Paastijd, eiertijd

Foto: Robbert Jan de Witte

„Het maakt echt helemaal niets uit! Wit of bruin, het is precies hetzelfde ei. Alleen aan een lelletje bij de kop kan je zien of die kip witte of bruine eieren legt. De kip kan verder spierwit zijn en toch bruine eieren leggen, of andersom.

De eieren van de barnevelder, ooit de beroemdste kip in Nederland, waren trouwens diep donkerbruin. Donkerder dan de huidige bruine eieren.” Cees Floorijp is voorzitter van het Pluimveemuseum. „Allemaal vrijwilligers”, laat hij direct trots weten. „En vorig jaar maar liefst 25.000 bezoekers. Maar we kunnen er nog véél meer aan.”

De enorme hal van het museum herbergt een drietal tentoonstellingen. Een heel mooie met de beroemde geëmailleerde borden van het kippenvoerbedrijf Sluis, waar vroeger ons hele land mee vol hing. De oude eiermijn (veiling) heeft er een plaats gekregen en er zijn vitrines vol eierdopjes te zien.

En dan natuurlijk ook de geschiedenis van de eierindustrie in ons land. Waanzinnig wanneer je bedenkt dat vroeger een gemiddelde kip zo’n tachtig eieren per jaar produceerde, en dat aantal inmiddels is opgelopen tot driehonderd per jaar. Persoonlijk heb ik daar een beetje mijn vragen bij, maar in Barneveld zijn ze maar wat trots op dat soort cijfers.

Huisvlijt

Prachtig is de oude huisvlijt... een ton waarin broeiende paardenmest werd gedaan. Daarboven kwamen op rieten vlechtwerk de eieren die uitgebroed moesten worden. De broeiende mest werd warm genoeg om de eieren uit te laten komen. Ideetje? In deze tijd van duurzaamheid?

’De kip met de gouden eieren slachten’, ’De kip of het ei’, ’Niet alle eieren onder één kip leggen’, ’Nog een eitje met iemand te pellen hebben’ of ’Alles is koek en ei’. Het zijn maar een paar voorbeelden van hoe het ei ook in ons taalgebruik is doorgedrongen.

En over Pasen? Cees Floorijp: „Dat is simpel, vroeger legde de kip niet het hele jaar door eieren. Net als alle andere vogels eigenlijk alleen in het voorjaar of tot de dagen korter dan de nachten werden. Dus in deze tijd kwam de leg weer op gang. Dat was een hele gebeurtenis. Ei was een zeer belangrijk voedingsmiddel en eigenlijk de voorbode van de lente. Vandaar dat er extra feestelijk mee werd omgegaan, bijvoorbeeld door ze te schilderen. En dat doe je natuurlijk het best met witte eieren.”

Dat we met Pasen zoveel eieren eten heeft weer te maken met de vastentijd die traditioneel aan de Pasen voorafging. De leg kwam op gang, de eieren mochten niet gegeten worden en werden tot Pasen bewaard.

En dan val ik met een klap mijn stoel uit, want Henk van Hamersveld van het bedrijf Eicom zegt zonder blikken of blozen: „Weet je, ik vind bruine eieren eigenlijk het lekkerst en ik hoor daar wel meer mensen over. Ik weet wel, officieel is het niet te bewijzen, maar doe mij maar een bruin ei.”

Korreltje zout

Van Hamersveld zegt nog meer verrassende dingen: „Een ei is pas goed als het 6 dagen oud is. Dan is het vol op smaak. Eerder kan je ze nauwelijks pellen wanneer je ze hebt gekookt. Dus dat verhaal van eieren zo onder de kip vandaan, dat moet je met een korreltje zout nemen.” Van Hamersveld levert voornamelijk aan groothandels. „Ik zeg het liever niet, maar in de horeca wordt nog niet zoveel met biologische eieren gedaan, terwijl in de supermarkten het ei uit de legbatterij allang passé is.

Wij krijgen een hoop vragen binnen op de redactie. Over glazen, bereidingswijze van vis, wijn, vaktaal, schroefdoppen en toepassingen van ingrediënten. Noem maar op. Je kunt alles vragen. Onze verslaggevers Annemarie van de Weert, Pieter Nijdam en Felix Wilbrink geven antwoord.

Tweet

 Mail

 Print

 Vrouw Nieuwsbrief