Economische crisis: fiscaal stimuleren?

Foto: TLG

We moeten ons er overigens van bewust zijn dat economische effecten van overheidsingrijpen altijd onzeker zijn. Dat geldt zeker in deze tijd. Ook is het belangrijk om ons te realiseren dat overheidsingrijpen een fors beslag legt op het overheidsbudget. De rekening krijgen we vroeg of laat gepresenteerd. Het is van groot belang de juiste keuze te maken ten aanzien van de in te zetten instrumenten.

Maatregelen

Laten we eens kritisch kijken met welke fiscale maatregelen het kabinet zoal denkt de economie te kunnen stimuleren. Allereerst de generieke maatregelen:

· Een al in werking getreden maatregel maakt het mogelijk om investeringen in 2009 in twee jaar willekeurig af te schrijven: maximaal 50% in 2009 en maximaal 50% in 2010. Dit kan de investeringen zeker gunstig beïnvloeden.

· De mogelijkheid is inmiddels geboden verliezen over 2008 sneller te verrekenen. Op zich is dit een lovende gedachte, maar het is jammer dat de verliesverrekening naar het verleden beperkt blijft, te weten een jaar. Zo kunnen BV’s en NV’s een verlies over 2008 alleen maar achterwaarts verrekenen met de winst over 2007. Het zou het kabinet sieren als de achterwaartse verliesverrekening in alle gevallen – zoals tot 2007 het geval was - weer drie jaren zou worden.

· Een andere maatregel betreft het reeds genomen besluit dat ondernemers ervoor mogen kiezen de BTW per kwartaal af te dragen in plaats van per maand. Deze maatregel kan zeker lucht geven aan ondernemers: het levert direct liquiditeiten op.

· In het nog aan te nemen fiscaal stimuleringspakket is voorgesteld het vennootschapsbelastingtarief voor de winst tot € 200.000 voor de jaren 2009-2010 te verlagen. Hiervan profiteren echter niet de IB-ondernemers die misschien ook juist een duwtje in de rug nodig hebben. Zij moeten wachten op de door het kabinet aangeduide ‘MKB envelop’ waarin het kabinet de lastenverlichting voor het MKB heeft verborgen. De envelop heeft een waarde van € 75 miljoen. Helaas wordt deze ‘envelop’ pas geopend in september 2009 bij de presentatie van het Belastingplan 2010: kortom, tot dan weet niemand wat die maatregelen inhouden.

Overigens kan dan dat bij een bedrag van € 75 mln. niet veel zijn, zodat het überhaupt de vraag is wat men daar mee aan moet. Als het water je nu aan de lippen staat, is 2010 nog ver weg. Verder heeft het kabinet in het fiscaal stimuleringspakket een aantal specifieke fiscale maatregelen voorgesteld op het gebied van innovatie, milieu en duurzame energie. Specifieke maatregelen hebben als nadeel dat ze slechts een kleine groep bereiken. Je kunt er dan ook kanttekeningen bij plaatsen of dergelijke maatregelen wel zo geschikt zijn om de economie als geheel te stimuleren.

Stimuleren

Al met al lijkt de conclusie gerechtvaardigd dat de maatregelen met een specifiek karakter de economie maar in beperkte mate zullen stimuleren. Dit wordt mede veroorzaakt door de versnippering die door de gekozen opzet is bereikt. Met generieke maatregelen, zoals het verlagen van tarieven, geef je het bedrijfsleven een duwtje in de rug. Toch moeten we ook daar onze kanttekeningen bij plaatsen. Het bedrijfsleven betaalt minder belasting, maar van echt stimuleren van de economie is geen sprake. De investeringsgeneigdheid wordt overigens wel gunstig beïnvloed door het reeds genomen besluit de willekeurige afschrijvingsmogelijkheden te verruimen. In die hoek zullen we het moeten zoeken: het stimuleren van de reële economie. Daar kan de overheid aan bijdragen door bijvoorbeeld investeringsprojecten naar voren te halen. Het is aan de Eerste Kamer om te oordelen of de nog niet aangenomen fiscale voorstellen het zullen halen. Een euro kunnen we, zeker in deze moeilijke tijd, maar één keer uitgeven.

Verkorte bio

Drs. Y.M. Tigelaar-Klootwijk is sinds 2000 als docente en onderzoekster verbonden aan het Fiscaal Economisch Instituut (FEI BV) van de Erasmus Universiteit. Momenteel schrijft zij een proefschrift waarin zij fiscaal-economisch onderzoek doet naar het overheidsingrijpen bij bedrijfsoverdrachten. Naast haar universitaire werkzaamheden verzorgt zij cursussen/lezingen voor diverse instellingen.

Dit artikel verschijnt ook op www.economieopinie.nl

 Mail

 Print