Jeffrey Wijnberg

Columnist

Jeffrey Wijnberg

Jeffrey R. Wijnberg is psycholoog, psychotherapeut en schrijver. Hij is is geboren in Madison, Wisconsin (VS).   Hij is getrouwd met Tatiana Kratochvil en heeft twee zoons:  Martin en Robbie.




 
 
Exclusieve artikelen van de Telegraaf redactie
ma 25 feb 2013, 06:30

De knop omzetten

Jeffrey Wijnberg

‘Kon ik de knop maar gewoon omzetten’, verzuchten velen als zij blijven piekeren op een manier die zinloos lijkt. ‘Dat kan ook niet’, is de voorspelbare reactie. Want de menselijke geest is geen machine, die, bij overbodige of negatieve gedachten, uit te zetten is.

Tenminste, zo wordt verondersteld. Maar meer dan menigeen denkt, is de menselijke geest wel degelijk als een apparaat te bedienen. Het toverwoord is: zelfdiscipline.
 

Het gaat om een vorm van mentale training waarbij de persoon zichzelf aanleert om alleen op een bepaalde plek en tijd aandacht te geven aan zijn zorgen of plannen. Deze procedure is vergelijkbaar met een gedisciplineerde voorbereiding van een maaltijd: alle ingrediënten en kookgereedschappen worden rond 10.00 uur op het aanrecht klaargezet.
 

Dan maakt u met uzelf een afspraak: ‘Om exact 16.30 zal ik mij geheel wijden aan het koken van deze maaltijd’. Met deze inhoudelijke voorbereiding en tijdsplanning is het vervolgens gemakkelijker om in de tussenliggende uren de aandacht aan andere dingen/mensen te besteden.
 

Omdat er een voorlopige afronding heeft plaatsgevonden, zullen de hersenen de vraag (wat en wanneer eten we vandaag en wie kookt er eigenlijk?) als beantwoord beschouwen; en daarom gemakkelijker kunnen overschakelen op een ander aandachtsgebied (de knop is om).
 

Stel dus dat u nogal gespannen opziet tegen een werkpresentatie voor collega’s over een week op vrijdagmiddag. Er zijn dan zoveel vragen die onbeantwoord blijven dat het logisch is dat u daar bij nacht en ontij over blijft piekeren.
 

Wilt u de knop kunnen omzetten, dan volgt dezelfde procedure als bij de voorbereiding van een maaltijd: u zoekt alles bij elkaar wat nodig is voor uw presentatie; u legt alle spullen op uw bureau klaar en maakt met uzelf –bijvoorbeeld- de afspraak: ‘Op de treinreis tussen Groningen en Amsterdam op woensdagochtend maak ik alles klaar voor de presentatie op vrijdagmiddag’. Telkens wanneer uw gedachten toch afdwalen naar de presentatie vóór de afgesproken tijd, dient u de aandacht weer op het ‘nu’ te richten. Corrigeren is onderdeel van het disciplinair regime.
 

Voor mensen die overmand raken door een traumatisch verlies zal het omzetten van de knop niet werken. Het emotionele brein is nu eenmaal dominanter en bepalender dan het rationele brein als het gaat om ingrijpende gebeurtenissen. Dat neemt niet weg dat door het consequent sturen en vasthouden van de aandacht (focus) het brein leert om niet meer afgeleid te raken. Voorwaarde is wel dat niets aan het toeval mag worden overgelaten.
 

Mensen die de knop maar niet weten om te zetten, hebben doorgaans een chaotische levensstijl. Niets wordt afgemaakt, de helft blijft liggen. Maar dat is ook niet erg. Deze rommelige romantici voelen zich tenminste meer mens dan machine. En dan is een aan-en-uitknop ook volkomen overbodig.
 

j.wijnberg@home.nl

www.psycholoogwijnberg.nl


Nu populair
Actueel
Meest gelezen
Wat te doen met je allereerste...
`Leuk zo’n taartje, maar wat is eigenlijk de bedoeling hiervan?` vraagt dit jongetje zich vast af....