Nieuw! Elke maand
15 Premium artikelen gratis.
Registreer nu of log in en lees voortaan elke maand 15 Premium artikelen gratis.
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium

Weggeefwinkels geven alleen weg wat jij nodig hebt

En... Het kost niets!

26 MEI 2011 Lorraine Marlisa

Ze bestaan, winkels met spullen die helemaal niets kosten. Waar je, meestal tweedehands, kunt vinden wat je nodig hebt, zonder te hoeven kijken of dit wel binnen je budget past. Of je nu een arme sloeber of rijke stinkerd bent, bij de weggeefwinkel ben je welkom. Je moet alleen wel écht iets nodig hebben.

In het tweede filiaal van Mooi Cadeau kunnen ´klanten´ vooral huishoudelijke artikelen halen.
In het tweede filiaal van Mooi Cadeau kunnen ´klanten´ vooral huishoudelijke artikelen halen.
Foto: Bob Friedlander

En dat kan een broodrooster zijn, maar ook een goed gesprek. „Je kunt hier een kopje koffie drinken en als ik iets leuk vind, neem ik het mee”, zegt Martin van Slogteren (78). Hij staat in het splinternieuwe, tweede filiaal van weggeefwinkel Mooi Cadeau in Almere Haven met serviezen, klokken, vazen en lijstjes. In de ruimte ook een tafel vol vrijwilligers die net aan de koffie zitten. Voor Van Slogteren is het inmiddels ’heel gewoon’ om hier binnen te lopen als hij tijd heeft. „Alleen als ik iets heb, breng ik het hier. Ik ruil niks in.”

Principe

Het is het principe van de weggeefwinkel. Wie wat overheeft, brengt het naar de winkel, wie wat nodig heeft neemt wat mee. Maar Weggeven is weggeven, de winkel hoeft daar niets voor terug. Van ruilen is dus geen sprake. Of zoals vrijwilligster Ineke (50) het zegt: „Wij krijgen iets cadeau en geven iets cadeau. En iedereen wordt blij van een cadeau.”

Mensen blij maken, is het doel van Mooi Cadeau. „De woningcorporatie had een pand ontrokken om het woon- en leefklimaat hier in de wijk De Wierden te verbeteren”, vertelt Ferry Quist, samen met zijn vrouw Linda oprichter van de weggeefwinkel. „Je hebt zat koffie-uurtjes maar mensen moeten een reden hebben om te komen. Bij ons zijn dat spullen. Onze winkel is puur bedoeld om mensen achter de geraniums vandaan te trekken, zowel klanten als vrijwilligers”, zegt Quist. „Hergebruik is ook een doel, maar staat niet vooraan.”

Decoratie

De weggeefwinkel moest mensen binnen en buiten de wijk trekken en zowel hoge als lage inkomens.Hij wilde wel mensen binnen als buiten de wijk trekken en zowel lage als hoge inkomens. Daarom vind je in het eerste filiaal van Mooi Cadeau, dat in november 2010 opende, alleen decoratie. „Dit heb je niet nodig om in leven te blijven”, legt Quist uit. „Een vaasje kan honderd of duizend euro hebben gekost, maar op een gegeven moment ben je er op uitgekeken. Dan is de prijs niet meer belangrijk en kun je er net zo makkelijk afstand van doen als van een goedkoop artikel”, legt Quist uit. „Andersom kan van het toen zo goedkope vaasje van overleden oma worden gezegd: ’Dat zoek ik, want die had mijn moeder ook’. Op dat moment is het van nostalgische waarde.”

Ook vaste klant Van Slogteren, door de tafel vol vrijwilligers gemoedelijk ’Martin’ genoemd, vindt hier nostalgie. „Ik neem wel eens een cd’tje of dvd’tje mee. Vooral met accordeonmuziek, Jordaanse muziek. Je vindt het niet veel, maar soms zit het ertussen.” Van Slogteren woonde tot zijn zevende jaar in de Amsterdamse Jordaan die toen als volksbuurt gold. „Ik ben nog steeds trots dat ik daar vandaan kom.” Hij komt in beide winkels van Mooi Cadeau. In dit tweede filiaal dat 13 mei opende, liggen vooral huishoudelijke artikelen. Ze liggen netjes geordend op de planken. „Mensen brachten zoveel bij de eerste winkel dat we een tweede konden openen van wat we over hadden”, vertelt oprichter Quist.

