Terug naar de natuur in Salzburgerland

Grossarl, gelegen in de gelijknamige vallei ten zuiden van Salzburg, is even veranderlijk als de seizoenen. Als de ski’s eind april de kast ingaan en de kolossale hotels langzaam leeglopen, verandert het populaire wintersportoord in een gemoedelijk plattelandsdorpje.

Boeren die in de winter bijspringen in de hotels, trekken met hun vee de bergen in. Naar de alm, waar wordt gewerkt, maar vooral ook gezongen en geproost. Wandelaars kunnen van de Oostenrijkse gemütlichkeit meegenieten: een 350 kilometer lange route leidt afwisselend over onverharde wegen, karrensporen en smalle bergpaden van alm naar alm.

„Lisa, Frühstuck ist fertig!” Terwijl mijn gedachten nog op gang moeten komen, kijkt gids Mattias me met heldere pretogen aan. Op tafel staat een prachtig ontbijtje klaar; Oostenrijkse kaiserbroodjes, eitjes, koffie, en in het midden een groot bord met zelfgemaakte kaas. In de hoek knappert het haardvuur. Naar binnen vallende zonnestralen tekenen schaduwen op de vloer.

Grossarltal

Het is nog geen acht uur ’s morgens, maar er heerst al volop bedrijvigheid in de Ellmaualm. Een grote pan soep staat te pruttelen op het fornuis. Josef, die de boederij draaiende houdt, komt binnen met een emmer verse melk. Het geschuivel van koeienhoeven achter de deur is nog hoorbaar. Wie niet beter zou weten, zou denken middenin een Campina-reclame te zijn beland.

„De zon belooft goed voor ons te zorgen vandaag”, lacht Mattias, terwijl hij een tevreden blik naar buiten werpt. Het dal beneden baadt in het heldere licht. Achter de glinsterende dauwdruppels tekenen zich de grillige contouren van de bergen af.

We bevinden ons in het Grossarltal, gelegen in de Pongau-regio, één van de streken waar de Salburger Almenweg doorheen slingert. Het gebied, dat onderdeel uitmaakt van Nationaal Park Hohe Tauern, staat bekend als ‘Tal der Almen’: berghutten waar de boeren in de zomer hun vee weiden. Van de melk maken ze op traditionele wijze kaas en boter. Veertig almen stellen van juni tot en met september hun deuren open voor wandelaars, als tussenstop voor een maaltijd en drankje, of als overnachtingsplek.

Bossen en bergweiden

Na het ontbijt gaan we op weg. „Daar ligt ons doel voor vandaag.” Mattias wijst met zijn wandelstok naar een berg in de verte. „Ik weet zeker dat als je op die top hebt gestaan, je nog een keer terug wilt komen.”

Niet dat de natuur haar schoonheid nog moet bewijzen. We wandelen over zachtjes kabbelende bergriviertjes, door naar vers hout ruikende bossen en langs frisse bergweiden. Af en toe staan we stil om te genieten van het uitzicht.

„Zie je dit bloemetje hier?” Mattias laat zich op zijn knieën vallen en pulkt een paarsblauw blaadje uit het dikke gras tevoorschijn. „Enzian, het symbool van de Salzburger Almenroute.” De voormalig houthakker – flesje Schnaps aan de riem, bosje Edelweiss op de hoed - kent de regio op zijn duimpje. Alle planten, bomen, bergtoppen en vogels noemt hij bij naam. Sinds enkele jaren begeleidt hij groepen wandelaars in het gebied, en zorgt hij dat paden en bewegwijzering goed onderhouden worden. Bij elke kruising wijzen grote gele pijlen de weg. Ook wordt de zwaarte van de route aangegeven, en de afstand naar de dichtstbijzijnde alm.

Als we even later het bos uitkomen, slingert het pad steil omhoog. Na een half uurtje klimmen openbaart zich een weids landschap. Flarden wolk hangen boven de vochtige rotsen. Het weer kan plotseling omslaan in de bergen, had Mattias me al verzekerd, en het bewijs daarvan doet zich sneller voor dan we hadden verwacht. Aan de rand van de rotswand lonkt de warmte van een nieuwe alpenhut.

