„Ja, ja. De Elfstedentocht, die kennen we.” Enthousiaste Belgen op de Bed & Breakfastbeurs in Brussel lieten er geen misverstand over bestaan. De Tocht der Tochten, in welke hoedanigheid ook, was bij hen bekend.
Eline Schoep uit het Friese Kimswerd stond op de Brusselse beurs en hoorde de geluiden vergenoegd aan. Schoep ontvangt nu als gastvrouw in haar herberg De Greate Pier, pal aan de Elfstedenroute gelegen, de een na de andere toeristische fietser, automobilist of motorrijder.
De Elfstedentocht is een magisch begrip in binnen- en buitenland. Op allerlei manieren kan de tocht langs de elf Friese steden worden volbracht. Nu ook lowbudget op de fiets en soms zelfs no-budget in ruil voor het plukken van peren.
Op de fiets langs een deel van de tocht over de mooiste fietspaden en logeren op bijzondere locaties. Dat kan in een herberg of op een kotter in Kimswerd, op de boerderij bij Hegebeintum en zelfs in een voormalig politiebureau in Makkum.
Na de tocht is het direct genieten geblazen, want de bagage is al per auto gearriveerd. Ondernemers in de toerismebranche in Friesland varen er wel bij.
We stappen op de fiets in Laaxum, helemaal in het zuiden van de provincie Friesland. „Laaxum is een beetje het einde van de wereld. Dat trekt apart volk. Noem het, en we hebben het hier meegemaakt. Van trouwerijen en toneelstukken tot asverstrooiingen.”
Onder het bakken van schol en wijting wijst Hendrik Overdijk in zijn populaire eetcafé naar een camper waarin een Zwitser verblijft. „Hij woont op de hoogste berg in Zwitserland. Ik vertelde hem dat hij een dagje moest blijven om te zien wat voor volk hier allemaal langskomt. Dit is de kleinste vissershaven van Europa. Dat is bijzonder.”
Van Laaxum fietsen we langs de dijk naar Stavoren. Na het Roode Klif – waar ooit de Hollanders in de pan werden gehakt – kunnen we via Scharl over de Verkeerde Weg naar Warns. Het is korter, maar het Vrouwtje van Stavoren lonkt. Ook hier is het weer moeilijk kiezen: via de Jurisdictie naar Molkwerum of over de dijk met de verborgen strandjes?
Toch maar het heerlijke betonpad – je ziet ze in Friesland in navolging van Drenthe steeds meer – door de landerijen via de Jurisdictie. Bij Molkwerum volgen we de dijk. Het kolossale badpaviljoen bij Hindeloopen komt in zicht. Hier moet verpoosd worden, dat kan niet anders.
We duiken nu de binnenlanden in. De tocht gaat via de Ursulapolder en het pittoreske en onbedorven It Heidenskip naar Workum. Napels zien en dan sterven geldt ook voor It Heidenskip.
Indrukwekkend mooi van eenvoud ligt het gehucht er. We fietsen met enige schroom over het pad langs de huisjes. Op naar Workum en vervolgens naar Makkum, Pingjum en Kimswerd.
In Makkum doemt scheepswerf De Vries op, waar de rijken der aarde hun jachten laten bouwen; vastgoedmagnaat Donald Trump was er een van. In de kleine haven naast de luxewerf liggen de zeegaande jachten Blue Peter en Sea Symphony in de ochtendzon.
Een dame met beautycase spoedt zich naar de – ook luxe – toiletaccommodatie. Tjakko’s visbakkerij is dan nog niet open. Die draait zich nog eens om. We fietsen over de kolk langs bondshotel De Prins (schol met frites en sla voor Î17) en het tot restaurant omgebouwde voormalige postkantoor It Posthûs op het Plein (Friese geitenkaas Î8,50; bresaola met rucola Î12,50) en arriveren bij De Baaijes op de dijk.
