School? Thuis leren ze veel meer!

“In het begin vond ik het doodeng. Ik was er zenuwachtig van; de verantwoordelijkheid voor de scholing van mijn kinderen rustte nu opeens op mijn schouders. Inmiddels besef ik dat je kind naar school sturen en maar zien wat ervan komt, ook een beslissing is en verantwoordelijkheid met zich meebrengt.

Ik weet het nog goed, die eerste dag thuis. September 2006 was het, negen uur ’s ochtends, de thee en de koekjes stonden klaar, ik had een heel schema en we gingen ‘thuis naar school’. Uiteindelijk is dat allemaal heel anders gaan lopen…

Verloren tijd

Onze kinderen zijn nu zestien, veertien, elf en zeven jaar oud. Ze zijn ontzettend muzikaal, dat zijn mijn man en ik ook. Ze hebben telkens scholen bezocht waar ook ruimte was voor muzikaliteit en creativiteit. Tot mijn oudste zoon naar de middelbare school ging. Al snel zat hij in een stramien van half zeven opstaan, naar school, vier uur thuis, huiswerk maken en dan wilde hij nog minstens twee uur piano spelen. En dan was het: naar bed. En de volgende dag weer hetzelfde patroon.

Niet ons idee van een prettig en gezond leven. Onzindingen Op zo’n middelbare school, hij deed het vwo, worden alle kinderen in hetzelfde traject gestopt. Dertig kids van dezelfde leeftijd maar verder totaal verschillend, zitten in een lokaal met iemand die zegt wat ze moeten doen. Alsof ze allemaal gelijk zijn. Maar dat is niet zo. Er gaat enorm veel tijd verloren met onzindingen, met wachten, met pauzes, met tussenuren. Je zit acht uur op school en benut misschien een kwart van de tijd. De kinderen kunnen zich mijns inziens niet ontwikkelen zoals ze écht zijn, hun vaardigheden en talenten krijgen niet genoeg kans om naar buiten te komen.Het is massa-onderwijs.

"Mijn man is Nederlander en zag het eerst helemaal niet zitten."

Hoewel ik hier al jaren woon, kom ik oorspronkelijk uit Amerika. Daar is thuisonderwijs heel gewoon. Dus toen ik zag hoe mijn zoon zich gevangen voelde in dat meedogenloze schoolritme, dacht ik: waarom niet? Mijn man is Nederlander en zag het eerst helemaal niet zitten. Hij had geen zin ons leven extra ingewikkeld te maken. Maar na een paar avonden discussiëren zag hij uiteindelijk de voordelen ervan in. Je moet ook niet vergeten: het systeem ‘school’ is vrij nieuw in onze samenleving. Voor de Industriële Revolutie gingen kinderen meestal hetzelfde doen als hun ouders en ze leerden dat thuis. Maar de maatschappij werd complexer en van mensen werd verwacht dat ze moesten gaan functioneren in die maatschappij, ze moesten goedlopende radertjes worden.

Maar voor wie is de school dan goed? Voor de maatschappij of voor mijn kinderen? Nog buiten het feit dat de kwaliteit van het onderwijs geheel afhankelijk is van wie er voor de klas staat. En als ik dan die verhalen lees over pabo-studenten die niet eens behoorlijk kunnen rekenen… En gebruik je alles wat je vroeger op de middelbare school hebt geleerd? Ik durf rustig te zeggen dat je de meeste dingen niet nodig hebt.

Mijn oudste dochter scheelt maar anderhalf jaar met mijn zoon. Zij besteedt ook graag veel tijd aan haar muziek, ze speelt cello, en ik voorzag voor haar dezelfde problemen in het middelbaar onderwijs. Ik ben gaan bellen met de Vereniging voor Thuisonderwijs en met de leerplichtambtenaar. In Amerika vond ik een school waarbij je afstandonderwijs kunt volgen. Je kunt kinderen daar gewoon inschrijven en krijgt via internet en de post alles wat je nodig hebt. Ik heb ook nog een aantal keren gebeld met de gemeente en dit was een mogelijkheid. Later bleek dat er een fout was gemaakt, men had begrepen dat wij met het gezin naar Amerika zouden gaan. Omdat we de Amerikaanse school al hadden betaald, mocht het voor een jaar en ik dacht: dan kunnen we kijken hoe het bevalt.

School nadoen

In het begin maakte ik de fout school te willen ‘nadoen’. Dat was heel vermoeiend en werkte ook niet. School is school en thuisonderwijs is thuisonderwijs. Je moet ook goed kijken naar de kinderen. Mijn dochter is heel gedisciplineerd en braaf, die gaat gewoon met een opdracht aan de gang. Mijn zoon is erg slim en wil de dingen per se doen zoals híj ze wil doen; hij heeft geen zin in domme werkjes.

Research voor een werkstuk vond hij geweldig interessant. Maar hij begreep niet waarom hij het ook moest gaan opschrijven: voor wie dan? Wat is het nut daarvan? Ik werkte eerst met een keukenwekker. Eén uur wiskunde, één uur Nederlands, één uur Engels, op die manier. Ik maakte plannen en schema’s: zoveel van dat boek deze week leren, enzovoort. Maar op een gegeven moment kreeg ik door: dit is juist níet wat we wilden. En: hoe leren deze kinderen het best? Dat was een moment van bewustwording.