Alpenhutten en schnaps

„Welk soort schnaps wil je? “ Voordat ik antwoord kan geven staat er al een doorzichtig drankje voor me klaar. „Om warm van te worden”, lacht Michael, runner van de Weissalm. Bij binnenkomst blijkt de hut groter dan verwacht. Aan de muur hangen geweien en oude trouwfoto’s. „Gisteren hadden we nog een groep van twaalf man logeren”, gaat Michael verder, terwijl hij de knusse slaapkamers laat zien. Er zijn twee kamers met stapelbedden en eentje met zes bedden op een rij. Overal hangt dezelfde zoete geur van hout en aarde.

Alle alpenhutten in het Salzburgerland worden gekenmerkt door een traditionele, romantische uitstraling. Overal ontmoeten we dezelfde hartelijke gastvrijheid. Binnen hangen geblokte gordijntjes en prijken degelijke wijsheden op de muren: ’Such das Glück nicht all zu weit, es liegt ja in der zufriedenheit’. Toch zijn er ook duidelijke verschillen. De ene hut kan met gemak dertig man herbergen en is voorzien van alle nodige voorzieningen, terwijl de ander een enkel slaapkamertje heeft en je je moet wassen in een uitgeholde boomstronk met koud water.

Bijzonder was het bezoek aan de Karseggalm van de familie Gruber, de dag voor onze klim omhoog. In de vierhonderd jaar oude hut hing een grote pot pruttelende geelwitte brei boven een vuurtje. „Dat wordt Sauerkäse”, leerde eigenaar Willi ons. „De melk gaat in de melkcentrifuge, die de magere melk scheidt van de room. Van de magere melk maken we de kaas, van de room bereiden we boter.”

Na twee borreltjes in de Weissalm is het weer nog niet veel beter geworden. De top waarvandaan Mattias een adembenemend uitzicht had beloofd, is uit het zicht verdwenen. Zware nevel hangt tussen de dennentakken, wat de stilte nog intenser maakt. Langzaam kruipen we omhoog. Plotseling, alsof de zon haar belofte van die morgen alsnog wil inlossen, breekt het wolkendek open en ontvouwt zich een prachtig panorama. Mattias’ ogen beginnen weer te stralen. „En?” Herinnert hij me aan zijn voorspelling eerder op de dag. Ik beloof hem nog eens terug te komen.

Reiswijzer

De beste maanden om te wandelen zijn juli en augustus. Van half juni tot eind september zijn de almen geopend.

Met de auto: Neem vanaf Salzburg de A10 tot afslag Bischofshofen. Via St. Johann im Pongau is het nog 16 kilometer naar Grossarl.

Met de trein: Het dichtstbijzijnde station is St. Johann im Pongau. Met de nachttrein vanaf Amsterdam duurt de reis ongeveer 14,5 uur.

Met het vliegtuig: o.a Austrian Airlines, Lufthansa en German Wings vliegen met overstap naar Salzburg.

Verblijf

De Reiskrant wandelde in de omgeving van Grossarl en bezocht:

- De Unterwaldalm van Herbert en Eva Gratz (waar we genoten van het accordeonspel van Herbert in de avonduren)

- De Ellmaualm (zeer gastvrije ontvangst van Josef en Resi, onderdak tot 15 personen)

- De Maurachalm, www.maurachhof.at

- De Karseggalm van Josef en Anna Gruber

- De Weissalm, www.weissalm.at

- Hotel Alte Post in Grossarl, voor wie wat meer luxe wenst een uitstekende uitvalsbasis voor wandelingen in het dal. Vetrekpunt van georganiseerde dag- of meerdaagse trekkingen.

- Een overzicht van alle almhutten en routes zie www.salzburger-almenweg.at.