Het voormalige politiebureau is omgebouwd tot bed & breakfast. Gratis een magistraal uitzicht over het IJsselmeer! Eva Derksen is er met haar Amsterdamse vriendinnen neergestreken. „We googelden op huis voor twaalf personen en dit kwam eruit.” De dames vinden het prachtig.
„Gisteren hebben we Tichelaars’ aardewerkfabriek bezocht en ook zijn we aan het varen geweest.” Wat doen wij? Sliptong eten bij Hennie van Richt, ook aan het Plein, of aan het bier bij De Prins aan de sluis? Logeren in de Baaijes is een feest.
De bedenker van de lowbudgetfietstocht door Friesland is Albert Hendriks uit Wolvega. Hij bestiert het particuliere toerismebureau Friesland Holland. Hendriks had al gewaarschuwd dat het om een deel van de Elfstedentocht gaat en dat de prijs voor tocht, accommodatie, ontbijt en lekkeband- en bagageservice weliswaar lowbudget is (305 euro per persoon voor vier overnachtingen), maar dat de verblijfsruimten pico bello zijn. „Het zijn accommodaties van hoog niveau, soms nog beter dan in het duurste hotel. ”
Het aantrekkelijke van deze route is dat de deelnemer zijn tocht zelf kan bepalen. En dus ook kan kiezen of alle Friese elf steden worden aangedaan. Albert: „Niets moet! Het is tenslotte vakantie en geen Tour de France.”
In Kimswerd bij Harlingen zwaaien de communicatiedeskundige Eline Schoep en voormalig vakbondsbestuurder Han Westerhof sinds twee jaar de scepter.
De Haagse en de Amsterdammer hebben het voormalige dorpscafé omgebouwd tot bed & breakfastaccommodatie. „Het dorp heeft ons in de armen gesloten. Alleen voormalig stamgast Auke klaagt soms, nu hij in het dorpshuis moet biljarten.”
Schoep serveert op boerenbontservies de meest aantrekkelijke streekgerechten. „Die komen voor een deel weg bij boer Jochum, bekend van Boer Zoekt Vrouw.” Westerhof is regelmatig in de weer met whiskycursisten die het stoken van het verraderlijke vocht onder de knie willen krijgen. „Dat deden we illegaal, maar nu zijn we goedgekeurd door de douane.”
Met Albert Hendriks stond Eline Schoep op de beurs in Brussel. „Daar hebben we met z’n tweeën Friesland vertegenwoordigd. Een kleine beurs, gericht op bed & breakfastlocaties. Er kwamen 30.000 zeer geïnteresseerde bezoekers op af. Via Friesland Holland en via onze website zie ik nu dat het succes heeft. De Belgen vinden de Elfstedentocht fantastisch en ook bezoeken ze de Wadden.”
Op naar het noorden, op naar Dokkum. Maar eerst Franeker met het Planetarium. Leeuwarden met schitterende bed & breakfastlocaties aan de historische Eewal. Verder naar Stiens en Hijum. Aansteken bij Leafe Sâwntsjin en weer verder over smalle paadjes door de bouwlanden naar Hegebeintum, waar de van oorsprong Haarlemmers Wietske en Peter Bos in de luwte van de hoogste terp van het land zijn neergestreken.
Nou ja, luwte: het waait hier bijna altijd. Voor Î24,50 p.p. kan de bezoeker in de grote Harsta State terecht. Maar soms ook helemaal gratis, al moet er dan wel geplukt worden. Peren, welteverstaan. „Dat doen we in oktober. Wie wil, kan zich aanmelden.
We bieden een gratis verblijf in ruil voor het plukken. En die peren mag je ook nog eens mee naar huis nemen.” De geschiedenis van de historische tuin gaat terug tot 1860. Nu worden er rettich, raapsteeltjes en radijs verbouwd. Volgend jaar groene asperges.
„De hoeve, een officieel hotel met zelfs een kamer met verpleegkundige zorg (Peter Bos is verpleger), is populair bij natuurliefhebbers. „We krijgen veel fietsers en ook wandelaars op bezoek. De fietsers zijn vaak 50-plus. Ze willen graag fietsen, maar stellen ook prijs op comfort en huiselijkheid.”
