Schone slaapster van het oosten

Het is half zeven in de morgen als we aankomen op Schiphol. Een vluchtige blik op de vertrekborden leidt tot een nieuwe golf van speculaties. Stockholm, Napels… Sevilla misschien?

„Straks worden we op de trein gezet naar Schoorl”, tempert mijn reisgenoot het enthousiasme. Dat blijkt niet het geval; tien minuten later staan we met een stapeltje reisdocumenten in de hand voor de douane. Vier vetgedrukte letters op het ticket verraden onze eindbestemming: Lviv.

Imago

„Hier is het programma, alles wijst voor zich. Een hele goede reis!” Als Tom Joosten van Eurocult ons bij de incheckbalie uitzwaait, dringt langzaam tot ons door waar we over enkele uren zullen landen: een stad in het westen van Oekraïne, zo’n tachtig kilometer van de Poolse grens. Een gebied op de grens tussen Midden- en Oost Europa, waar de schaduw van de Sovjetperiode nog altijd overheen hangt.

Volgens de reisgids die Tom ons had toegestopt, was Lviv decennialang ‘een schone slaapster achter het IJzeren Gordijn’. Maar ook ruim twintig jaar na de val van de muur weet de stad zich nog goed te verstoppen voor de westerse toerist.

Oekraïne heeft haar imago niet mee: een dubieuze president als Janukovic en de kernramp bij Tsjernobyl als meest aangehaalde nieuwsgebeurtenis, doen toeristen uitwijken naar aantrekkelijker alternatieven.

De verrassing is dan ook des te groter wanneer vanachter de voor het Oostblok zo tekenende, grijze appartementsblokken een schitterende binnenstad zichtbaar wordt.

Parijs

„Lviv wordt ook wel het Parijs van het Oosten genoemd”, vertelt onze gids Diana als we het vliegveld achter ons laten.

Dat klinkt bekend in de oren. Oost-Europese steden spiegelen zich maar al te graag aan een luisterrijke zusterstad uit het westen. Parijs is daarbij de absolute favoriet. Na Boekarest, Riga en Boedapest belooft ook Lviv haar bezoekers de grandeur van de Franse hoofdstad.

Een dergelijk reisgidsenjargon is echter nergens voor nodig. De karakteristieke gebouwen, doorleefde gezichten en statige monumenten die aan ons voorbijtrekken, vertellen hun eigen, unieke verhaal. Het is het relaas van een energieke, Europees aandoende stad ter grootte van Amsterdam. Maar ook dat van een stad die langzaam opkrabbelt uit een door tragische gebeurtenissen getekend verleden.

Grensland

Door haar ligging op de grens tussen Oost en West (Oekraïne betekent letterlijk 'grensland'), ondervond Lviv de turbulente twintigste eeuw aan den lijve. Habsburgers, Polen, Sovjets en Oekraïners maakten er afwisselend de dienst uit; Lviv staat dan ook nog steeds bekend onder haar Poolse naam Lwów en Duitse naam Lemberg.

Als een speelbal in de handen van Europese grootmachten werd ze opgepakt, maar even hard weer laten vallen. De littekens, waarvan de uitmoording van de Joodse gemeenschap in de Tweede Wereldoorlog misschien wel de grootste is, hebben de stad voor altijd getekend.

„Toen Oekraïne in 1991 een zelfstandig land werd, vonden we eindelijk rust. Sindsdien is Lviv enorm opgebloeid”, mijmert Diana. We zitten in Veronika, één van de vele sfeervolle koffiehuizen in en rond het stadscentrum. „Het leven is niet altijd makkelijk, maar de mensen zijn optimistisch. Je voelt het aan de sfeer op straat. Helemaal nu de zon zich weer laat zien, komt iedereen naar buiten.”

