Opmars Wilders gaat door

De PVV van Geert Wilders is bezig met een onstuitbare opmars... Foto: Fotoburo Jos Schuurman

Zijn partij werd daarmee de tweede van het land, na het CDA. Wilders streeft de PvdA, de VVD en de SP in achterban ruim voorbij. De grootste regeringspartijen PvdA en CDA verloren allebei fors, vooral de PvdA dat het aantal kiezers gehalveerd zag worden. Behalve de PVV won ook D66 flink.

„Dit is de dag dat de PVV definitief is doorgebroken”, zei Wilders in een reactie. „Heel veel Nederlandse kiezers zijn vandaag door het linkse cordon sanitaire gebroken. De kiezer heeft altijd gelijk: sluit de PVV niet uit.” Hij riep CDA-premier Jan Peter Balkenende en PvdA-vicepremier Wouter Bos opnieuw op op te stappen.

De PVV van Wilders, met lijsttrekker Barry Madlener, haalde met een uitgesproken anti-Europese campagne rond 17 procent van de stemmen (bij 92,1 procent van de getelde stemmen). Dat betekent dat zeventien op de honderd stemmers voor de PVV kozen. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van november 2006 stemden zes van elke honderd opgekomen kiezers op Wilders, die toen met negen zetels in de Kamer kwam.

De uitslag van de Europese verkiezingen betekent een bestendiging van de achterban en politieke invloed van Wilders. In sommige peilingen voor Tweede Kamerverkiezingen is Wilders' PVV al de grootste van het land. Zijn ageren tegen de „linkse grachtengordelelite” legt hem overduidelijk geen windeieren. De gevestigde partijen hebben daar nog steeds geen afdoende antwoord op gevonden.

De PvdA van vicepremier Wouter Bos is de grootste verliezer. De partij zag haar achterban gehalveerd worden en hield maar drie van de zeven zetels in het europarlement over. Pijnlijker voor Bos is nog dat de PVV ruim groter is geworden dan de PvdA. Fractievoorzitter Mariëtte Hamer gaf toe dat de PvdA onvoldoende in staat is geweest onzekerheid bij mensen weg te nemen.

Grootste partij blijft het CDA van premier Jan Peter Balkenende, al verloren ook de christendemocraten met lijsttrekker Wim van de Camp twee zetels. Ook binnen het CDA wordt erkend dat de coalitie een probleem heeft na de rake tikken van Wilders. Balkenendes vertrouweling Jack de Vries sprak van een uitdaging voor de coalitie en een „wake up call”.

De verwachte schade voor VVD-leider Mark Rutte viel mee. Rutte lag de laatste tijd behoorlijk onder vuur, niet in het minst in zijn eigen partij. Toch beperkte de VVD met lijsttrekker Hans van Baalen het verlies tot één zetel.

D66 was na de PVV de grote winnaar. De partij ging met een sterk pro-Europese campagne van één naar drie zetels. Ook GroenLinks won een zetel en komt op drie. De SP en de ChristenUnie/SGP wonnen licht, maar blijven met twee zetels stabiel in vergelijking met de vorige EP-verkiezingen. De SP verliest wel veel kiezers ten opzichte van de recordscore bij de Tweede Kamerverkiezingen in november 2006.

 Mail

 Print