Nieuw! Elke maand
15 Premium artikelen gratis.
Registreer nu of log in en lees voortaan elke maand 15 Premium artikelen gratis.
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium
Foto: 123RF

Kyushu

Het warme Japan

24 FEB 2014 Ruud Kreutzer

GEEN - Het meest zuidelijke grote eiland (de Japanners zelf noemen het West-Japan) Kyushu is wat de Middellandse Zee voor Europa is: aangenaam warm, lekker en gezond eten, een prachtige subtropische natuur, maar toch vooral heel veel aardige mensen, zo leerde onze verslaggever.

Japan

De baas van de ferrymaatschappij staat met enkele medewerkers uitbundig te zwaaien naar een paar dozijn toeristen die op zijn boot de haven van Nagasaki uitvaren, op weg naar een van de meest bizarre bestemmingen in Japan. Het is drie kwartier varen, een genoegen op zich door de prachtige baai waar Hollanders eeuwenlang de enige Europeanen waren die er met hun grote VOC-schepen welkom waren.

Gunkanjima, ‘slagschipeiland’, doemt al vanuit de verte op. De naam is logisch, het silhouet lijkt sprekend op een gigantisch marinefregat, tot we dichterbij komen en diverse vervallen gebouwen ontwaren. Aan land aangekomen worden we langs een serie van verkrotte flatgebouwen, lege fabrieksgebouwen en verroeste staalconstructies geleid.Het blijkt te gaan om een voormalige kolenmijn die het eiland tot begin jaren zeventig als gigantisch boorplatform gebruikte.

Foto: 123RF

Shintotempel

Jarenlang was het een van de dichtstbevolkte stukjes aarde. Op het hoogtepunt woonden er ruim vijfduizend mensen, niet alleen de kompels die een kilometer onder de grond het zwarte goud delfden, maar ook hun gezinnen, bazen, onderwijzers, winkeliers, en zelfs het personeel voor de eigen bioscoop. Bovenop zijn ook nog de restanten van de plaatselijke shintotempel te zien.

Het spookachtige eiland spreekt tot de verbeelding. In 2003 werd het gebruikt als decor voor de speelfilm Battle Royale II: Requiem, en onlangs nog diende het als directe inspiratie voor de laatste James Bondfilm Skyfall. Tijdens de rondtoer krijgen we een uitgebreide uitleg over het leven op het eiland en horen we onder meer dat de mijnwerkers, na hun toerbeurt ondergronds zwoegen, zich moesten wassen in grote gezamenlijke baden met zeewater.

Pas na twee volledige wasbeurten was er een beetje zoet water beschikbaar voor de laatste spoelbeurt. Alleen de bazen hadden gewoon water in hun flat. De animo om er te werken was desondanks groot, omdat er veel meer verdiend werd dan op het vasteland. Terug op de kade in Nagasaki staat de eigenaar alweer te wachten en maakt een beleefde buiging naar elk van de voornamelijk Japanse reizigers. Een praatje is snel aangeknoopt.

Foto: De Telegraaf

Industrieel erfgoed

Op zijn naamkaartje staat Ryuji Kuon van Universal Workes, dat bij nader inzien Workers blijkt te moeten zijn. Hij vertelt hoe zijn vrouw Yuko, die er inmiddels bij is komen zitten, op het idee kwam om dit belangrijke stuk industrieel erfgoed als toeristische bestemming te ontwikkelen. Dat riep in eerste instantie veel weerstand op. Want wie kon er nu in hemelsnaam geïnteresseerd zijn in dat ’vuilniseiland’, zoals het in de volksmond was gaan heten. Sinds een paar jaar organiseren de Kuons deze excursie, de laatste twee jaar met een eigen schip dat 130 man mee kan nemen. Per jaar brengt hij er 30.000 belangstellenden heen voor omgerekend zo’n 30 euro.

Met enkele andere maatschappijen samen komt dat aantal op 100.000. Industrieel erfgoed is zeker niet het eerste waar je aan denkt als je Kyushu bezoekt. Het meest zuidelijke grote eiland (de Japanners zelf noemen het West-Japan) is wat de Middellandse Zee voor Europa is: aangenaam warm, lekker en gezond eten, een prachtige subtropische natuur, maar toch vooral heel veel aardige mensen. Op zoek naar een bijzonder zoetwarenwinkeltje, waarvan we alleen de naam wisten, krijgen we hulp van een vriendelijke vrouw die allereerst op haar smartphone het adres achterhaalt en vervolgens de hele route met ons meeloopt om pas beleefd afscheid te nemen als we de winkel in het vizier hebben.