Haar woorden worden geïllustreerd door bedrijvige obers die op het marktplein met tafeltjes slepen. Op bankjes langs de brede Svoboda boulevard speelt de oude generatie een potje schaak. Verderop poseert een meisje voor de fontein bij het elegante Operahuis. Dikke waterdruppels veranderen het het zonlicht in een waaier van kleuren.

Getuigen

De geschiedenis heeft Lviv op één punt gespaard: de oude stad is bijna volledig intact gebleven. Waar de bevolking in ras tempo van samenstelling veranderde, bleven de gebouwen als stille getuigen overeind staan. Sinds 1998 staat het centrum op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Helemaal opgelapt, zoals Praag, Krakow en Boedapest, is de binnenstad echter nog niet: naast prachtige barokke panden tref je gebouwen die met hun afgebrokkelde ornamentjes en verweerde gevels de sfeer van vergane glorie ademen. Lviv is hierdoor een van de laatst overgebleven steden waar de oude luister van het Oostblok nog zichtbaar aanwezig is.

Desondanks trekt de stad nog nauwelijks toeristen uit West-Europa. „Oekraïne ligt gevoelsmatig erg ver weg. Wij vinden snel dat mensen hier stug zijn, maar dat hoeft niet per se onvriendelijkheid te betekenen”, vertelt Tilia Maas Geesteranus.

Tilia verruilde haar leven in Den Haag anderhalf jaar geleden voor een boerderij op het Oekraïnse platteland. Haar vriend startte een landbouwbedrijf, en zij ging aan de slag bij een dagcentrum voor kinderen met een beperking. Gegrepen door de pracht en ongereptheid van de Karpaten, begon ze met het ontplooien van toeristische activiteiten.

„Mensen voelen zich snel beschaamd dat ze geen Engels of Duits spreken en houden daarom liever afstand. Maar als het even kan, willen ze graag met je praten. Door die façade moet je heen prikken”, vertelt Tilia, die zelf bijna vloeiend Oekraïens spreekt.

Vrolijk

Als we met haar de stad uitrijden, valt meteen op hoezeer stad en platteland nog van elkaar verschillen. Zodra je van de ring afkomt, zit de weg vol kuilen. Cementen huisjes, vaak beschilderd in vrolijke kleuren, zijn door middel van geïmproviseerde hekjes van elkaar gescheiden.

„Net als in Rusland is alcohol in de dorpen een groot probleem. Mannen sterven niet zelden op jonge leeftijd en kinderen trekken naar de stad. Vrouwen blijven dikwijls alleen over of werken in Italië als schoonmaakster”, vertelt Tilia.

Ondanks het harde leven ontmoet je juist in de dorpen grote gastvrijheid. Bij een honingverkoper komen we niet weg, voor we alle smaken hebben geproefd. Vanuit een protserige kerk, die met haar glinsterende, gouden torentjes schril afsteekt tegen de rest van de omgeving, klinkt gezang. De glooiende, beboste heuvels, stille landwegen en hagelwitte kapelletjes maken een vriendelijke indruk.

„Het platteland heeft zijn charme, maar ik ben ook altijd blij even in de stad te zijn”, zegt Tilia als we weer terug rijden naar Lviv. „Er is een universiteit, muziek op straat, en er zijn veel uitgaansmogelijkheden. Cafeetjes en restaurants schieten de laatste jaren als paddenstoelen uit de grond.”

Europees Kampioenschap

Voor we de ring weer opdraaien, passeren we een enorm stadion in aanbouw. Lviv zal één van de speelsteden zijn van het EK 2012, dat gezamenlijk georganiseerd wordt door Polen en Oekraïne. „In oktober moet alles af zijn”, vertelt Marianna Kuzemska van de gemeente, als we een kijkje nemen in de kale kolos. „Over een paar maanden zijn we er helemaal klaar voor.”

Voor Lviv, de stad die in het verleden zoveel mensen heeft zien vertrekken of vluchten, is het EK een kans om de wereld te laten zien dat de rollen inmiddels zijn omgekeerd. De ontwaakte prinses zal de slapende westerling wakker kussen en hem, net als ons, ongetwijfeld een zeer aangename verrassing bezorgen.