De route

De Salzburger Almenweg is 350 kilometer lang, bestaat uit 31 verschillende etappes en voert langs 120 berghutten. Het traject loopt voor negentig procent op een hoogte tussen de 1000 en 2000 meter. Er bestaan verschillende meerdaagse tochten, die kunnen worden samengesteld in lichte, middelzware of zware varianten.

Salzburgerland

Het Salzburgerland heeft de grootste dichtheid Alpenhutten van Oostenrijk. Van de 1800 boerderijen stellen er zo’n 550 hun deuren open voor wandelaars. Behalve de Salzburger Almenweg zijn er vele themawandeltochten uitgezet. Onder de gemeenschappelijke noemer ’Via Culinaria’ staan zeven routes in het teken van eet- en drinkwaren zoals kaas, wijn of zoetigheid, zie www.via-culinaria.com. Meer over deze en overige routes op www.salzburgerland.com en www.grossarltal.info.

Het geheel is uitstekend bewegwijzerd; gele bordjes met het symbool van de enzian geven aan hoe lang het nog lopen is naar welke alm. Veel bagage meedragen is niet nodig, wie wil kan elke nacht op een andere Alm overnachten, of onderweg stoppen voor een stevige lunch of diner. Voor mensen die liever in een hotel verblijven is het mogelijk om vanuit Grossarl dagtochten te ondernemen, al dan niet onder leiding van een gids.

Tweet

 Mail

 Print

 Reiskrant Nieuwsbrief

Reportages over Grossarl

Terug naar de natuur in Salzburgerland

Het is alweer maart, de maand waarin winter en lente strijden om de greep op de natuur. Hoewel de Oostenrijkse bergen recentelijk nog werden gezegend met een dik pak sneeuw, zal het wit van de pistes spoedig...

Hotel Alte Post in Grossarl

„Lekker weertje he?” Met een knipoog zet de ober een flinke cappuccino voor mn neus. Achter hem knappert een vuurtje in de open haard. Een echtpaar, fris uit het zwembad, nestelt zich met een boek op de zachte...

'Ons kent ons' in Grossarl

We zoeken het steeds hogerop. Skidorpen, vaak ongezellig en kil, op 2000 meter hoogte waar geen boom te bekennen is. Vandaar brengen de skiliften de 'kilometervreters' nog eens naar 3200 meter. Van dit soort betondorpen zijn...

Lees alle 3 reisreportages

HUISREGELS

Voor reageren op artikelen bij telegraaf.nl en haar subsites gelden huisregels. Klik hier om die regels te lezen.

Ook voor ons is Oostenrijk een terug naar de natuurland,de rust en schoonheid zijn uitzonderlijk,vriendelijke mensen en zeer betaalbaar,voor 10-12 euro kan je al goed eten in goede restaurants,en een goed hotel voor 30 euro.Wat een verschil met veel landen waar je teveel betaalt en te wenig krijgt.Één van mooiste wandelgebieden is Salzkammergut,ons favoriete hotel waar we al 14 jaar in de zomer en winter komen is hotel Sonnenuhr in Tauplitz.Bij aankomst valt alle last van je af,thuiskomen in de natuur,heerlijk.

Fam de Boer, Alkmaar  | 01:24 | 20.04.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Eén van de mooiste plekjes op aarde: Grossarl. Woont Herr Seer er nog? De geweldigste Gastgeber in Oostenrijk??

Ron, de Venen  | 19:50 | 16.03.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie

Heel verbaasd toen wij het stukje terug naar de natuur aan het lezen waren, en waarom, nou wij gaan nu voor de 21ste maal naar Grossarl toe en wij logeren altijd bij Toni Knapp(Hotel Alte Post)en herkennen natuurlijk de almen die genoemd zijn in dit super leuke stukje,en moet ook zeggen wij voelen ons hier helemaal thuis in het Hotel bij Toni Knapp maar ook de fantastische wandelingen die hij samen met zijn vrouw en dochter organiseerd.En ik raad ook een ieder die van wandelen houd deze super mooie omgeving aan.

Lodewijk en Jessica Visser, Nijkerk  | 16:27 | 13.03.11
Δ Ik heb een klacht over deze reactie