Gunkanjima, oftewel \'slagschipeiland\'.
Gunkanjima, oftewel 'slagschipeiland'.
Foto: De Telegraaf

Invloeden

Het overkomt ons herhaaldelijk tijdens de twee weken dat we op Kyushu en enkele kleinere eilanden reizen.Nagasaki spant in vele opzichten de kroon. Dat heeft alles met de historie te maken. Het is de meest tolerante stad van Japan, waar Nederlandse, Chinese en Portugese invloeden nog altijd goed merkbaar zijn. Nergens zie je ook zoveel christelijke kerken als in deze regio, ondanks de strenge christenvervolgingen gedurende de periode dat de Hollanders op een klein waaiervormig eilandje in de haven een handelspost hadden.

Die mochten daar blijven omdat ze de shogun hadden beloofd geen zieltjes te zullen winnen, in tegenstelling tot de Portugezen die in korte tijd tienduizenden Japanners lieten dopen. Met die vroege christenen is het overigens heel slecht afgelopen, voor zover zij niet ondergronds gingen en daar een heel eigen variant van het katholieke geloof in stand hielden. In veel musea in de regio zijn daarover interessante voorwerpen en verhalen te vinden.

Dat voor de VOC gereserveerde eilandje Dejima ligt inmiddels ingeklemd tussen drukke wegen en hoge gebouwen, maar er wordt al vele jaren hard aan gewerkt het eiland te reconstrueren. Junji Mamitsuka, namens de gemeente belast met de restauratie van Dejima, laat zien hoeveel er de afgelopen twintig jaar al is gebeurd, en wat er nog allemaal in de planning staat. De grond van het eiland zelf is al opgekocht en bebouwd met huizen zoals die er in de Hollandse tijd stonden.

Baai van Omura

Uiteindelijk wil de gemeente dat er rondom weer water gaat stromen, maar dat project vergt nog wel enige jaren. Wat niet wil zeggen dat het nu al niet de moeite van een bezoek waard is.Er zijn enkele kamers ingericht naar het voorbeeld van schilderingen uit die tijd, nu in bezit van het Museum van Volkenkunde in Leiden, die een beeld geven van hoe de kleine Hollandse mannenkolonie er leefde. Het museum laat tal van voorwerpen zien die bij opgravingen naar boven zijn gekomen.

Bewijs van de Hollandse handelsdrift uit die tijd is ook te vinden in het kleinere stadje Hirado, waar de Nederlanders zich als eerste vestigden voor zij naar Dejima werden verkast, en waar de fraaie Nederlandse handelspost uit 1639 is nagebouwd.Maar de prijs voor het meest ’Nederlandse’ stukje Japan gaat toch naar Huis ten Bosch-stad, een onwaarschijnlijk groot themapark waar tal van Nederlandse historische gebouwen te bewonderen zijn, met veel liefde voor detail nagebouwd, in de fraaie omgeving van de baai van Omura.

Wonderlijk genoeg komen er maar weinig Nederlanders, hoogstens zo’n honderd per jaar. In plaats daarvan is het park populair bij Japanners zelf en bij Koreanen (Seoel ligt dichterbij dan Tokio) en Zuidoost-Aziaten. Wat de ervaring alleen maar aparter maakt. Het hele jaar door zijn er activiteiten als bloemenfestivals (tulpen, rozen) en lichtshows, en er zijn speciale attracties als een enorm driedimensionaal doolhof van vijf verdiepingen hoog. Wij keken er een dag lang onze ogen uit en konden maar niet ophouden foto’s te maken. Kyushu is sowieso een walhalla voor liefhebbers van fotografie, met zijn prachtige natuur en toch altijd exotische dorpen en steden.

Wilt u tips van onze lezers over Japan? Ga naar www. reiskrantreporter.nl/japan voor tal van leuke lezers-suggesties over dit prachtige land.

