AMSTERDAM -
Voor VROUW beantwoordt voedingsdeskundige Amber Albarda al je vragen omtrent
voeding, bewegen en gezond leven. Deze keer vraagt Elly zich af waarom ze
zich zo moe en energieloos voelt...
Beste Amber,
“Ik voel me vaak moe. Kan dit door mijn eetgedrag komen? Hoe zou ik me wat
meer energieker kunnen gaan voelen? Waar moet ik dan op letten?”
Elly uit Almere
Hey Elly,
Klinkt de uitspraak 'je bent wat je eet' je bekend in de oren? Het menselijk
lichaam heeft een permanente behoefte aan voedingsstoffen om jou in goede
conditie te kunnen houden.
Voedingstoffen bestaan uit vitaminen, mineralen, enzymen, vezels en andere
bio-actieve stoffen en niet uit makkelijke, fabrieksgeproduceerde
tussendoortjes in leuk gekleurde verpakkingen.
Suiker, om maar een populair product te noemen, verliest in het
raffinageproces maar liefst 93% van z’n chroom, 89% van z’n mangaan, 98% van
z’n kobalt (een onderdeel van vitamine B12), 83% van z’n koper, 98% van z’n
zink en 98% van z’n magnesium.
Voedingsstoffen die je lichaam heel hard nodig heeft. Hier kan het energie van
produceren en je immuunsysteem sterk te houden om maar een paar belangrijke
functies te noemen. Je lichaam schrééuwt om voedingsstoffen. Jennifer
Aniston verwoordde het laatst in het tijdschrift Harper's Bazaar heel
treffend: “Just stop eating shit every day.”
Afhaalmaaltijden
Als je het afgelopen jaar geen vitamine van dichtbij hebt gezien en
voornamelijk op suiker, koffie en afhaalmaaltijden hebt geleefd, zul je je
waarschijnlijk niet zo heel vitaal voelen. Geen wonder, je bestaat uit
inferieure ingrediënten.
Om je dagelijkse energieniveau weer op peil te krijgen is het dus belangrijk
dat je er van nu af aan dingen eet die energie produceren, niet kosten.
In een notendop betekent dit:
- Eet voldoende vers voedsel. Fruit, (rauwe) groenten, bonen, kiemen... Niet
alleen zitten deze producten vol met de juiste voedingsstoffen die
nodig zijn om energie te produceren, maar ook hun biologische
beschikbaarheid is bijzonder groot. De voedingsstoffen worden
onmiddellijk efficiënt verteert en gebruikt. Van kaas uit een spuitbus
gaat je lichaam alleen maar haperen en ook een flinke steak met saus
heeft uren nodig om te verteren. Verwacht daar niet al te veel energie
van.
- Levend voedsel. Om je levend en actief te voelen moet je levende producten
eten. Hiermee bedoel ik niet dat je je tanden in loslopend wild moet
zetten; het betekent dat je voeding moet eten dat ‘leven’ bevat. Fruit
en groenten dragen zonne-energie met zich mee en dragen dit vervolgens
op jou over. Een pak pasta dat al maanden in de voorraadkast ligt zal
weinig energie op je overdragen, dat is zogeheten 'dood voedsel'.
Voedsel uit pakjes en zakjes met een houdbaarheidstermijn van een paar
maanden (of zelfs jaren!) valt in dezelfde categorie. Eet je groenten en
fruit rauw om het grootste effect te ervaren.
- Eet complexe koolhydraten in plaats van simpele suikers. Het lijkt in eerste
instantie misschien wel of suiker je energie geeft, maar simpele
koolhydraten doen je bloedsuikerspiegel te hard stijgen. Ze zorgen in
eerste instantie voor een high, maar omdat je lichaam behoorlijk wat in
werking moet stellen om je bloedsuikerspiegel weer omlaag te krijgen,
kost het je uiteindelijk alleen maar energie. Daar komt het dipje na
een suikerrijke maaltijd ook vandaan; je lichaam dat paniekerig alles
weer op orde probeert te krijgen en daar behoorlijk wat energie aan
kwijt is.
