AMSTERDAM/UTRECHT -  Nu het doemdenken over de kredietcrisis regeert, is het de hoogste tijd voor andere geluiden. Vandaar deze interviewserie met Nederlanders die zo succesvol zijn in hun vak dat ze er internationaal aanzien door hebben gekregen. Vandaag deel 7: GEORGE BANKEN (47), kleurrijke Brabander die van Detron razendsnel een ict-gigant maakte met 3300 werknemers en een omzet van 120 miljoen euro. Inmiddels is hij de grote baas van investeringsmaatschappij Detron Corporation en van Detron ICT & Telecom Groep, eigenaar van onder meer Kender Thijssen. Zijn boodschap: alle gestudeerde mannetjes die er met hun dure opleidingen in het bedrijfsleven niets van bakken, moeten uit naam van de belastingbetalers een schop onder hun kont krijgen.

loading media player ...

George Banken

Foto: ï¿? Frank de Ruiter

Foto: Frank de Ruiter

Hij zat naast z'n kinderen op de bank televisie te kijken toen hij Balkenende met een doodgraversgezicht hoorde zeggen: 'Het wordt nooit meer zoals vroeger'. "Ik dacht: Manneke, manneke, wat een drama. Heb onmiddellijk een videoband gepakt van de watersnoodramp in 1953 en tegen de kinderen gezegd: Kijk, dit was écht erg. Knapzakje met je enige geredde spulletjes in de hand, tot je nek in het water, huis weg, alles weg. Dan heb je serieus gezeik, maar zelfs toen stonden er mensen op die zeiden: 'Niet janken, bouwen'. En dan zie ik zo'n Balkenende... Is dat nou het vertrouwen dat je als leider des vaderlands moet uitstralen?"

Hij herinnert zich een noodlanding in Indonesië. Aangenaam verrast was hij door de kordaatheid van een onverstoorbare stewardess, die de passagiers soepel naar de uitgang voerde. "Mensen willen in situaties van angst leiding hebben, dat is een natuurwet. De crisissfeer vraagt om bazen als generaals, die duidelijk zijn naar hun mensen en een harde lijn uitzetten. Je ziet in een crisis als deze twee soorten managers. De types die het touw beetpakken en doen wat ze moeten doen en de types die verkrampen in panieksituaties. Lieden die in hosannatijden floreren, vallen nu door de mand." De voorjaarszon werpt verblindend licht door de foyer van het Amstel Hotel. George Banken neemt met zijn papieren en communicatiegereedschap een tweezitsbank in beslag. Het Financieele Dagblad heeft uitgerekend vanmorgen weer eens smeuïg over hem kunnen berichten: Banken zet de directeur van één van zijn bedrijven, Kender Thijssen, op straat. Het ging hem aan 't hart, zegt hij stoïcijns aan de koffie. "Aardige kerel, joviale Brabander, maar hij straalde zo weinig daadkracht uit, kroop in z'n schulp. Dan moet je afscheid van hem nemen."

Als investeerder-jurylid van het tv-programma Dragon's Den was je verbijsterd over het droevige niveau van ondernemers met een academische titel. Met die lieden moeten we wel de crisis bezweren...

Banken: "Ik ben inderdaad behoorlijk geschrokken van de manier waarop mensen met een prachtige studie al die vergaarde kennis vertalen naar de praktijk. Daarom heb ik een hogere pet op van mensen die selfmade zijn. Bij Dragon's Den zat een prachtig mannetje zonder verstand van businessplannen en boekhouden, maar hij had wel een aluminium kozijn ontwikkeld dat je niet open kon breken. Daar ging hij helemaal voor, vol overtuiging. Als je dat dan afzet tegen gozers die de Erasmus Universiteit of Nyenrode hebben doorlopen... In die studies is wel een tonnetje aan belastinggeld gaan zitten. Bakken die jongens er niets van, dan moeten ze uit naam van de Nederlandse belastingbetaler een schop onder hun kont krijgen."

Twee consultants gingen in dat tv-programma bij jou ook aardig door de mangel.