Reiswijzer Japan

Sinds vorig jaar onderhoudt KLM een lijnvlucht op Fukuoka, en is daarmee de enige maatschappij die rechtstreeks vliegt tussen Europa en het eiland Kyushu. Er zijn drie vluchten per week (woensdag, vrijdag en zondag), op andere dagen kan via Seoel worden gevlogen naar Fukuoka. Voor vervoer op Kyushu is een railpas (alleen te koop buiten Japan) aan te bevelen. Die zijn er voor diverse gebieden en periodes vanaf vier dagen tot drie weken. Er kan vrij mee worden gereisd, ook met de meeste hogesnelheidstreinen (shinkansen).

Fukuoka zelf is een aangename stad, buitengewoon prettig om er rond te slenteren en de vele restaurants en eetstalletjes uit te proberen, maar er zijn nauwelijks bezienswaardigheden. De stad kan goed dienen als uitvalsbasis voor de echte attracties, zoals het nabijgelegen Dazaifu, Nagasaki, Kumamoto en het verder weg gelegen Kagoshima. Vanuit Nagasaki is de meest interessante regio van Kyushu goed te bereizen.

Overnachtingen zijn het leukst in zogenoemde minshuku (pensionnetjes, meestal inclusief maaltijden), een andere waar voor je geld-oplossing zijn de businesshotels: je krijgt er een kleine kamer, maar schoon en van alle gemakken voorzien. Wie wat meer te besteden heeft, kan natuurlijk terecht in grotere hotels, maar om de traditionele Japanse cultuur te ondergaan is minstens één nacht in een luxe ryokan een must, liefst buiten de stad in een dorp met warmwaterbronnen (onsen).

Veel informatie over overnachtingen en toeristische attracties is te vinden op de website www.japan-guide.com waarop ook waarderingen van gebruikers zijn geturfd.

Heetwaterbaden

Een bezoek aan een warmwaterbron (onsen) is een absolute must tijdens elk bezoek aan Japan. Dankzij de vulkanische activiteit in de Japanse bodem komt er op honderden plaatsen heet water opborrelen dat wordt gebruikt om baden in alle vormen en maten te vullen. Ook het eiland Kyushu en tal van omliggende kleinere eilanden zijn gezegend met deze natuurbaden. Bekende plaatsen zijn Beppu en Yufuin, mooier maar ook wat moeilijker te bereiken is Kurokawa.

Let bij de keuze van een onsenhotel op of zij een buitenbad hebben (’rotenburo’). Dat is de echte onsenervaring, onder de blauwe lucht of een sterrenhemel in het vruchtwater van Moeder Aarde, veel dichter bij de natuur kun je niet komen. Houd er rekening mee dat de meeste Japanse heetwaterbaden gescheiden zijn voor mannen en vrouwen. Wat dat betreft lijken de Japanners steeds preutser te worden. Soms is het buitenbad wel gemengd (’konyoku’). Bij een onsenhotel in Tarutama (de enige in het dorpje en een aanrader vanwege het buitenbad onder een gigantische waterval) kregen de dames in ons gezelschap een badstoffen hesje, waardoor zij ongegeneerd in bad konden met vreemde heren. Die moeten het als altijd doen met een klein handdoekje (dat ove8rigens altijd een leuk souvenir is om mee te nemen).

Prijzen variëren enorm, maar beginnen meestal rond de 60 euro per persoon, inclusief twee uitgebreide maaltijden. Dat kan oplopen tot honderden euro’s per persoon voor de meest exclusieve ryokan waar de gasten een eigen warm bronbad tot hun beschikking hebben.

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!

Reportages over Japan

13 mooie treinstations

U haast zich er meestal door mensenmassa's heen om op tijd op uw bestemming te komen. En dat terwijl het soms zo de moeite waard is om even stil te staan en om u heen te kijken, zeker in het buitenland. Een rijtje plaatjes van treinstations.

Culinaire hotspots

Waar de een op vakantie het liefst een pot pindakaas van huis meeneemt, zoekt de ander juist naar geheimen uit de lokale keuken.

Bijzondere restaurants

Dineren in een wereld van karton, je bestelling doorgeven aan een aap… In deze restaurants valt je mond open van verbazing.  

Lees alle 44 reisreportages
18.0 °C
WZW3
Beurs AEX
AEX 519.36
+ / - -0.48%