Vrouw, denk om je hart!

Dagelijks overlijden 58 vrouwen en 51 mannen in ons land aan hart- en vaatziekten. Ter vergelijking: elke dag sterft er 1 vrouw in het verkeer en overlijden er 6 aan borstkanker. Omdat hartklachten vroeger als een typisch mannenprobleem werd gezien, is het meeste wetenschappelijke onderzoek ook gedaan bij mannen. Maar inmiddels weten we dat hartziekten juist een gevaar vormen voor vrouwen. Er is wel een duidelijk verschil als het gaat om symptomen. De meeste mannen met hartklachten voelen bij inspanning de bekende druk op de borst die uitstraalt naar kaak, hals, rug, armen of maagstreek. Vrouwen daarentegen kunnen de hele dag druk in de weer zijn en nergens last van hebben. Vaak ervaren zij juist in rust vage klachten als vermoeidheid, hartkloppingen, pijn tussen de schouderbladen; meer een algeheel gevoel van lamlendigheid. Dit komt door een ander proces van de slagaderverkalking. Bij mannen ontstaat vaak een lokale ophoping van de vetachtige stof cholesterol. Bij inspanning wordt dan veel van het dichtgeslibde bloedvat gevraagd en ontstaat er zuurstoftekort – met een duidelijk herkenbare klacht als pijn in de borst tot gevolg. Bij vrouwen slibben meestal alle bloedvaten geleidelijk aan dicht. Een hartinfarct ligt dan niet direct op de loer, maar op latere leeftijd kan deze langzame dichtslibbingsvorm toeslaan op meerdere plekken in het lichaam. Dat maakt de kans op levensbedreigende hartritmestoornissen groot!

Einde bescherming

Vrouwen in de vruchtbare leeftijd worden beschermd door oestrogeen, een hormoon dat zorgt voor een natuurlijke vaatverwijding. Maar tijdens de overgang (meestal tussen de 45 en 55 jaar) stopt de productie van oestrogeen. Vrouwen krijgen vaak hartproblemen op een leeftijd wanneer ze in de overgang komen en daarom worden hartklachten nogal eens verward met overgangsklachten. Helaas trekken vrouwen minder snel aan de bel dan mannen. We willen niet kleinzerig zijn en voor elk ‘wissewasje’ naar de dokter rennen. Zeker niet als het om vage klachten gaat. Toch is het slim om dat wel te doen. Ook als u geen klachten hebt. Laat uw bloeddruk en cholesterolwaarden gewoon eens meten bij de huisarts. U hoeft er namelijk geen last van te hebben, terwijl er toch schade wordt aangericht in de bloedvaten. Zie het als een normale controle. Elk halfjaar gaan we naar de tandarts, terwijl tandplaque nauwelijks levensbedreigend is. Waarom laten we dan nooit onze bloeddruk en cholesterolwaarden opmeten? Ga zeker naar de dokter als u in de overgangsleeftijd zit en last hebt van vermoeidheid, hartkloppingen of zich gewoon niet goed voelt. De huisarts kan uw risicoprofiel bepalen. Wat is uw cholesterol, wat is de bloeddruk, hebt u suikerziekte? Aan de hand daarvan kan een risico-inschatting worden gemaakt. Is het risico bij u hoog, dan kunnen er tijdig maatregelen worden genomen, bijvoorbeeld met behulp van medicijnen. Maar ook met een gezondere leefwijze (meer bewegen, minder zout en slechte vetten) kunt u veel bereiken. Voorkomen is nog altijd beter dan genezen!?

Hartinfarct

Een hartinfarct is het afsterven van een deel van het hart door zuurstofgebrek. Hier gaat een lang proces aan vooraf. In de loop der jaren ontstaan er, meestal ongemerkt, vernauwingen in de slagaders. Ook in de kransslagaders, die het hart van bloed voorzien, kunnen vernauwingen ontstaan door ophoping van vetten of cholesterol. Dit heet slagaderverkalking. Hierdoor verzwakt de vaatwand en kunnen er scheurtjes ontstaan. Het lichaam reageert hierop door de wond te dichten met bloedstolsels. Als zo’n bloedstolsel een kransslagadertak helemaal afsluit, is er sprake van een hartinfarct. Een deel van de hartspier krijgt dan geen zuurstof meer en trekt niet meer samen. Dat gedeelte zal uiteindelijk niet meer functioneren.

Herken een infarct

• beklemmende, drukkende of benauwende pijn midden in de borst of iets naar links
• uitstralende pijn naar kaak, hals, armen, rug of maagstreek
• de pijn duurt ook in rust langer dan 5 minuten
• zweten, misselijkheid of braken, onrustig gevoel of angst

Vrouwen hebben vaak ook één of meer van de volgende klachten:

• pijn de bovenbuik, kaak, nek, rug, tussen de schouderbladen
• kortademigheid
• ongewone moeheid
• onrustig gevoel, angst, snelle ademhaling, duizeligheid
• misselijkheid, braken In de acute fase van het hartinfarct hebben vrouwen ook pijn op de borst!

Bloeddruk

Te hoog? Een bloeddruk rond de 120 (bovendruk)/80 (onderdruk) is normaal. De bloeddruk is te hoog als bij meerdere metingen de bovendruk 140 of hoger is en/ of de onderdruk 90 of hoger is.

Klachten? Een hoge bloeddruk geeft zelden klachten. Maar een langdurig hoge bloeddruk beschadigt de wanden van de slagaders en verhoogt zo de kans op harten vaatziekten. Bovendien moet het hart harder werken tegen een hoge druk in de bloedvaten.

Oorzaak? In 9 van de 10 gevallen is dat niet duidelijk. In sommige families komt een hoge bloeddruk wel vaker voor. Ook stijgt de bloeddruk bij het ouder worden. Met medicijnen kunt u de bloeddruk verlagen, maar ook meer sporten en minder alcohol en stress hebben een positief effect.

Cholesterol

Te hoog? Het cholesterolgehalte wordt meerdere malen gemeten met een bloedonderzoek. Een totaal cholesterolgehalte van 5,0 of lager is normaal, tussen de 5,0 en 6,4 is een lichte verhoging, tussen de 6,5 en 7,9 geldt als verhoogd en vanaf 8,0 is het gehalte sterk verhoogd.

Klachten? Van een hoog cholesterolgehalte merkt u niks, maar het kan wel het dichtslibben van de aderen veroorzaken. Wel is er goed (HDL) en slecht cholesterol (LDL). Het LDL-gehalte moet onder de 2,5 zijn. Hoe hoger de HDL-waarde hoe beter.

Oorzaak? Te veel verzadigd vet (roomboter, volle melkproducten, snacks), te weinig lichaamsbeweging, overgewicht en roken kunnen oorzaken zijn, net als erfelijkheid. Als u kiest voor meer onverzadigd vet (plantaardige olie, noten en vette vis), stopt met roken en meer beweegt, kunt u het cholesterolgehalte zelf verlagen.

Kijk voor meer informatie op www.hartstichting.nl.

Mail

Print

 Vrouw Nieuwsbrief