"Consultants zijn types die bedrijven doorlichten, de McKinsey's van deze wereld. Bij de overheid lopen er honderden rond, bij mij komen ze ook. Zeg ik tegen zo'n gast: 'Als jij ervoor kunt zorgen dat mijn verkoop met vijf procent stijgt, vind ik jou zó'n kerel. Als jij zo'n grote bek hebt dat je het allemaal zo goed weet, dan mag je het laten zien.' Antwoordt 't mannetje: 'Ik kost zoveel per uur, ik geef alleen advies'. Wat heb ik daar nou aan? Zegt zo'n figuur ook nog: 'Meneer Banken, u begrijpt niet helemaal hoe het werkt in de consultancy'. Ik begrijp het, denk ik, te goed. Beetje adviesjes geven, beetje veel uren schrijven en hup naar de volgende. Als je werkelijk een kerel bent, dan bewijs je dat je het kunt. Krijg je van mij een bureau, schemerlampje erbij, bosje bloemen erop. Maar dat durven ze niet. Nee, rapportje schrijven, flinke rekening sturen. Je zou ze hun benen willen breken."

Als fanatieke skiër breek je zelf van alles en nog wat.

"De afgelopen zes wintersportvakanties was er altijd wel iets kapot. Ik ski vrij aardig, maar als je constant de grens opzoekt... Vorig jaar verbrijzelde ik m'n heup en daar ben je wel een paar maandjes zoet mee, maar het zit niet in m'n aard om ergens half voor te gaan. De grens opzoeken, daarin schuilt de fascinatie. Ik zit ook in een klimclubje. Twaalf uur door de Zwitserse bergen klauteren, terwijl ik normaal gesproken een uur in de maand sport. Heb ook daar wel eens een buiteling gemaakt en m'n schouder gebroken, maar het gevoel van op die hoogte je kop leegmaken is onbetaalbaar."

Zonder training vooraf?

"In dat clubje is ongetraindheid een aanbeveling. Bezwerend vingertje van m'n huisarts? Regelmatig. Maar als ik naar doktoren luister, word ik triest. Kan ik net zo goed op een stoel gaan zitten wachten tot ik doodga."

Waarom liet de zoon van een champignonkweker die de Sociale Academie heeft gedaan zich fascineren door ict en telecom?

"Ik ben er per ongeluk ingerold en heb nog altijd geen verstand van techniek. Maakt niet uit, want voor techniek heb je mensen die ervoor doorgeleerd hebben. Relaties opbouwen met je klanten, daar draait het om. Ik trek klanten aan die zeggen: 'Ik geloof in die vent'. Ik ben in '91 begonnen met een mannetje of zeven en in '99 ging ik naar de beurs met 3300 werknemers. De manier waarop wij het aanpakten, sprak kennelijk tot de verbeelding."

Je ontving zelfs personeel op je vakantieadres.

"Dat doe ik nog steeds. Heb ook thuis een bruine kroeg, voor verjaardagen en feestjes van de zaak. De buitenwereld denkt vaak 'Die gozer heeft geen gevoel', maar zo zien m'n klanten en m'n medewerkers mij niet. Afspraak is afspraak en dan moet je niet achteraf aan komen zeiken met slappe excuses. Het personeel weet het te waarderen; de meesten werken al jaren bij ons. Ik word niet betaald om lief te zijn, maar om ervoor te zorgen dat honderden mensen brood op de plank houden."

In de jaren negentig lag de wereld aan je voeten.

"We deden in Europa heel veel voor Ericsson en dat bedrijf vroeg of we telefooncentrales wilden bouwen in China. We gingen daar met honderden jonge gasten naartoe, lekker pionieren. We werden op onze tochten door het land begeleid door het leger. Zaten in Noord-Korea voor CNN, bouwden overal waar Amerikanen zich beter niet konden laten zien. Dat heeft ons internationaal op de kaart gezet: als er hete kolen uit het vuur gehaald moesten worden, kon je bij Detron terecht. Ik ging vooral mee voor de veiligheid van onze mensen. Er was voor mij één heilig doel: hen mag niets overkomen. Dat is belangrijker dan geld verdienen. Ik heb wel eens gezegd: 'Het is hier een gevaarlijke klerezooi, we kappen ermee, klaar'."

Ooit gedacht: zo'n groei is welbeschouwd niet normaal?

"Ik had een bij Philips gelouterde president-commissaris, Willem Maris, die zei: 'George, vandaag ben je de held, morgen wil niemand je kennen, zo gaat dat in deze wereld van pieken en dalen'. Gelul, dacht ik eerst, maar Willem had gewoon gelijk."

Je verkocht Detron voor een op papier astronomisch bedrag en liet je voor twee derde uitbetalen in aandelen die een paar jaar later bijna niets meer waard waren.

