„De boodschap van dit boek is dat we niet machteloos staan tegenover alle economische ellende die we nu meemaken. Er zijn oplossingen, we kunnen ergere schade voorkomen én uit het dal komen,” stelt Keilman in de eerste alinea’s van dit prettig leesbare boek.
In het boek geeft hij allereerst weer hoe de crisis nu eigenlijk is ontstaan. Waar Wouter Bos stelt dat we allemaal een beetje schuld hebben aan de crisis, stelt Keilman dat de crisis is veroorzaakt door mismanagement, met name in de financiële sector, waar met name een kleine groep - vooral Amerikaanse – bankiers en beleidsmakers voorop liepen. Zij lieten onder meer toe dat uiteindelijk zelfs mensen zonder baan een hypotheek konden krijgen. Daardoor ontstond de huizenbubble. Tussen 2000 en 2008 stegen de Amerikaanse huizenprijzen met 80%. Woningen werden een soort geldautomaten. Maar ook stelt hij dat IJslandse vissers letterlijk zonder enige ervaring bankiertje gingen spelen. En midden 2007 was de kredietcrisis een feit. Het hoogtepunt was het failliet van Lehman Brothers. Ruim een jaar later blijkt het grootste deel van het geld, gestald bij Landsbanki verdampt.
De eerste fase is bijna achter de rug. „We zijn nu aangekomen in de tweede fase, van de stagnatie en van de vertrouwenscrisis. Overheden en burgers moeten nu ingrijpen om het vertrouwen in de economie te herstellen. Het belangrijkste is dat we simpelweg door blijven gaan met waar we mee bezig zijn. We moeten vooral niet in paniek raken. Géén hand op de knip, dan wordt de crisis een self-fullfilling prophecy”, waarschuwt Keilman.
Volgens de auteur hebben we bovendien onze lessen uit het verleden geleerd en is hij om die reden ook van mening dat we geen herhaling krijgen van de Grote Depressie.
Naast het wegnemen van angst bij de burger is het doel van Stop de Crisis om banken weer aan te sporen weer aan het werk te gaan. Doen waarvoor ze zijn gered met óns belastinggeld.
Gelukkig zijn de overheden druk met het nemen van ingrijpende maatregelen. De volgende stap moet volgens Keilman zijn het investeren in infrastructuur én in duurzame energiebronnen. Maar volgens hem moeten consumenten ook worden aangemoedigd om te blijven consumeren. Een lichtpuntje is dat de crisis ook positieve kanten heeft, namelijk dat de prijzen van allerlei producten hard omlaag gaan.
De grootste opgave voor politici en het bedrijfsleven is het vertrouwen terug te brengen in de economie en de financiële wereld. „Want wie twijfelt aan de economie,” stelt Keilman, „zal immers weinig uitgeven, laat staan investeren.”
Ook voor ondernemingen is het volgens hem zaak gewoon zaken te blijven doen. „Maar,” waarschuwt hij, „doe nog geen grote overnames en ga geen grote schulden aan voor risicovolle projecten in de komende jaren.” Verder moeten banken wel geld uit blijven lenen, maar niet langer roekeloos. Wel aan gezonde ondernemingen die hun zaken goed op orde hebben.
Keilman legt in de laatste pagina’s van het boek uit dat de economie steeds heeft gebloeid dankzij golven, veroorzaakt door steeds weer nieuwe ontwikkelingen. Zo bracht stoom economische welvaart, later de spoorwegen en de laatste golf was die van de informatietechnologie. De volgende? Keilman denk dat dit heel goed groene energie zou kunnen zijn. „In 2020 moeten we met zijn allen 30% minder broeikasgassen produceren. De crisis kán als een katalysator dienen om het ’vergroenen’ van de economie te versnellen.” Hij geeft als voorbeeld een opmerkelijk plan om in 2016 een gigantisch scherm met zonnecellen de ruimte in te schieten. De enorme hoeveelheid elektriciteit die daarmee kan worden opgewekt wordt vervolgens met een microgolfzender naar de aarde worden gestuurd. Een ambitieus, maar realistisch plan… En de wil om groene stroom breed in te zetten lijkt wel degelijk aanwezig. Zo wil Boeing in de toekomst vliegtuigen op algen laten vliegen en investeert Obama grootschalig in technologie om duurzame energie op te wekken.
Stop de Crisis zal overheden aansporen om in groene infrastructuur te investeren, vooral in duurzame energie. Misschien betekent dat net het zetje dat een uitvinding nodig heeft om vanuit de schuur naar de markt gebracht te worden. Goed om de huidige crisis te beëindigen en goed om de volgende, de crisis die ontstaat als de olieproductie niet meer toereikend zal zijn en er geen alternatieven voorhanden zijn, te voorkomen.
Crisis? Hoezo crisis? is verkrijgbaar bij onder meer de Telegraaf webshop .
© 1996-2010 Uitgeversmaatschappij De Telegraaf B.V., Amsterdam. Alle rechten voorbehouden.
e-mail: redactie-i@telegraaf.nl
Privacy | Disclaimer
