Mijmeringen van een oude vrouw

Ze woont in een eenkamerwoning, met een tuintje, tussen meubels uit haar eerste uitzet, 32 jaar geleden. Weken gaan voorbij zonde dat er iemand langs komt. In die stilte kijkt ze terug op haar leven. ,,Ik heb het wel beroerder gehad dan nu, en zelden echt goed. Ik spreek zonder klagen.”

Bruisend leven

‘Kleuren en jaren’ speelt zich af rond 1900 in een stadje op het Hongaarse platteland, een tijd en plaats waarin vrouwen van 50 inderdaad oud waren. ,,Ik kwam voort uit een sterk, heersend ras, geschapen voor een bruisend leven”, mijmert ze. Ze is van verarmde adel en groeide na de dood van haar vader op bij haar grootmoeder. Terwijl haar broers naar school gaan, bereid zij zich voor op een leven in de betere kringen en het huwelijk en leert zij poetsen en het huishouden bestieren.

Zelfmoord

We lezen over haar meisjesdromen en de spanning en opwinding als er zijden japonnen uit Boedapest aankomen voor haar eerste bal. Over haar eerste liefde en haar eerste man.

Over het klimmen op de sociale ladder: ambitieus en eerzuchtig als ze is, probeert Magda haar man aan te vuren. Dan pleegt hij zelfmoord (hij heeft zijn zaakjes niet allemaal even keurig geregeld en verdraagt de schande niet) en stort haar leven in. Van het bruisende leven komt niets meer terecht.

Noodzaak

Haar tweede echtgenoot kaapt ze weg voor de neus van een nicht; ze vraagt zich af of ze hem trouwt uit liefde of uit noodzaak. Er volgend twee decennia ploeteren met ruzies, geldproblemen en eenzaamheid, tot hij overlijdt aan de gevolgen van jarenlang drankmisbruik.

Dan is er eindelijk rust. En tevredenheid omdat haar dochters alle drie een goede opleiding hebben gehad en niet afhankelijk zijn van een man voor hun bestaan.

Stijl

‘Kleuren en jaren’ leest niet zo gemakkelijk weg. De Hongaarse schrijfster Margit Kaffka leefde van 1880 tot 1918 en haar romantische stijl is gedateerd. Toch is het als je er eenmaal in zit best boeiend om te lezen hoe vrouwen zich staande moesten zien te houden in die tijd en hoezeer ze gedreven werden door de eisen van het milieu.

Kleuren en jaren, door Margit Kaffka. Uitgeverij Van Gennep, 272 pagina’s, €18,90.

Waardering: 2 sterren

Het EK-abonnement, 6 weken € 20,-!