"Ja, een briljante zet... Ik had vertrouwen in de jongens van Landis die de zaak overnamen en dat is achteraf niet zo slim geweest. Ik begon twee rechtszaken tegen die mannen, maar de tweede heb ik ingetrokken toen m'n vrouw zei: 'Waar ben je nou mee bezig? Ga gewoon weer lekker ondernemen in plaats van je gram proberen te halen.' Maar het deed wel pijn. Zo'n onderneming die je zelf hebt opgebouwd is geen papieren ding, maar een verzameling van mensen. Je kunt wel tegen jezelf zeggen dat je niet emotioneel betrokken bent bij je werk, maar dan lieg je."

Je heb het bedrijf teruggekocht toen het op sterven na dood was en hebt het weer een beetje opgebouwd. Gaf dat nieuwe voldoening?

"Nee, het was een ramp. De hele markt lag op z'n kont; ik kon er niet meer de bloeiende tent van maken die ik wilde. Als ik het bedrijf niet aan Landis had verkocht, was de situatie anders geweest. Hadden we in het verleden zeventig procent groei, dan spraken we over een matig jaar. We konden zelfs dertig procent bezuinigen (met o.a. flexibel personeel) zonder dat we daarvoor hoefden te bloeden."

Het terugkopen voelde als een morele plicht tegenover het personeel, heb je gezegd. Dat klinkt anders dan de tekst op het bordje naast jouw kantoordeur in de begindagen van Detron: 'Maak meer omzet dan vorig jaar, of maak dat je wegkomt'.

"Het één sluit het ander niet uit. Ik voelde me nog altijd verbonden met de mensen met wie ik Detron had opgebouwd. Noem het opportunisme, maar omdat ik er toen in ben gesprongen, heb ik nu weer plezier van de werknemers van het eerste uur."

Banken over Banken: 'Ik ben chaotisch, ik breng geen structuur aan, ik kan niet operationeel sturen, heb totaal geen verstand van telecom'. En toch succes.

"Ik kan redelijk goed door mensen en door bedrijven heen kijken. In deze branche ken ik iedereen en iedereen kent mij. Weet ik het even niet meer, dan kan ik altijd een paar vriendjes bellen. Mensenkennis is ook belangrijk. Ik zat laatst met een mevrouw van een wervings- en selectiekantoor de cv van een sollicitant te bekijken. 'Voelt niet goed', zei ik. 'Daar kan ik niets mee', antwoordde zij. Daar kán ik niks mee...? Daar bouw ik complete ondernemingen mee op! Gevoel is m'n belangrijkste wapen. Ik heb wel eens geprobeerd om in een andere branche voet aan de grond te krijgen, maar dan wordt het niks. Mijn relatienetwerk beschermde mij, totdat ik zo nodig naar de beurs moest gaan. Iedereen deed dat. De banken keken totaal niet of het management daar wel volwassen genoeg voor was."

Is dat één van de belangrijkste oorzaken van de kredietcrisis?

"Absoluut. Die tent van ons was op een gegeven moment 600 miljoen waard. Zat ik, halverwege de dertig, met een bankanalistje van halverwege de twintig te kletsen over astronomische bedragen. Het analistje moest beslissen of hij dertig miljoen van beleggers in ons bedrijf stopte en ik moest hem over de streep trekken. Zitten dus twee jongetjes die net droog zijn achter de oren een besluit over te nemen. Een bezopen situatie."

Een week later zien we hem terug op de beurs Zorg & ICT in de Utrechtse Jaarbeurs, perfect decor voor een vleugje sociaalvoelendheid.

"Ik erger me groen en geel aan de slordige manier waarop wij in deze maatschappij met ouderen omgaan. Daar wil ik met mijn bedrijven wat aan doen."

Je hebt privé ook je nek uitgestoken voor 's lands kunstenaars.

"Ik was zo eigenzinnig om een kunststichting in het leven te roepen: The Young Art Foundation. Ben ik volledig voor uitgefoeterd door de Grachtengordel van Amsterdam. Wat ik me verbeeldde, want ik had totaal geen verstand van kunst. Zei ik tegen een kunstenaar, van wie ik het werk mooi vond: 'Als jij twee schilderijen per maand maakt, koop ik ze'. Werd me verweten dat ik zo'n schilder dwong tot het maken van kunst; ik was een kunstverkrachter. Zegt zo'n pedant dametje tijdens een expositie tegen mij: 'U verkoopt de werken die u aanschaft soms door, dus u verdient over de rug van de kunstenaars'. Ik heb geantwoord: 'Wat doen galerieën dan?' Wimpelde ze weg met: 'Dat is anders, want daar zitten kenners'."

Cynisch trekje om de lippen. "Om maagzweren en andere ellende te voorkomen, heb ik me langzaam teruggetrokken uit dat wereldje."

 Mail

 Print