Een sloot uitbaggeren

"Het is als het uitbaggeren van een sloot: er komt van alles omhoog, modder, klei, planten, maar ook een oude fiets, een kapotte stoel, het lijkje van een verdronken kat. Het water stinkt en wordt troebel, je hebt nog nooit zoiets smerigs gezien, terwijl het daarvoor toch gewoon een sloot leek, zoals iedere andere sloot.”

Dit schrijft Janneke Jonkman zo’n beetje halverwege Vederlicht. De hoofdpersoon, Elien, een documentairemaakster van een jaar of vijfendertig, heeft enkele oud-klasgenoten thuis uitgenodigd om een film te maken over hun gemeenschappelijke verleden. En dan komen ook de nare dingen boven.

Strikjes

Van haar elfde tot haar veertiende zat Elien op de balletacademie. Kwart over zes op, drie kwartier proberen het haar in het gewenste model te krijgen(twee vlechten op het hoofd opgestoken met speldjes, een haarnetje en twee roze strikjes), met de trein naar school, rond half zeven weer thuis en anderhalf uur later naar bed. Iedere dag had ze hoofdpijn, vaak ook buikpijn van de zenuwen, zelfs eczeem. Elien is doodongelukkig en loopt afwezig en schichtig door de gangen.

Lieveling

Pas als in de trein haar klasgenoten Abel, Tania, Valerie, Sam en Lola haar vragen bij hun te komen zitten, gaat het iets beter met haar. Nu, jaren later, kijken ze samen terug. Alleen Abel is er niet bij.

Langzaam wordt duidelijk waarom niet, als de anderen hun levensverhalen vertellen. Hoe ze volwassen zijn geworden en hoe ze hebben geworsteld met hun onvermogen te voldoen aan een ideaalbeeld. De grenzen tussen liefde en misbruik blijken vaag.

Reünie

Schrijfster Janneke Jonkman volgde zelf de balletacademie. Tijdens een reünie hoorde ze de verhalen van haar oud-klasgenoten en dacht: ’Daar moet ik wat mee doen’. Rudi van Danzig, die het eerste exemplaar van het boek in ontvangst nam tijdens de presentatie, zei geroerd: „Wat doen we die kinderen aan?”

Zweverig

De beschrijving van het leven op een balletacademie en de karaktertrekken van de leraren komen levensecht over. Ook Elien komt als hoofdpersoon goed uit de verf. Haar oud-klasgenoten echter missen wat meer diepte en onderscheiding.

Ook zijn hun dialogen vrij vlak. En de ’boodschappen van de engelen’, teksten die Elien als vanzelf lijkt te schrijven en die nergens voor te gebruiken zijn, zijn een beetje te zweverig. Maar het zijn er niet veel, je kan ze makkelijk overslaan, en verder is het een aangenaam boek. Met ingenaaid een mooi roze balletlint.

Vederlicht, door Janneke Jonkman, uitgeverij Arbeiderspers, 255 pagina’s, €18,95

Waardering: 3 sterren

Weekendabonnement?