- Zorg dat je voldoende vitamine B binnenkrijgt. Volkoren en hele granen zoals
zilvervliesrijst, havervlokken, gierst, boekweit en rogge zitten bomvol
met B-vitaminen. B- vitaminen zijn grotendeels verantwoordelijk voor
een toename in je energieniveau. Witbrood en gepelde granen zoals witte
rijst hebben dit voordeel niet. Deze bewerkte producten hebben sowieso
weinig voedingsstoffen. Je kunt B-vitaminen naast je ongepelde granen
ook bijslikken in de vorm van een vitamine B-complex (met daarnaast
altijd een goede multivitamine aangezien vitaminen teamsporters zijn).
- Kiemen (de gekiemde zaadjes van peulvruchten, groenten of granen) hebben extra
veel goede en levensverlengende kwaliteiten doordat ze gekiemd zijn.
Extra voedingsstoffen betekent extra energie.
- Ontgiften. Ontgiften en een korte vastperiode als kickstart van de nieuwe
‘jij’ bezorgt je een enorme hoeveelheid vitaliteit, omdat het je
lichaam van allerlei jarenlange opgebouwde afvalstoffen bevrijdt. Het
is deze opeenstapeling van afval- en gifstoffen die ervoor zorgt dat,
net als een aangekoekte motor, alles bij jou langzamer loopt.
- Meer is minder. Drie tot vijf kleine maaltijden per dag in plaats van drie
Amerikaanse porties houden je bloedsuikerspiegel in balans. Dit
voorkomt dipjes in je energiepeil. Geeuwhonger is bijvoorbeeld een
teken van een te lage bloedsuikerspiegel en geeft aan dat je te lang
niet gegeten hebt.
- Omdat de B-vitaminen je energieproductie ondersteunen en stimuleren doe je er goed
aan frisdranken, fabrieksvoedsel, suiker en suikerhoudende producten zoals
koekjes, snoepjes, chocola, croissants, ontbijtcereals en taart te laten
staan. Deze geraffineerde producten beroven je lichaam van de mineralen
en B-vitaminen die je juist zo hard nodig hebt om energie te produceren.
Dit voedsel is dus echt de doodsteek voor mensen die op zoek zijn naar
meer energie.
- Neem dagelijks een goede multivitamine met een multimineraal. Je lichaam
draait zoals je weet veel beter wanneer het genoeg voedingsstoffen
heeft om mee te werken. Alhoewel voedingsupplementen nooit een
vervanging voor goede voeding mogen zijn, kunnen ze je wel degelijk
helpen in een maatschappij waar 80% van alle producten uit de
supermarkt bestaan uit aantrekkelijk verpakte pakjes en zakjes met een
ellenlange houdbaarheidsdatum. Er komen wereldwijd maar liefst 200
nieuwe voedingsproducten per dag -vermomd als voedsel- uit de fabrieken
gerold.
Zaken die een negatieve invloed op je energiepeil hebben zijn:
- alcohol, cafeïne, nicotine, stimulerende drugs
- suiker of voedingsmiddelen met suiker als ingrediënt
- fabrieksvoedsel en alle bewerkte en geraffineerde producten
- te veel verzadigde vetten (dus ook transvetten en gehydrogeneerde vetten in
koekjes, etc.)
- het overslaan van maaltijden
- stress, piekeren, agressie
- te weinig slaap of een slechte nachtrust
- een slechte spijsvertering waardoor je je voedingsstoffen niet goed opneemt
- infecties (verkoudheden en griep) waartegen je lichaam moet vechten en
waardoor het minder energie voor jou over heeft
Geen koffie
Hoewel koffie en andere stimulerende middelen je in eerste instantie een boost
lijken te geven, laat cafeïne -samen met alle andere bovenstaande zaken- je
juist versneld door je energievoorraad heen branden.
Hoe meer koffie je drinkt, hoe meer je lichaam (en je geest) ongevoelig wordt
voor z’n eigen stimulerende stoffen. Je lichaam moet die stoffen dus in
steeds grotere hoeveelheden gaan aanmaken om het effect te kunnen voelen.
