Wordt Schotland onafhankelijk?

Geplaatst door: berexstone

Sinds 2011 controleert de Scottish National Party (SNP) met een meerderheid van 69 zetels op 130 het Schotse Parlement, dat een tiental jaar geleden een forse bevoegdheidsuitbreiding kreeg (de zogenaamde devolution). Deze machtspositie wil de SNP verzilveren door een referendum over de onafhankelijkheid te organiseren. Als het van de SNP, onder leiding van de populaire Schotse premier Alex Salmond, afhangt, zal dat in 2014 plaatsvinden, een symbolisch jaar dat verwijst naar een oude heroïsche strijd, het gevecht van Bannockburn.

Dat jaar komt er ook een museum over dit keerpunt in het verhaal van de Schotse onafhankelijkheid. In 2014 is Schotland gastheer van de Commonwealth Games en de Ryder Cup, een golftournooi. Meer dan eens zullen de Schotten dat jaar in de belangstelling staan.

Door de volkraadpleging nog even in de kast te laten, koopt de SNP vooral tijd, om nog wat op de geesten in te werken. Meerdere onderzoeken tonen aan dat een ruime meerderheid van de bevolking te vinden is voor een grote "devolution max", maar slechts een minderheid voor volledige onafhankelijkheid.

Komt de Schotse onafhankelijkheid aan bod, schuilt demagogie om de hoek. Alex Salmond is er zelf niet vies van. Ooit omschreef hij de regering-Thatcher als een "bezettingsmacht". De belasting op de olie die uit Schotse wateren opgehaald wordt, vond hij dan weer de grootste plundering sinds "het stelen van het goud van de Inca's". Toch komt hij ook met valabele argumenten op de proppen. Die olie bijvoorbeeld zou een onafhankelijkheid een grote economische boost geven. Of gaat hij hiermee te kort door de bocht?

De Schotse financiën staan niet op punt. Er is een tekort van meer dan 10% op de begroting. Olieinkomsten zouden de inkomsten kunnen opkrikken, maar analisten waarschuwen dat het rendement van het zwarte goud in de Schotse wateren de komende jaren zal afnemen. Vertrekken uit de Britse Unie, betekent dat een deel van de overheidsschuld meegenomen wordt.

Alle parameters in beschouwing genomen kan een Schotse staat een AAA-rating vergeten. Begrijp: lenen wordt duurder. Betekent onafhankelijkheid dat de Schotten het pond vaarwel zeggen? Misschien kiest Schotland voor de eurozone? Veel vragen blijven open. Dat met het economische argument erg voorzichtig moet worden omgesprongen staat buitenkijf. "Het beleid van austerity van de Britse regering waar de SNP zo op schimpt, zou wel eens bittere noodzaak kunnen worden voor een onafhankelijk Schotland", merkte de vooraanstaande econoom Martin Wolf onlangs op.

Moeten we spreken van een Schotse staat, of dient het adjectief "socialisme" eraan te worden toegevoegd. Het is een vaak gehoord argument van tegenstanders. Sociaaleconomisch staat de SNP aan de linkerzijde, wat zich uit in de werking van het Schotse Parlement. De volksvergadering aldaar heeft zich tot een grote bemoeial ontwikkelt. Vlksgezondheid is een mooi voorbeeld. Een jaar voor de rest van het Verenigd Koninkrijk verbood Schotland het roken op openbare plaatsen. Nu wordt er gewerkt aan het verbieden van "ruwe liederen" tijdens voetbalwedstrijden.

Ondanks alle initiatieven om ze in te perken staan vrijheid - individueel en collectief - nog wel hoog in het vaandel bij de Schotten (en de overige Britse eilandbewoners).