Lviv Praktisch

Reiswijzer

Lviv ligt zo’n tachtig kilometer van de Poolse grens in het westen van Oekraïne. Luchtvaartmaatschappij LOT Polish Airlines vliegt meerdere keren per week vanuit Amsterdam via Warschau op het zo’n zeven kilometer buiten het centrum gelegen vliegveld.

Ook Lufthansa en Austrian Airlines bieden vluchten aan met overstap. Lviv zelf is uitstekend lopend te verkennen, maar er rijden ook trammetjes en bussen voor de langere afstanden.

De munteenheid in Oekraïne is de Hryvnia. Tien Hryvnia is gelijk aan 0,87 eurocent. Eten en drinken is naar westerse standaarden goedkoop. Het is veilig in Lviv en omgeving te reizen.

Blind Trip

Het echte reisgevoel teruggeven aan de reiziger, dat is wat Eurocult met hun nieuwe initiatief ‘Blind Trip’ wil bewerkstelligen.

U kunt van tevoren aangeven wat voor soort trip u graag zou willen maken, in hoeverre u begeleid wilt worden tijdens de reis en welk budget u aan de vakantie wilt besteden.

Op basis van de ingevulde gegevens kiest Eurocult zorgvuldig een bestemming uit. Praktische informatie, zoals het weerbericht, volgt kort voor vertrek per email. Pas op de dag van vertrek zelf wordt op de luchthaven het precieze reisdoel bekend gemaakt.

Zie www.blindtrip.nl en www.eurocult-lito.nl, of bel voor meer info met Eurocult: 030 243 96 34.

Zien en doen

- Het centrum van Lviv staat vol historisch en cultureel erfgoed; van orthodoxe, Armeense en katholieke kerken tot kloosters en kathedralen. Bezoek zeker de prachtige Armeense Kerk in de gelijknamige wijk aan de westkant van plein Rynok, de Kapel van de familie Boïm met het beroemde filosoferende Jezusbeeld op de top en de in het oog springende Latijnse Kathedraal.

- De oude begraafplaats Lychakivska, net buiten het centrum, herinnert aan het bewogen verleden van Lviv. In het boomrijke park liggen Poolse, Oekraïnse en Oostenrijke graven door elkaar heen. Ook is hier de laatste rustplaats van de beroemde dichter Ivan Franko te bezoeken.

- Elke morgen is er een souvenirmarkt nabij het Operahuis waar de lokale bevolking zelfgemaakte sieraden, kleden en kunst verkoopt, ook uit de Karpaten. Voor toeristen de ideale plek om een leuk aandenken op de kop te tikken.

- Vlak buiten het centrum aan de Stryiski Vylitsa laat Lviv zich van haar moderne kant zien: er is een enorm winkelcentrum opgetrokken met winkels van merken als Zara, Gucci en Adidas. Voor de kleine boodschappen en lokale winkeltjes moet je echter in de binnenstad zijn.

- Op twee plekken heb je een prachtig uitzicht over de stad en omgeving: vanuit de toren van het stadhuis op het centrale plein, of vanaf de Visoky Zamok (Hoog Kasteel) heuvel in het noordoosten van de stad. In twintig minuten klim je naar de top.

- Het gebied op zo'n twintig minuten rijden van Lviv staat bekend als de Lviv Karpaten. Een prachtig gebied om te fietsen en te wandelen. Zie hier een mooi project op het gebied van ecotoerisme.

Eten en drinken

Koffiehuizen: Lviv staat bekend om haar vele koffiehuizen, waar de liefhebber van zoetigheid zijn hart kan ophalen. Twee aanraders: Veronika (Shevchenka Prospekt) en Svit Kavy (Kathedralna Square). Neem ook zeker een kijkje in de chocolaterie aan de Serbska Street nr.3. In het winkeltje bovenin verkopen ze zelfgemaakte specialiteiten.