Peter Bos staat er garant voor, en ook voor een absolute lowbudgetprijs. Het Friese stoofpotje staat voor Î15,95 op de kaart. Waar krijg je nog een uitsmijter voor 4,95 euro? Bier kost er 1,55 euro en koffie 1,45 euro. „Ik zal er niet rijk van worden, maar wel gelukkig.”
Vijf hotels waar u nimmer wordt teleurgesteld:
- Hotel Jans in Rijs. Een sfeervol hotel in de bossen van Gaasterland. Een hotel met een uitstekende keuken.
- Hotel De Wijnberg in Sneek. Prima hotel in hartje Sneek.
- Het Stadhouderlijk Hof in Leeuwarden. Voormalig paleis van prinses Juliana en woonpaleis van de commissaris van de Koningin. In de historische binnenstad.
- Hotel Zeezicht in Harlingen. Mooi hotel aan de binnenhaven van Harlingen.
- De Posthoorn in Dokkum. Eenvoudig hotel aan de gracht in Dokkum.
- It Posthûs in Makkum. Moderne keuken en prettig geprijsd.
- Frish ’n dish in Harlingen. Het nieuwe restaurant van Marco Poldervaart, een zusje van De Gastronoom.
- Hotel Jans in Rijs. Uitstekende keuken; eten in prachtig natuurgebied.
- Leafe Sâwntsjin in Hijum. Kok Carolien werkt zonder kaart en dat proef je.
- Eindeloos in Leeuwarden. Smaakvol specialiteitenrestaurant.
Niet te missen tijdens de Elfstedentocht:
- Noorderleech, natuurgebied aan de noordkust van Friesland.
- Tichelaars’ Aardewerkfabriek in Makkum. Historisch en eigentijdse keramiek; wereldwijd gewild.
- Museum Het Princessehof in Leeuwarden. Nederlands keramiekmuseum met winkeltje.
- Planetarium Franeker. Het beroemde werk van Eise Eisinga, nog altijd tot op de minuut precies
Alle informatie over deze lowbudgetfietstocht is te vinden via de website www.frieslandholland.nl.
Andere websites die aan te bevelen zijn:
www.leafesawntjin.nl (restaurant Leafe Sâwnttjin in Hijum)
www.hoteljans.nl (hotel Jans in Rijs)
www.herberggreatepier.nl (herberg Greate Pier in Kimswerd)
www.hotelstadhouderlijkhof.nl (hotel Stadhouderlijk Hof in Leeuwarden)
www.stinseninfriesland.nl/HarstaState.htm (hotel Harsta State in Hegebeintum)
Lowbudget in Friesland: 305 euro p.p. (4 overnachtingen, inclusief bagagevervoer)
Start op diverse locaties.
Informatie en boekingen: FrieslandHolland in Wolvega: tel: 0561-615364
Bed and Breakfast:
Herberg Greate Pier, Greate Pierwei 9 in Kimswerd. Tel. 0517-642488; www.herberggreatepier.nl
De Baaies, Achterdijkje 24 in Makkum; www.debaaies.nl
Harsta Hoeve, Harstawei 23 in Hogebeintum; www.harstahoeve.nl


Nederland is een populaire toeristische bestemming door o.a. de lange kustlijn, Waddeneilanden, Zeeland, grote steden...

Nederland omvat behalve het vasteland ook de Waddeneilanden Texel, Terschelling, Vlieland, Ameland, Rottumeroog en...

Nederland heeft als hoofdstad Amsterdam met als bezienswaardigheden o.a. het Paleis op de Dam, de Beurs van Berlage en...

Nederland heeft door zijn ligging aan zee een gematigd klimaat. De gemiddelde temperatuur is 18°C in de zomer en 3°C...

Het openbaar vervoer in Nederland is goed geregeld. De trein is een comfortabele manier om tussen grote plaatsen te...
De Friese Elfstedentocht is in stad en land bekend. Per fiets, schaats en zelfs met paard en wagen is de tocht der tochten af te leggen. Nu is er ook een lowbudgettocht uitgezet. Die voert voor een gering bedrag...
© 1996-2012 Telegraaf Media Nederland | Landelijke Media B.V., Amsterdam.
Alle rechten voorbehouden.
e-mail: redactie-i@telegraaf.nl
Privacy | Disclaimer