De toekomst: Betaal-wat-je-wilt-principe

Foto: Roel Dijkstra

Uiteten gaan en na afloop zélf de hoogte van de restaurantrekening bepalen? Het Belgische Evere heeft sinds maandag een crisisrestaurant waarin het kan.

Nu nog is zo´n vrijwillige bijdrage een vreemde eend in de bijt, in een wereld die geregeerd wordt door vaste prijzen. Maar nieuw is het principe niet. Twee jaar geleden plaatste de popgroep Radiohead al hun complete album In Rainbows op de eigen website. Te downloaden voor elk bedrag dat de luisteraar het waard vond. En over de hele wereld wordt het voorbeeld gevolgd (zie kader).

Waarderingsbus

Maar zou zoiets in Nederland werken? Initiatieven zijn er in elk geval. Kampeerders op Camping Geversduin in Castricum bepalen in oktober twee weken lang wat zij betalen voor hun verblijf. Bij vertrek kunnen zij hun vrijwillige bijdrage in de ’waarderingsbus’ stoppen.

Het museum TwentseWelle experimenteerde in maart 2009 met het-betaal-wat-je-wilt-principe. Dat heeft geen verlies opgeleverd, zegt directeur Kees van der Meiden. „De actie is door het publiek goed en sympathiek ontvangen. Niemand betaalde minder dan de toegangsprijs. En het is bovendien voor ons een check dat de prijzen juist zijn.” Het museum denkt er over vaker zo´n week in te lassen, maar is niet van plan de vaste toegangsprijs totaal af te schaffen. Daarvoor moet het jaar oude museum de financiële basis eerst verstevigen.

Miljardenbusiness

Meer initiatieven lijken slechts een kwestie van tijd. „De Nederlandse markt is er klaar voor”, denkt marketingdeskundige Egbert Jan Van Bel. Van Bel is docent International Marketing aan de Universiteit van Amsterdam / Hogeschool van Amsterdam. Het verbaast hem dat bedrijven er niet vaker gebruik van maken. „Zo´n tien jaar geleden werd dit principe al gebruikt door de makers van computerspelletjes op internet. Na afloop wordt gevraagd iets bij te dragen om zo verder te investeren in het spelletje. Als je het leuk vindt, betaal je. Zo is de branche een miljardenbusiness geworden.”

Hoewel niet nieuw, ziet Van Bel wel een verandering in het doel dat de vrijwillige bijdrage heeft. ,,Het principe wordt nu gelinkt aan vrijblijvendheid om zo klanten te winnen." Van Bel vergelijkt het met voorproeven. ,,Een vrijageperiode: eerst zien wat voor vlees je in de kuip hebt, voor je betaalt."

Trukendoos

Het is een eerlijke manier van betalen, vindt de marketingdeskundige, die aansluit bij het gevoel van consumenten. ,,Ik geef altijd het voorbeeld van De Efteling. Als het een rustige dag is, ga je in acht attracties, maar op een drukke dag zijn de rijen zo lang dat je maar aan vier toekomt. Waarom zou ik dan hetzelfde bedrag betalen?"

Van Bel ziet dat het principe steeds vaker gebruikt gaat worden. ,,Heel veel bedrijven hebben op dit moment niets te doen. Voor hen is het een slimme zet. Een laatste redmiddel uit de trukendoos: ’dan krijgen we tenminste nog wat geld binnen’.”

Bang voor de gierige Nederlander hoeven de ondernemers wat hem betreft niet te zijn. Van Bel schat zo’n tachtig tot negentig procent best bereid is een eerlijk bedrag te betalen.

Meer betaal-wat-je-wilt

Voorbeelden van het betaal-wat-je-wilt-principe (in het Engels pay-what-you-want) zijn er volop. Nog twee recente voorbeelden:

*Het Ibis hotel in Singapore zette eenzelfde actie op touw en was binnen mum van tijd vol geboekt.

*Een taxichauffeur in de Amerikaanse staat Vermont heeft de meter eveneens uitgezet en laat zijn passagiers zelf de prijs bepalen. Geen slechte zet blijkt: zijn recessietaxi draait met winst.

Tweet

 Mail

 Print