Nieuws/Vrij

Ouwe Jongens

Lichtpuntje in donkere tijden

Door Jeroen Hendriks

Er was een tijd waarin de tegenstelling licht en donker nog niet leidde tot demonstraties. Zwart-wit ging prima samen en gaf schitterende resultaten. Ook zelf ontstoken flitslicht in de nacht gaf nog geen felle discussies. Het was gewoon feest en het werd op de gevoelige plaat vastgelegd. De tijd van de analoge fotografie.

Juist in deze 'feestmaand' lopen er op crowdfundingssite Kickstarter twee interessante projecten af. Twee retro-spiegelreflexcamera's die fotorolletjes eten in plaats van geheugenkaartjes: de Reflex en de Ihagee Elbaflex.

De eerste is een nieuw ontwikkelde camera. Niet geheel mechanisch zoals vroeger, maar met hier en daar wat elektronica. Leuk zijn ook het afneembare magazijn (makkelijk switchen tussen kleur en zwart/wit rolletjes) en de verwisselbare lensvatting.

Dat laatste is wel een dingetje in de fotografie. Want zoals je tegenwoordig gek wordt van alle afwijkende stroomstekkertjes aan apparatuur, vindt ook iedere camerafabrikant zijn eigen lens-mond (vatting) uit, waardoor je gedwongen wordt een passende lens te kopen. Met adaptertjes valt er wat te sjoemelen, maar dat is een blog op zich.

De Reflex is interessant omdat je inzetplaatjes met verschillende vattingen bij het toestel kunt kopen. Dus vrijwel alle oude lenzen die nog in een lade liggen kunnen passend worden gemaakt. Een echte noviteit.

Hoe anders is de concurrent. Ihagee is een beroemde naam van weleer. De Nederlander Johan Steenbergen richtte het bedrijf in Dresden in 1912 op en verwierf wereldfaam met diverse uitvindingen op fotografisch gebied, maar vooral met de allereerste spiegelreflexcamera: de Exakta.

In WO2 confisqueerden de Nazi's zijn fabriek en Steenbergen, getrouwd met een Joodse vrouw met Amerikaans paspoort, kreeg de kans naar de Verenigde Staten te vertrekken. Na de oorlog lag Dresden echter in door de Sovjets bezet gebied en hij heeft zijn - zwaar gebombardeerde - fabriek nooit teruggezien. Alle pogingen om het bedrijf nadien in handen te krijgen zijn ook jammerlijk mislukt.

Wel zette hij Ihagee West op poten in West-Duitsland, waarna een felle strijd over patenten en handelsrechten ontstond met ‘Oost’ die werd gewonnen. De naam Exakta werd in de DDR toen vervangen door Elbaflex. Om een lang verhaal kort te maken: Ihagee Elbaflex suggereert een verbinding met het beroemde topmerk van weleer.

Niets is echter minder waar. De merknamen zijn opgekocht door slimme zakenlieden en de camera is een verbeterde versie van de oude Kiev 19 (gebouwd van ’85-’94). Een ‘blok metaal’ uit de tijd dat de Russen schaamteloos alles namaakten dat de concurrentie succesvol op de markt bracht. Zo passen er Nikon-lenzen op de Kiev 19...

Het grootste probleem van Russische camera's was de kwaliteitscontrole. In fabrieken waar niet iedereen even vrijwillig werkte en wodka je beste vriend was, verliet er nog wel eens gammele troep de poort. De nieuwe producent put zich dan ook uit in het opsommen van technische verbeteringen in de Elbaflex.

Terug naar Kickstarter. De Reflex stevent af op ruim voldoende steun om in productie te gaan. De Ihagee Elbaflex is blijven steken rond de helft van het benodigde bedrag en lijkt daarmee (voorlopig) van de baan.

Tot opluchting van veel Ihagee/Exakta-fans. Want die opgeleukte Russische meuk zou afbreuk doen aan dit beroemde merk en zijn oprichter. Een lichtpuntje in donkere tijden.