Calorieën tellen

Voedingsdeskundige Rolien Scheepbouwer.

Beste Rolien,

mijn vraag is kort en bondig: Is het tellen van calorieën nuttig en nodig?

Hartelijk groet,

Marieke

Beste Marieke

Goeie vraag. Veel mensen worstelen met het concept van calorieën. Hoeveel mag ik er eten, waar zit wat in en zijn alle calorieën hetzelfde? Tegenwoordig moet er op iedere verpakking vermeld worden hoeveel calorieën er in zitten en waar die uit bestaan. Als je niet precies weet wat en hoeveel je er van nodig hebt maakt dit het er vaak niet makkelijker op. Is het dus wel handig om calorieën te tellen?

Wat is een (kilo) calorie?

Een (kilo) calorie is de eenheid waarmee we energie meten. Een kcal is de hoeveelheid warmte die nodig is om een kilogram water één graad in temperatuur te verwarmen. Hoeveel kcal je nodig hebt op een dag verschilt per persoon en hangt af van je lichaams samenstelling, wat je doet qua activiteiten (werk, huishouden, sporten etc) je leeftijd en of je man of vrouw bent. Dit alles tezamen zorgt voor een bepaald energie verbruik. Ben je ziek of herstellende dan heb je vaak meer energie nodig dan als je gezond bent. Doe je aan topsport of ben je zwanger, dan verandert je energie behoefte ook. Consumeer je meer calorieën dan je verbruikt dan word je dikker, eet je gedurende langere tijd te weinig dan val je af. Maar zo simpel blijkt het in de praktijk toch niet te zijn.

Is iedere calorie hetzelfde?

In principe levert iedere calorie evenveel energie. Vet levert de meeste energie per gram: 9 kcal, koolhydraten en eiwitten 4 kcal per gram en alcohol 7 kcal per gram. Veel vette producten eten verzadigt weliswaar goed, maar zorgt ook voor een overmaat aan energie en (slechte) voedingsstoffen die je waarschijnlijk niet verbruikt. Met name die uit de fast food categorie. Dit noemen we vaak 'lege' calorieën. Er zit geen voedingswaarde in maar levert wel energie die wordt opgeslagen als lichaamsvet.

Een calorie uit een volkoren boterham of zilvervliesrijst doet iets anders met je dan een calorie uit wit brood of witte rijst. In de eerste zitten namelijk ook vezels die ervoor zorgen dat je lichaam er iets voor moet doen om ze te verteren. Daardoor zit je langer vol en eet je uiteindelijk minder calorieën. Dit geldt in nog grotere mate voor calorieën uit eiwitten en vet. Het kost je lichaam namelijk veel meer moeite om deze te verteren en absorberen. Hierdoor geven deze producten dus meer verzadiging. Bijkomend effect hiervan is dat je stofwisseling omhoog gaat.

Het kost je lichaam dus energie om eiwitten en vet te verbranden. Eiwitrijke diëten zijn op dit gegeven gebaseerd. Doordat je lichaam er harder voor moet werken gaat je stofwisseling omhoog en verbruik je dus meer energie dan als je veel koolhydraten eet. Het zogenaamde 'Thermisch effect' of 'Thermogenese'. Een dieet zonder koolhydraten mag je echter niet langer dan twee weken achter elkaar volgen. Koolhydraten heb je nodig om je hersenen en tal van andere organen en processen in je lichaam goed te laten functioneren, dus die zijn een belangrijk onderdeel van je dagelijkse voedingspatroon.

Hormonen

Naast het leveren van energie doet voedsel ook iets met je hormonale systeem. Sommige calorieën uit voedingsmiddelen zorgen voor opslag van suikers, andere triggeren hormonen die meer vet opslaan en weer andere zorgen voor meer spier aanmaak. Dat merk je ook als je eet. Een doughnut doet bijvoorbeeld iets heel anders met je dan een stuk zalm. Zo eenvoudig als het lijkt is het dus niet. Er is de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar hoe diëten werken, en het blijkt iedere keer weer dat het niet zozeer om het aantal calorieën gaat maar om de samenstelling van de voeding. Mensen vielen bijvoorbeeld meer af met een eiwitrijk dieet dan een 'normaal' dieet met hetzelfde aantal calorieën. De ene calorie is dus de andere niet. En over hormonen en voeding is ook het laatste woord nog niet gezegd.

Energie-inname

Als calorieën tellen niet werkt, wat dan wel te doen als je je energie inname in de gaten wilt houden?

Portie controle!! Let op de grootte van je porties. Dat werkt beter dan iedere keer je hoofd te breken over het aantal calorieën die er wel of niet in zitten. Een handig trucje is je hand als maat aan te houden. Eet vis of vlees ter grootte van je handpalm, rijst, pasta, aardappelen en dergelijke ter grootte van een gebalde vuist. Dit lijkt misschien weinig maar is echt genoeg. Groenten mag je onbeperkt eten mits ze niet in vette sauzen zijn klaargemaakt. Je hand heb je altijd bij je, hoe handig (!) en past bij de behoefte van je lichaam. Mijn handen zijn bijvoorbeeld een stuk kleiner dan die van een man van twee meter. Zijn porties zullen dus ook veel groter zijn wat klopt met zijn energiebehoefte. Zo leer je heel simpel kleinere porties te eten, zonder calorieën te tellen en krijg je alles binnen wat je nodig hebt.

Zorg er dus voor dat je gevarieerd en gezond eet, in kleine(re) porties verspreid over zes tot acht eetmomenten per dag. Ontbijt, lunch, diner met twee of drie keer een tussenmaaltijd. Dan krijgt je lichaam de kans het eten te verteren, houd je je bloedsuikerspiegel in balans en ben je minder snel geneigd te veel tegelijk te eten. Kies uit voedingsmiddelen waar vezels en voedingsstoffen in zitten en die je helpen gezond te blijven. Fruit, groente en volkoren producten (biologisch) waarvan bewezen is dat ze helpen bij het voorkomen van kanker, hart- en vaat ziekten en diabetes. Doordat ze voor meer verzadiging zorgen eet je vanzelf minder. Vermijd alle geraffineerde en bewerkte producten. Hier krijg je niet alleen meer honger van omdat ze boordevol suikers zitten, maar ze bezorgen je op de lange termijn ook veel gezondheidsproblemen omdat er praktisch geen voedingsstoffen in zitten.

Gezond en gevarieerd eten met mate blijkt nog altijd de beste manier om je gewicht onder controle te houden. Dan hoef je geen calorie meer te tellen!

Succes,

Rolien

www.prowellness.nl

 Mail

 Print

 Vrouw Nieuwsbrief