Willem Vermeend

Internetondernemer

Prof. dr. W.A.F.G. (Willem) Vermeend (1948) is internetondernemer en bijzonder hoogleraar European Fiscal Economics aan de Universiteit van Maastricht.

wo 09 sep 2009, 15:59

'Europa dreigt de boot te missen'

AMSTERDAM - Uit de ontwikkeling van de crisis blijkt dat de Europese economie in vergelijking met de VS trager herstelt. Naast deze vertraging krijgt de EU te maken met een stagnerende tot dalende beroepsbevolking en een toenemende vergrijzing van de Europeanen.

In veel “oude” EU lidstaten is bovendien sprake van een relatief lage arbeidsproductiviteit. Ook telt Europa in vergelijking met bijvoorbeeld de VS te weinig mensen die zich bezig houden met ondernemingsactiviteiten.

Economische grootmacht

In de jaren negentig van de vorige gingen de Europese politici en het bedrijfsleven er nog van uit dat Europa zich tot dé economische grootmacht zou ontwikkelen. In 2000 spraken de toen nog 15 EU-lidstaten af dat Europa in 2010 de meest dynamische en concurrerende kenniseconomie van de wereld moest zijn. Daartoe werd de zogenoemde Lissabon- agenda opgesteld met doelstellingen en maatregelen.

Onheilspellend

Een aantal jaren later werd duidelijk dat Europa de rest van de wereld niet inhaalde, maar zelfs achterop raakte. De Europese Unie loopt het risico in de wereldeconomie van morgen nog verder achter te blijven. Dit blijkt uit een studie die de Europese Commissie deze zomer heeft gepresenteerd en wellicht daarom tot op heden nog weinig aandacht heeft gekregen, terwijl de boodschap “onheilspellend” is.

Langere termijn

In de studie zijn economische prognoses op genomen voor de langere termijn (www.ec.europa/economy). Deze zijn zeer verontrustend. Volgens de studie kan de huidige economische crisis er toe leiden dat de potentiële groei van de EU economie permanent gereduceerd wordt met ongeveer 5% van het BBP ( de optelsom van de waarde van de totale productie in de EU).

2060

Deze reductie zou grote gevolgen hebben voor inkomens en werkgelegenheid van EU-inwoners; minder inkomen, minder sociale zekerheid , minder werk. Bovendien wordt de Europese groei de komende vijftig jaar negatief beïnvloed door de vergrijzing. Voor de Eurozone is berekend dat de totale overheidsuitgaven die voortvloeien uit de vergrijzing (pensioenen, extra gezondheidszorg enz.) in 2060 gemiddeld 5,2% van het EU-BBP hoger liggen als in 2007.

Groeiprognose

Voor Nederland becijfert de studie een toename van deze uitgaven met ongeveer 7% van ons nationale BBP. Deze ontwikkeling remt de groei. De komende vijftig jaar zal de arbeidsproductiviteit in de Eurozone relatief laag liggen en zal de beroepsbevolking vanaf 2010 gaan dalen. Dit wordt weerspiegeld in de afnemende groeiprognoses van de Eurozone in de periode 2007-2060

_____________________________________________________________

Periode 2007-2020 2021-2040 2041-2060

Potentiële groei 2,2% 1,5% 1,3%

Bron: Europese Commissie

_______________________________________________________________

Radicaal

De gevolgen van de crisis en de vergrijzing benadrukken de noodzaak van een nieuwe politieke EU agenda waarbij een groei programma wordt ontwikkeld voor de langere termijn. Alleen met een radicale beleidwijziging waarbij de bureaucratie wordt ontmanteld, belastingstelsels worden hervormd en alle kaarten worden gezet op kennis, innovaties en ondernemerschap valt er nog wat te redden. Brussel moet snel wakker worden.