Toen mijn zoon naar een muziekfestival in Amerika ging, wist hij in een mum van tijd álles over de stukken en de mensen die optraden. We zijn het toen projectmatiger gaan aanpakken. Als je bezig gaat met Beethoven, leer je ook over Duitsland, over de topografie, over de Franse Revolutie, over filosofie. Alles is met elkaar verweven en het is veel interessanter zaken in een samenhang te leren. Beter dan alleen maar in je hoofd te stampen dat dat stipje op de kaart Keulen of Parijs is. We hebben het complete systeem van ‘vakken’ losgelaten.

Afkeurende reacties

Veel mensen denken: ik kan mijn kinderen geen thuisonderwijs geven, want daar ben ik niet goed genoeg voor onderlegd. Maar het is niet zo dat ik ze leer wat ík weet; ik láát ze leren. Zitten ze met een probleem, bijvoorbeeld op natuur- of wiskundegebied, dan laat ik het ze aan mij uitleggen. Vaak komen ze dan zelf al automatisch met de oplossing aan. Lukt het echt niet, dan bellen we een vriend die daar heel goed in is. En je kunt bijna alles opzoeken via internet. We hebben bijna nooit afkeurende reacties uit onze omgeving gehad. Onze familie en vrienden kennen ons goed en weten dat wij het beste met onze kinderen voor hebben. Ze zien ook dat het goed met ze gaat.

We krijgen wel eens vragen over de sociale kant. Leggen ze wel contacten met leeftijdgenoten? Zowel mijn zoon als mijn dochter hebben veel vrienden via de muziek. Vrienden van alle leeftijden, want het idee dat je alleen met leeftijdgenoten bevriend kunt zijn is hen vreemd. En is het sociale leven op school wel zo ideaal? Er wordt veel gepest, vaak is er een ‘leider’ in een groep die alles bepaalt. Er wordt over het algemeen vrij respectloos met elkaar omgegaan. Dan kun je stellen: zo is het in de maatschappij ook, daar moeten ze op worden voorbereid. Maar willen mijn kinderen zo worden? Willen ze zo hun bijdrage leveren aan de maatschappij?

Vakantie

Wat me ook opvalt is dat kinderen zo ingesteld raken op het gestructureerde schoolleven, dat ze niet weten wat ze met zichzelf aanmoeten in de vakantie. Wij vinden het juist belangrijk dat je structuur in jezelf vindt. Mijn dochter zit nu boven te studeren, daarna gaat ze joggen, weer aan de studie en dan bij een vriendin langs. Ze maakt zelf haar dagschema en voelt zich daar prima bij. Heel organisch eigenlijk. Mijn zoon heeft inmiddels zijn highschool-diploma en gaat nu naar het Conservatorium, mijn dochter gaat waarschijnlijk dezelfde weg. Mijn jongste zoon zit op de Nationale Balletschool waar hij het prima naar zijn zin heeft. Waarschijnlijk gaat hij naar de Dansacademie.

Mijn jongste dochter zit gewoon op de basisschool. Daar ben ik zelf niet blij mee. Het is een a-creatieve omgeving, zo’n grijze blokkendoos, en ook het onderwijs vind ik niet uitdagend genoeg. Maar mijn dochter vindt het er heerlijk, want ze heeft graag andere kinderen om zich heen. Ze zei laatst: ‘Mama, ik heb een talent voor vriendschappen!’ En hoewel het me qua onderwijs aan het hart gaat, zelf ervaart ze het ook als saai, wil ik haar niet uit die sociale omgeving weghalen.

"Je kunt moeilijk zeggen: hier liggen je boeken, ik zie je vanavond wel weer."

Wil je je kinderen thuisonderwijs geven, dan moet één van de ouders wel veel thuis zijn, dat is een voorwaarde. Je kunt moeilijk zeggen: hier liggen je boeken, ik zie je vanavond wel weer. Zelf zie ik het als een heel rijke periode die ons gezinsleven ook heeft versterkt, we zijn heel hecht als familie. Met de gemeente Almere zijn we uiteindelijk nog hevig in botsing gekomen. Zij wilden dat de kinderen na een jaar weer naar school gingen, wij hebben dat geweigerd.

Er is een rechtszaak van gekomen die we hebben gewonnen. Maar mijn dochter is bij de gemeente op de lijst ‘risico-kinderen’ gezet, zo van: wordt van school thuis gehouden. Nu wil het geval dat zij deze mededeling ontving net in de week dat zij het Prinses Christina Concours had gewonnen. Een dag later kreeg ze van diezelfde gemeente een felicitatiebrief met een grote bos bloemen! Dat alleen al geeft de volstrekte onzin van ‘het systeem’ aan.”

-------------------------------------------------------------------------------------------

THUISONDERWIJS

• In principe is ieder kind vanaf zijn vijfde leerplichtig en moet het dus naar school, tenzij aanspraak wordt gemaakt op vrijstelling.

• En dat gebeurt niet vaak. Naar schatting krijgen slechts een paar honderd kinderen per jaar thuis les.

• Iedereen kan thuisonderwijs geven. Er is geen opleiding voor nodig.

• Er zijn diverse redenen voor thuisonderwijs: vanwege religie, levensbeschouwing of opvoedingsvisie, omdat er geen plek is in het reguliere onderwijs of omdat ouders een sterke band met hun kind willen opbouwen.

• Kijk voor meer info op de site van de Nederlandse Vereniging voor Thuisonderwijs: www.thuisonderwijs.nl/nvvto/

Worden kinderen beter van thuisonderwijs?

Geef uw mening

Tweet

 Mail

 Print

 Vrouw Nieuwsbrief