Nieuws/Vrij

Leef nu!

Gelukkig gezelschap

Door Annemarie Moerman

Kees van de Nes

Dat geluk niet alleen in materiële zaken zit, wisten we allang. Maar ook van alles beleven blijkt niet de grootste stimulans voor je geluksgevoel te zijn. De mensen met wie je je omringt, maken je pas echt gelukkig.

Kees van de Nes

’Met wie ga ik tijd doorbrengen?’ De Frans-Israëlische neurowetenschapper Moran Cerf noemt het de belangrijkste vraag die je jezelf kunt stellen in je zoektocht naar geluk. Materiële zaken, belevenissen en je persoonlijke instelling zijn niet de grootste geluksfactor. Op de lange termijn haal je meer uit het gezelschap dat je kiest.

Als je in elkaars gezelschap bent, schijnt namelijk de frequentie van jullie hersengolven gelijkwaardiger te worden. Jullie komen dus als het ware in dezelfde stemming. Stel dat je minder televisie wilt kijken, meer wilt sporten of een muziekinstrument wilt leren bespelen, dan kun je dat het beste doen met iemand die hetzelfde doel heeft of de misschien zelfs gemotiveerder is dan jij. Grote kans dat je dan ook je doelen haalt en daar gelukkig van wordt.

Dat goede sociale contacten hebben een belangrijke geluksfactor is, blijkt uit meer onderzoeken. „Als mensen met anderen zijn, lachen ze bijvoorbeeld dertig keer zo vaak”, vertelt geluksexpert Patrick van Hees. Hij schrijft boeken over geluk, geeft lezingen en masterclasses en staat momenteel in het theater met de voorstelling Op zoek naar geluk. „Geluk is besmettelijk. Negativiteit ook. Maar mensen die goed in hun vel zitten, zijn besmettelijker.”

Wij Nederlanders zijn sowieso een van de gelukkigste volken ter wereld: we stonden dit jaar op de zesde plaats in het World Happiness Report van de Verenigde Naties. De belangrijkste factor hiervoor, naast welvaart, is een sociaal vangnet.

Een sociaal netwerk blijkt vóór gezondheid en geld te gaan, weet ook Van Hees. Maar dat betekent niet dat degene met de grootste vriendenlijst het meest gelukkig is. „Het gaat niet om de kwantiteit, maar om de kwaliteit. De gelukkigste mensen blijken vooral warme relaties te hebben die dieper gaan dan de gemiddelde band. Niet alleen de verbinding voelen is belangrijk voor je geluksgevoel, maar ook iets voor die ander doen en waardering van die persoon krijgen. De beste relaties zijn die waarin je geeft en neemt.”

Toch is het volgens Van Hees te makkelijk om te zeggen dat goede vrienden zoeken het enige is wat je nog hoeft te doen om gelukkig te worden. Dat wordt volgens hem ook wel de ’focus-illusie’ genoemd: het positieve effect van dat ene ding overschatten. ’Als ik de juiste vrienden heb, komt het allemaal goed’. Helaas werkt dat niet zo.

Balans

Als je wel de juiste mensen om je heen hebt verzameld maar je niet gelukkig voelt, is ergens de balans niet goed, zegt Van Hees. ,,Misschien ben je altijd aan het rennen en vliegen en probeer je intussen ook voor iedereen klaar te staan. Dan kom je jezelf wel tegen. Het zit ’m in de mix. Doe dingen die echt bij je passen en bewaak ook je energiehuishouding om stress te voorkomen.”

Uiteindelijk heb je daar in de opbouw van relaties alleen maar profijt van. Als je gestrest bent, sta je immers minder open voor contact met anderen. Van Hees: „Voor een onderzoek werden proefpersonen op pad gestuurd met de mededeling dat ze een lezing moesten geven. De personen in de ene groep werd verteld dat ze moesten opschieten, de mensen in de andere groep mochten rustig lopen. Iedereen kwam langs een persoon die op straat lag, maar de mensen die haast hadden, waren minder snel geneigd te helpen dan degenen die veel relaxter op pad waren gegaan.”

Ontstressen dus, zodat we in elk geval meer openstaan voor contact met de ander. Want van nature zijn we supersociale wezens, beweert Van Hees. „Ik laat weleens als experiment mensen 30 seconden met elkaar praten, waarbij de ene persoon moet vertellen en de ander geen emoties mag tonen. De meesten vinden het na tien seconden al ongemakkelijk, zowel de verteller als degene die zijn emoties moet verbergen. Onze hersenen zijn zo ontwikkeld dat we niet alleen maar rationele beslissingen kunnen nemen; we zijn geëvolueerd om sociaal te zijn.”

Hoe ouder je wordt, des te zwaarder de voordelen van een goede vriendschap wegen. De Amerikaan William Chopik bestudeerde de resultaten van twee grote internationale onderzoeken naar relaties. Hij ontdekte dat er een link is tussen zowel familiebanden als vriendschappen met een betere gezondheid en meer geluk. Maar dat verband bleek op latere leeftijd alleen nog terug te vinden bij mensen die aangaven sterke vriendschappen te hebben.

Niet verrassend, aldus Chopik in zijn rapport. „We kunnen onze familie immers niet kiezen, onze vrienden wel.” Hij gooit het er verder op dat we met vrienden vaker ontspannen terwijl afspraken met familie eerder als verplichtingen worden ervaren. Bovendien zouden de voordelen groter worden naarmate je ouder wordt omdat de vriendschappen die je hebt, de tand des tijds hebben doorstaan. „De meer oppervlakkige vriendschappen vervagen, de invloedrijke blijven. De mensen die je in je leven houdt, zijn degenen die jou gelukkig maken.”

Verdieping

Het contact met mensen in je omgeving verdiepen? Tips van geluksexpert Patrick van Hees:

• Zoek elke dag bewust contact met dierbaren, al is het een simpel appje.

• Deel een herinnering of moment.

• Stuur eens een kaart, zodat de ander ziet dat je moeite doet.

• Ga spontaan op bezoek.

• Schrijf in een bedankbrief op waarom diegene belangrijk voor je is.

• Geef een oprecht compliment.

• Het mooiste cadeau is tijd met elkaar doorbrengen.