Uitgeput
Daarom werken koffie (net als alle andere oppeppers) ook zo verslavend. Maar
je bijnieren die deze stoffen aanmaken, raken op deze manier wel uitgeput.
En dat is het moment dat jij je begint af te raken waar je energie toch
gebleven is.
Dagelijks te veel suiker eten zorgt er bovendien voor dat je
bloedsuikerspiegel te veel en te vaak uit balans is. Dit zorgt voor chronische
moeheid. Wees dus uiterst voorzichtig met suiker, vooral omdat het
tegenwoordig werkelijk overal, aan ieder product wordt toegevoegd (brood,
sauzen, soepen... bestuur voor de grap eens de etiketten van
supermarktproducten) en realiseer je dat we ons gebrek aan energie – de
meest gehoorde klacht van deze tijd – vaak zelf veroorzaken.
Je voedingspatroon is dus van grote invloed op hoe fit je je voelt, maar
ook de volgende zaken zijn onontbeerlijk voor een energiek lichaam en een
scherpe geest:
- Haal dieper adem. Ons lichaam heeft zuurstof nodig om energie te produceren
uit de koolhydraten die we eten. Helaas ademt het merendeel van de
bevolking onbewust te oppervlakkig, waardoor we een hele hoop
potentiële levenskracht laten liggen. Diep ademhalen zorgt niet alleen
voor vitaliteit, het vermindert ook stress.
- Relax en haal de stress uit je lichaam. Het kost je lichaam behoorlijk wat
energie om je spieren verkrampt en gespannen te houden. Iedere spier
die verkrampt is, verbruikt kracht, B-vitaminen, vitamine C, calcium en
magnesium om in die gespannen toestand te kunnen blijven. Die
vastzittende schouders of eeuwige frons kost je dus behoorlijk wat
energie!
- Eet minder. Net zoals een Formule 1-raceauto z’n beste rondetijden rijdt
wanneer de benzinetank bijna leeg is, heb jij ook de meeste energie
wanneer je nog net geen honger hebt. Ga wanneer je honger begint te
krijgen geen enorme hoeveelheden naar binnen werken, want dan is je
lichaam te veel kracht kwijt aan verteren. Houd het licht en luchtig,
dan rijd je de hele dag door je beste tijden.
- Zoek de zon op. Zonder zonnebril twintig minuten in de zon zijn is al
voldoende voor je lichaam om op een natuurlijke manier cortisol aan te
maken. Cortisol is het stresshormoon dat ervoor zorgt dat je lichaam
energie vrijmaakt om weerstand te kunnen bieden aan een
stress-situatie. Het maakt je alert en actiever.
- Drink voldoende water. Een tekort aan water (2% verlies is al genoeg) merk je
onmiddellijk aan je energiepeil. Een sloom gevoel, fysieke moeheid en
een afnemend concentratievermogen zijn het gevolg. Veel mensen verwarren
dit gevoel met honger en gaan op zoek naar iets te eten. Uitdroging
zorgt er echter voor dat je voornamelijk naar simpele suikers verlangt.
Deze situatie doet dus net zo weinig voor je dorst als het voor je lijn
doet. Zorg dat je ieder uur een flink glas water drinkt (acht glazen
over de dag verspreid is voldoende, tenzij je veel sport of zweet, dan
heb je wellicht meer nodig).
- Maak het niet te laat. Je lever en galblaas doen hun beste werk -jou
ontgiften- tussen ruwweg elf en drie uur ’s nachts. Maar alleen als je
ligt te slapen. Als je vaker veel later dan elf uur naar bed gaat, mis
je deze belangrijke momenten waardoor afvalstoffen zich ophopen en jij
je de volgende morgen (en op den duur continu) futlozer voelt dan nodig
is.
Voor meer energie en vitaliteit eet je dus vaker, minder en verser, kruip je
bijtijds onder de wol en beweeg je meer. Bij voorkeur bij daglicht en in de
frisse buitenlucht!
Veel succes en plezier.
Groeten, Amber Albarda
Het EK-abonnement, 6 weken € 20,-!