Jeffrey Wijnberg

Columnist

Jeffrey Wijnberg

Jeffrey R. Wijnberg is psycholoog, psychotherapeut en schrijver. Hij is is geboren in Madison, Wisconsin (VS).   Hij is getrouwd met Tatiana Kratochvil en heeft twee zoons:  Martin en Robbie.




 
 
Exclusieve artikelen van de Telegraaf redactie
ma 28 jan 2013, 06:30

Nee = nee

Jeffrey Wijnberg

Het woord ‘nee’ heeft maar drie letters en is gemakkelijk uit te spreken. Na ‘mama’ en ‘papa’ is ‘nee’ meestal het eerste woord dat een kind leert spreken, om het vervolgens eindeloos te herhalen. Toch hebben juist volwassenen opvallend veel moeite om ‘nee’ te zeggen met alle nare gevolgen van dien.

 

Uiteindelijk komen deze mensen op mijn spreekuur met klachten van oververmoeidheid, zelftwijfel, concentratiegebrek, somberheid en eindeloos gepieker. Zij worden belaagd en overvraagd zonder daar voldoende weerstand aan te kunnen bieden.

 

Dat juist kleine kinderen zoveel beter zijn dan volwassenen in het ‘nee’ zeggen, is veelzeggend: kleintjes hebben niet het vermogen (en geen behoefte) om zich te verantwoorden. Als zij ‘nee’ zeggen dan doen zij dat instinctief zonder zich druk maken of het sociaal wenselijk is. Volwassenen hebben een geweten ontwikkeld waardoor het weigeren van een verzoek veel eerder gepaard gaat met gevoelens van schuld en gezichtsverlies.

 

Het is dan ook geen wonder dat vooral vrouwen het ‘nee’ zeggen zo lastig vinden. Hun verantwoordelijkheidsgevoel zorgt ervoor dat zij overdadig in discussie gaan om het uitgesproken ‘nee’ aanvaardbaar te maken. Over ‘uitgesproken’ gesproken: heel uitgesproken zijn vrouwen meestal niet. Ooit zat ik meer dan drie kwartier bij een gesprek van een goede vriendin die aan één van haar mannelijke studenten probeerde duidelijk te maken dat zijn verliefdheid op haar geen kans maakte (‘natuurlijk heb ik begrip voor hoe jij je voelt, maar het is ongepast voor mij als jouw docente om daar op in te gaan’).

 

Niet alleen haar gedetailleerde verantwoordingen, maar vooral het feit dat zij zoveel tijd aan hem besteedde, was voldoende aanmoediging voor de student om haar nog maandenlang lastig te vallen. Om dezelfde reden hebben ouders tegenwoordig moeite om hun kroost in bedwang te houden. Een ‘nee’ is geen ‘nee’ meer. Het moderne, ouderlijke ‘nee’ gaat vergezeld van overbodige argumentaties (‘mama heeft de hele dag gewerkt, is nu moe en wil eerst even rustig een kop koffie drinken, dus kan ik nu niet met jou een spelletje spelen’), waardoor het kind handig zijn zin kan krijgen door te zeggen: ‘Oké, dan kan het wel als jij de koffie op hebt’.

 

In vrijwel elke situatie is dus het geven van tekst en uitleg voor een ‘nee’ een directe aanleiding om er gaten in te schieten. Wie effectief ‘nee’ wil leren zeggen, zal daarom moeten leren om op vragen naar het waarom, simpelweg te antwoorden met: ‘Omdat ik het zeg’.

 

In een provocatieve bui zei ik tegen een patiënte: ‘Als je geen nee kunt zéggen, schrijf het dan op een spandoekje; en hou het in de lucht’. Tot mijn eigen verbazing sprak deze absurde aanwijzing haar toch aan. Het resultaat bleek even doeltreffend als de oplossing simpel was.

 

j.wijnberg@home.nl

www.psycholoogwijnberg.nl


Nu populair
Actueel
Meest gelezen
Ontroerende ontmoeting met je...
Een slappe huid, hangende borsten of een klein buikje: maar weinig vrouwen zijn dolgelukkig als ze...