Voordat hij zijn winkel begon, oriënteerde hij zich in Amersfoort waar de oudste nog bestaande weggeefwinkel is gevestigd, want het aantal (zo’n dertig in Nederland) fluctueert. De meeste weggeefwinkels komen namelijk voort uit de krakersbeweging. En daarom blijven de panden waarin ze huizen niet altijd beschikbaar. De weggeefwinkel in Amersfoort, opgericht in 2003 door Christiaan Verweij en Maranke Spoor, begon in een gekraakt pand in de binnenstad. „Je ziet vaak ideeën van krakers terugkomen in bijvoorbeeld welzijnsbeleid”, zegt socioloog Hans Pruijt die veel onderzoek deed naar de krakersbeweging. Hij zag de weggeefwinkels na 2000 opkomen. „Krakers lopen voor op een boel dingen die later gemeengoed worden.” Weggeefwinkels lijken hier een voorbeeld van. „Het is ook lastig om hier tegen te zijn. Ze zijn tegen een wegwerpmaatschappij en er zitten elementen in van milieubescherming en armoedebestrijding. Krakers slaan hiermee dus drie vliegen in één klap.” Weggeefwinkels zijn ontstaan uit een zeer positieve en altruïstische instelling.”

Daarmee is de tweede Mooi Cadeau de nieuwste weggeefwinkel van het land. De oudste ligt in Amersfoort. Dat wil zeggen: de oudste nog bestaande weggeefwinkel want het aantal (zo’n dertig in Nederland) fluctueert. Anders dan de winkel van Quist komen de meeste weggeefwinkels namelijk voort uit de krakerbeweging. En daarom blijven de panden waarin ze huizen niet altijd beschikbaar. „Ik meen dat ik ze hier voor het eerst na 2000 zag, daarvoor niet”, zegt socioloog Hans Pruijt die veel onderzoek deed naar de krakerbeweging. „Met weggeefwinkels gaan krakers de wegwerp/consumptiemaatschappij tegen. En er zitten een elementen in van milieubescherming en armoedebestrijding. Ze slaan dus drie vliegen in één klap. Weggeefwinkels zijn ontstaan uit een zeer positieve en altruïstische instelling.”

Voordat Quist zijn weggeefwinkel in Almere begon, oriënteerde hij zich Amersfoort. „Dat zie je vaak, zegt De weggeefwinkel in Amersfoort is ook ontstaan uit de krakerbeweging. „In 2003 begonnen Christiaan Verweij en Maranke Spoor in een pandje dat ze hadden gekraakt. ”, vertelt Jet Plas, één van de acht vrijwilligers die hier werkzaam is. Inmiddels hebben ze een pand in bruikleen. „Maar we zijn wel onafhankelijke we worden niet ondersteund door de gemeente of sociale dienst. Verwarming en internet kunnen we niet betalen. Dat is wel eens afzien”, lacht ze. Hoewel de weggeefwinkel een begrip is Amersfoort, willen ze geen bemoeienis van instanties. „Dat brengt ook weer bepaalde verboden of regels met zich mee”, legt Plas uit.

Koopgedrag

Inmiddels zit de weggeefwinkel in Amersfoort in een ander pand tussen een nieuwbouwwijk en een woonwagenkamp. „Iedereen komt hierop af: mensen die alles hebben, niets en alles daartussenin”, zegt Margot Klaasen die verantwoordelijk is voor de boeken. „De grondgedachte is dat we te veel spullen hebben en dat je dingen hergebruikt. Als je hier een boek haalt, wil ik wel dat het gelezen wordt.” Daarom slaat de oud-lerares hier wel eens aan het opvoeden. „Sommige mensen denken dat het de Dol Dwaze Dagen van de Bijenkorf zijn. Dan moet je uitleggen dat het zo niet werkt. En rijke mensen willen vaak alleen maar komen brengen. Dan zeg ik: ’Als je nu iets nieuws wilt kopen, moet je bedenken dat je dat ook hier kunt halen’. Of misschien heb je het niet nodig’. Zo werk je aan een ander koopgedrag.”

Hoewel hergebruik de grondgedachte is in Amersfoort, fungeert ook deze weggeefwinkel, net als in Almere, als ontmoetingsplek. „Sommige mensen komen hier alleen om een praatje te maken. En als iemand net gescheiden is, dan kan die hier zijn startuitzet halen, van kopje tot stoel. Daar helpen we mee want normaal mag je niet meer dan vijf stuks meenemen”, vertelt Klaasen. Weggeefwinkels hanteren vaak een maximum om te voorkomen dat waar wordt doorverhandeld op internet. Het leukst vindt Klaasen de ’verwarring’ die ze ziet bij klanten. „Ze kunnen maar niet geloven dat ze iets gratis mogen meenemen.” Dit is ook in Almere het geval, merkt vrijwilliger Ineke. „Mensen vragen nog steeds: ’Wat kost het?’”

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
15.3 °C
NW2
Beurs AEX
AEX 524.69
+ / - +0.58%

Meest gelezen op UitWinkelen.nl