Cafés: een greep uit het aanbod: Kreyvka (partisaner café), Dzyga (jazzclub met live muziek), Kumpel (zelfgebrouwen bier). In de meeste cafeetjes kan je ook lekker en goedkoop eten.

Restaurants: Kentaur, een bijzonder ondergronds restaurantje bij het Benedictijnen klooster. Probeer hier de heerlijke Oekraïnse bietensoep Borsjtj. Luxer dineren kan bij Hotel Leopolis, Opera Restaurant of Amadeus. Ook kent Lviv lekkere sushibars, pizzeria’s en Armeense restaurants.

Dansen: Picasso (oud theater, lekkere dansmuziek), Millennium (house/techno), Sansibar of Rafinad people.

Slapen

Wij verbleven in Grand Hotel aan de Svobody Prospekt. Prachtige schilderijen, glas in lood en warme bekleding bezorgen het hotel een elegante uitstraling. Vanwege haar centrale ligging een uitstekende uitvalsbasis. Zie www.grandhotel.lviv.ua.

Voor de budgetreiziger zijn er in de binnenstad diverse hostels te vinden, zoals Central Square Hostel en Kasmonaut Hostel.

Websites

Kijk voor meer informatie over accomodatie, activiteiten, evenementen en transport op de website van toeristen informatiecentrum en reisbureau Lemberg Tour.

Tweet

 Mail

 Print

 Reiskrant Nieuwsbrief

Reportages over Lviv

Schone slaapster van het oosten

Je hoort het vaak zeggen: de voorpret van een vakantie is minstens zo leuk als de reis zelf. Maar wat als je de bestemming niet van tevoren weet? De Reiskrant liet zich verrassen en ging op ‘Blind Trip’.

HUISREGELS

Voor reageren op artikelen bij telegraaf.nl en haar subsites gelden huisregels. Klik hier om die regels te lezen.

Deze stad is beslist een aanrader, ik kom er nu 20 jaar en elke keer weer met veel plezier. probeer daar o.a autistische kinderen te helpen. de regering wil dit probleem niet erkennen. De leerkrachten daar worden vaak niet betaald. Zo zie ik wat voor rijk land wij leven.

John Wernert, De Meern  | 17:36 | 26.04.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Lviv is zeker een aanrader! Helaas vliegt budgetairline WizzAir tijdelijk niet meer vanaf Dortmund op Lviv. Dit is vanwege de renovaties aan de luchthaven. Als ze weer terug zijn is een retourtje voor zo'n 50-70 Euro te boeken. Eén correctie: de waarde van de Oekraïnse Hrivna: 1 Hryvna is ongeveer 9 eurocent.

Noud, Kiev  | 21:19 | 21.04.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Vijf jaar geleden maakte ik een dagtrip naar Lviv per auto vanuit Polen. De visumplicht was net opgeheven. In Lviv is het opletten geblazen met de verkeersregels;de verkeersborden staan soms niet op palen, zoals elders in Europa, maar hangen aan draden, die boven de weg zijn gespannen. Zo kan men deze borden niet stelen voor het ijzer. Bij het zelf tanken gaan de meeste Ukrainers eerst naar de kassa en betalen vooraf een afgerond bedrag. De pomp geeft dan de brandstof.

J.H.Bennik, Amsterdam  | 16:27 | 18.04.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Ze hebben ook twee blind trips voor alleen gaande en waarom wordt de prijs dan niet in een keer vermeld maar moet er een éénpersoons toeslag betaald worden en een reisje voor gemiddeld ¤150,- per dag is nogal aan de prijzige kant, zelf regelen is een stuk voordeliger en je ziet net zo veel en kunt alles zelf bepalen.

b.harmsen, rijswijk zh  | 08:47 | 16.04.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie