Winterklus: Verstaging nakijken

Scheepstuiger Robin van Dijkhuizen

Hoe vermijd je over ruim anderhalve maand, als je weer gaat varen, dat je mast straks ècht eens overbood gaat? De controle van de verstaging is daartoe een must. Een typische winterklus, die echter slechts weinigen uitvoeren.

,,Ik schat dat minstens de helft van alle mensen in Nederland met een boot ouder dan twintig jaar nog nooit de verstaging heeft nagelopen'', vertelt scheepstuiger Robin van Dijkhuizen uit Lelystad. Hij kan het weten. Achter zijn winkel in de haven van Lelystad liggen twee boten, gebouwd eind jaren tachtig, met gebroken masten.

Jaren ging het goed, want toen werd er doorgaans alleen met lichte wind gevaren. ,,Totdat die twee eens hier op het IJsselmeer in zwaar weer terecht kwamen.'' Krakend kwamen hun masten naar beneden.

Controleren

Bijna alle Nederlandse zeilers hebben verstaging die bestaat uit negentien roestvrijstalen draden die in elkaar zijn gedraaid. Optisch controleren is het enige wat je eraan kunt doen. Bekijk de terminals – de aanhechting tussen de aanspanners en het dek – op vervorming, speling, slijtage, uitstekend metaal en haarscheuren, liefst met behulp van een loep. Hetzelfde doe je voor de aanspanners en de verstagingsdraden zelf.

Let op

En let op: de zalingen op de mast moeten eveneens bekeken worden. Daarvoor moet je of de mast in, of je controleert het als je mast in de winter van de boot is gehaald. ,,Want het verstagingsysteem is een kaartenhuis'', vertelt jachtkeurder Jan-Willem Schipper uit Oud-Beijerland. ,,Als er een ding niet klopt, zoals de zaling, dan valt het hele systeem in elkaar.''

Maak wantspanners schoon met terpentine of benzine en geef ze een druppel olie. De voorstag krijgt op een schip doorgaans de meeste belasting te verduren. Maar visuele controle daarvan is door de introductie van rolreefsystemen de afgelopen jaren zo goed als onmogelijk geworden. Het preventief vervangen na doorgaans vijftien jaar is daarom nòg belangrijker geworden.

Tape

Geschat wordt dat circa tachtig procent van alle booteigenaren wiens boot op de kant overwinterde, de verstaging er zelf ook weer op zet. Als het jaar ervoor een stuk tape is aangebracht op de juiste plaats op het schroefdraad, zodat je precies weet hoe ver je de verstaging weer moet aandraaien, dan gaat dat ook prima.

Hoewel de meeste zeilers dat doen, merken experts toch een verbluffend gebrek aan kennis op bij velen over de basisprincipes van verstaging, wat in feite het geraamte van je boot is.

,,Ik kwam een man tegen die, om wat kosten te besparen, zelf alles ging losdraaien, zodat een hijskraan later alleen bij het winterklaar maken nog maar de mast van zijn boot hoefde te tillen'', aldus scheepsexpert Rene Bosma uit Lemmer.

,,Terwijl alle stagen al zonder spanning waren, wilde hij het voorstag helemaal gaan loskoppelen, zonder dat de kraan al verbinding maakte met de mast. Geen goed idee: verstaging blijft altijd nodig om de mast overeind te houden. Als we hem niet hadden tegengehouden was de mast naar achter gekletterd.''

 Mail

 Print