Tekenen van herstel

De tweede crisis ontstond snel daarop. Op 11 september 2001 pleegden terroristen de grootste terreuraanslag in de geschiedenis. Wederom incasseerden de beurzen grote klappen. De derde crisis vond plaats in maart 2003, toen George W. Bush besloot Irak binnen te vallen. De AEX viel terug tot net iets boven de tweehonderd punten.

Na twee korte jaren van relatieve rust en herstel in 2005 en 2006 kregen we de vierde bak ellende over ons heen, de kredietcrisis. Deze ontpopte zich tot de grootste economische crisis sinds de Grote Depressie van de jaren dertig. Hij begon sluimerend in juli 2007, maar bereikte een jaar daarna zijn climax met het faillissement van de bank Lehman Brothers, op 15 september 2008. Zelfs de meest geharde, crisisbestendige en doorgewinterde beleggers zochten de nooduitgang. Wereldwijd verdampte meer dan dertig biljoen dollar, bijna de helft van het wereld bruto product.

De kredietcrisis is in gang gezet door ernstig mismanagement en fraude in de financiële sector en de daardoor ontstane huizenbubbel in de VS. Maar de heftigheid van de huidige recessie is vooral veroorzaakt door de instortende beurzen. De omvang van de huizenbubbel was zes biljoen dollar, de beurzen verloren meer dan dertig biljoen dollar. Dit zoog alle liquiditeit uit de economie. Simpel gesteld, banken lenen geld aan bedrijven en particulieren op basis van zekerheden, zoals huizen en aandelen. Als deze vijftig procent minder waard zijn, krimpt de kredietverstrekking met vijftig procent. Door deze geldkrimp stortte de huizenmarkt verder in, klapte de auto-industrie in elkaar en werd de hele economie op rantsoen gezet. De stijging van de beurzen in de afgelopen maanden is daarom van cruciaal belang, omdat het liquiditeit vrijmaakt en bedrijven, banken en industrieën weer wat lucht geeft.

Deze opleving wordt veroorzaakt door de opluchting dat de wereldeconomie niet de afgrond van een nieuwe Grote Depressie is ingestort. Ten tweede is de opleving veroorzaakt door weliswaar fragiele, maar serieuze tekenen van herstel. Japan, Frankrijk, Duitsland en Italië zijn formeel uit de recessie en ook in de VS nadert de economie het einde van de krimp. China verwacht een groei van acht, misschien zelfs negen procent, en India denkt een groei van zes procent te realiseren. Maar het meest opmerkelijk is toch wel dat de beurzen veel van hun recente groei te danken hebben aan ambtenaren. Overheden en beleidsmakers, ooit verguisd als ‘overhead’, ‘bean counters’ en ineffectieve sufferds hebben de afgelopen twaalf maanden krachtig en slagvaardig ingegrepen door de banken te redden en de economie te stimuleren. Maar we zijn er nog niet, cruciaal is dat banken doorgaan met het verstrekken van kredieten aan bedrijven. Overheden moeten er op blijven toezien dat de banken, gered met ons belastinggeld, deze zuur verdiende belastingcenten weer terug de economie in pompen. Alleen dan zal de startmotor van de overheidsstimuleringen de echte motor van de reële economie aanzwengelen.

 Mail

 Print