrid. Even buiten het stadje draaien we de lange oprijlaan in van Hotel Gorica. Ineens valt het oog op een fraaie villa verscholen in het groen, met klimop tegen de muur en smeedijzeren hekken. Het is de zomervilla van de communistische leider Tito, die voormalig Joegoslavië vele decennia bijeenhield.

Het is onderdeel van een interessante geschiedenis die Macedonië (nog) niet uitvent. Het hotel heeft zelfs een rechtstreekse link met de voormalige heerser. Het deed vele jaren dienst als uitspanning voor de getrouwen van de leider. "Tito had hier een van zijn villa's", verduidelijkt Peter Bosse. "Hij had ze in heel Joegoslavië. In het mooiste hotel verbleef de partijtop. Verderop ligt een iets eenvoudiger gelegenheid, maar ook erg mooi. Daar vierde het middenkader vakantie." Voor de Macedoniërs is het allemaal nog erg recent. "Maar in de villa zijn nu wel voor het eerst rondleidingen voor bezoekers."

Reiswijzer

Macedonië is naar Nederlandse maatstaven nog erg goedkoop: Vakanties naar Ohrid bijvoorbeeld (inclusief verblijf en vlucht) worden aangeboden vanaf 220 euro. Touroperators die als eerste weer reisarrangementen aanbieden in dat land zijn Sun Web Reizen ( www.sunweb.nl ) en Go Go Tours ( www.gogo.nl ). Diverse vliegmaatschappijen, zoals Lufthansa en Swiss, vliegen dagelijks vanaf Schiphol op Macedonië. Rechtstreekse vluchten zijn er op de hoofdstad Skopje en op Ohrid. Het hotel bij de villa van Tito is Hotel Inex Gorica in Ohrid ( www.inexgorica.com ). Het hotel aan de voet van de bergen en het meer van Mavrovo is Hotel Bistra, en dat is te zien via www.bistra.com . Kijk voor meer informatie over Macedonië ook op www.exploringmacedonia.com.

Tweet

 Mail

 Print

 Reiskrant Nieuwsbrief

Reportages over Ohrid

MACEDONIË: een verloren paradijs

De vergeten parel. Zo wordt het bergstaatje Macedonië door kenners genoemd. Die naam doet het eer aan. Prachtige natuur, zon, eeuwenoude cultuur. Geen zee, maar wel prachtig strand! De hoop is dat de megafilm over...