Wales onder de grond

Alles wat enige vorm van elektriciteit bevat, moeten we inleveren: fotocamera’s, horloges en mobieltjes. Hoewel de bekendste mijn van Wales, de Big Pit, al 28 jaar niet meer operationeel is, blijft de kans op gasvorming en explosies bestaan. Gewapend met helm en speciale lamp stappen we niet helemaal gerust met onze gids Ian in de lift op weg naar het kilometerslange gangenstelsel.

Negentig meter onder de grond zijn we als de lift schokkend tot stilstand komt. Ian, zelf voormalig mijnwerker, vertelt dat vroeger ook kinderen in de mijn werkten. „Hun taak was deuren, die er waren om zuurstofvoorziening te reguleren, te openen en te sluiten. Ze hadden geen geld voor een kaars en waren 12 uur lang in het pikkedonker terwijl de ratten over hen heen liepen.” Niet dat het voor volwassenen zo veel beter was. Mijnwerk was zwaar en gevaarlijk.

Die ratten zijn er niet meer, ondanks herhaaldelijke grapjes van Ian. Dat komt omdat er geen etensresten meer te vinden zijn. Maar in de hoogtijdagen van de mijn, die in 1880 openging, werkten er 1300 mensen én 72 hengsten. De paarden, die 52 weken per jaar onder de grond verbleven, moesten acht uur per dag de kolenkarren trekken. „Ze kregen om de vier uur eten. Kortom: paarden werden beter behandeld dan mensen”, lacht Ian.

Maar mensen en paarden waren niet de enige mijnwerkers. In de Big Pit, die zijn naam dankt aan het hebben van een van de breedste schachten in het gebied (5,5 meter), waren nog twee dieren: de kanaries Arthur en Margaret, die nog steeds in opgezette vorm zijn te bewonderen. Instorting van een gang was een reëel gevaar, maar nog gevaarlijker waren gassen, vooral koolmonoxide (kolendamp), een kleur- en geurloos zeer giftig gas. En omdat Arthur en Margaret (en hun nazaten) zeven keer sneller ademden dan mensen, waren zij dé indicator dat er wat in de lucht hing.

En toch, die lucht in de mijn schijnt wat te doen. En ene Susan Fiander-Woodhouse van de Cheddar Company uit het nabijgelegen plaatsje Blaenavon laat in de mijn haar eigengemaakte Pwll Mawr (een cheddarkaas) de laatste twee weken rijpen. In gesealde pakken en afgesloten plastic bakken – dat dan weer wel.

Wereldberoemd waren ze, de kolen uit Wales, omdat ze zo lekker lang gloeiden. Maar de wereld veranderde en ook de behoefte aan kool verminderde. Want hoewel er in de Big Pit nog genoeg steenkool zit om heel Groot-Brittannië 300 jaar te verwarmen, sloot de mijn in 1980 zijn deuren. Inmiddels is deze bijzondere plek, waar ex-mijnwerkers dagelijks rondleidingen verzorgen, toegevoegd aan het werelderfgoed.

En wij? Wij stoten diverse keren ons hoofd, bibberen van de kou (er heerst een constante temperatuur van 10,9 graden) en glijden weg over de glibberige grond, maar hebben een adembenemende rondleiding gekregen. En na een uurtje staan we weer in de frisse, gezonde buitenlucht.

Cardiff

De hoofdstad van Wales, Cardiff, was ooit een vissersdorp dat rond 1900 vanwege de kolenindustrie uitgroeide tot de drukste haven van Europa. Tegenwoordig wonen er in Cardiff slechts 300.000 mensen. De kleinschaligheid maakt het tot een geweldige stad om een paar dagen door te brengen. Moeite waard om te bezoeken is het Millennium Stadium, het grootste park van Groot-Brittannië Bute Parc, kasteel Cardiff, de zeven Arcade’s (overdekte shoppingcentra in victoriaanse stijl) en de gigantische stuwdam die in eind vorige eeuw met hulp van Nederlanders over de riviermonding van de Taff en de Ely is aangelegd. www.visitcardiff.com

Wijn

Wie na een week werken in de mijnen zijn loonzakje kreeg, dook menigmaal de kroeg in. Anno 2008 zijn die kroegen nog steeds op zaterdag stampvol met bezopen jonge Welsh, maar nu kunnen ze naast bier ook op sommige plaatsen lokale wijn drinken van de wijngaard van Llanerch. Voor toeristen is deze oudste wijngaard van Wales (22 jaar) ten noorden van Cardiff te bezoeken, al dan niet gecombineerd met een proeverij van hun vijf wijnsoorten, een kookworkshop of een diner in hun restaurant. www.llarerch-vine8yard.co.uk

Reiswijzer

Onder andere easyJet en KLM vliegen u naar Wales. Check het internet, ook voor de touroperators die complete reizen aanbieden.

Het glooiende landschap van Wales (20.720 km²) is qua grootte ongeveer de helft van Nederland. Er wonen 2,9 miljoen mensen. Wales is tweetalig: er wordt Engels en Welsh in Wales (Gymru in Welsh) gesproken. Zie voor algemene informatie: www.visitwales.com. Zie voor de website van het mijnmuseum www.museumwales.ac.uk/en/bigpit .

Tenby

De industrialisatie van Wales trok ook nieuwe rijken en creatievelingen aan. Door de opkomst van het toerisme in de negentiende eeuw vertoefden zij ’s zomers in hun mintkleurige luxebuitenhuizen aan zee, waar het nog steeds leuke badplaatsje Tenby een van de favorieten plaatsen was. Pieter Konijn-bedenkster Beatrix Potter kwam er jaarlijks, net als chrijver George Eliot (pseudoniem van Mary Ann Evens) en kunstschilder William Turner www.virtualtenby.co.uk .

Heeft u nog leuke tips?

2

Tweet

 Mail

 Print

 Reiskrant Nieuwsbrief

HUISREGELS

Voor reageren op artikelen bij telegraaf.nl en haar subsites gelden huisregels. Klik hier om die regels te lezen.

Ook ik ben een aantal keren op visite geweest bij familie in Z-Wales. Heb enorm genoten van de rust in de Black Mountains en uiteraard ook de Big Pit bezocht,wat een angstige maar geweldige ervaring was voor een man met clausterfobie.Ook Cardiff is een bezoek meer dan waard en zo zijn er nog veel meer plaatsen die waard zijn om bezocht te worden. Een aanrader.

Jb, Zwijndrecht  | 16:00 | 08.11.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

goede morgen heb met plezier uw artikel gelezen over de big pit, heb al sedert 1960 zeer goede kontakten in zuid wales, zowel zakelijk als prive, veel vrienden in maesteg, tonnypandy, rhonda vally, cardiff etc. mijn familie gaat 4 /5 per jaan op bezoek en wales komt naar holland.ik ben verleden jaar met een nicht een 5 tal dagen geheel prive geweest en voor het eerst met een vriend daar de big pit bezocht. zeer indrukwekkend, inderdaad, hoofd gestoten (1.85), glad, koud maar zeer indrukwekkend.

gijs (george) linterman, schiedam  | 09:30 | 20.03.10
Δ Ik heb een klacht over deze reactie