Vrouw/Columns & Opinie
1494610520
Columns & Opinie

‘Angst een slechte raadgever? Het tegendeel is waar’

Angst

Angst

De landelijke campagne 'hey-het-is-oké' wil miljoenen Nederlanders met een angststoornis een hart onder de riem steken. Het is een opvallend initiatief, dat past bij alle campagnes waarmee mensen met een psychische aandoening worden aangespoord om ‘uit de kast’ te komen. De vraag die wel rijst is: hoe ‘oké’ is een angststoornis dan wel?

Angst

Angst

Welnu, mensen met een angststoornis zullen zeggen: ‘Mijn angst is soms zo verlammend dat het helemaal niet oké is’. En de meeste hulpverleners zullen zeggen: ‘Een angststoornis kan behandeld worden’, een uitspraak die impliciet aangeeft dat een dergelijke aandoening de kwalificatie van ‘oké’ niet verdient.

Stoornis

Nee, een angststoornis lijkt helemaal niet oké. En wat ik nog het meest bedenkelijk vind, is dat het ervaren van (extreme) angst als een ‛stoornis’ wordt aangemerkt, waarmee angst als ‛emotie’ wordt gediskwalificeerd.

Samenvattend: angst als stoornis is niet oké, want anders was het geen stoornis.

Neutraliseren

Nu zal de lezer inmiddels al enigszins in de war geraakt zijn; en dat snap ik. Als psychologiestudent, inmiddels al meer dan 40 jaar geleden, kreeg ik al te horen dat ‘angsten’ moesten worden geneutraliseerd en dat vermijdingsgedrag als gevolg van angst te vuur en te zwaard bestreden moest worden.

Angst

Eenmaal als volleerd psycholoog en werkzaam in de praktijk, ontdekte ik dat er veel meer schuil ging achter wat mensen als ‘angst’ benoemden. Eén van mijn belangrijkste ontdekkingen was dat angst, soms uitmondend in paniekaanvallen, vooral voorkwam bij mensen die volledig uitgeput waren geraakt.

Functioneel

Maar ik ontdekte nog meer: de meeste angstklachten konden worden aangemerkt als ‘functioneel’, oftewel: de vermijding van stress was nodig om de angstige patiënt tot rust te laten komen.

Vermijding

Na verloop van tijd wist ik het op te brengen om tegen mijn angstige patiënten te zeggen: ‘Dat je angst ervaart is wel heel vervelend, maar nodig om jouw brein tot rust te laten komen; tenminste als je bereid bent om jouw angst serieus te nemen en alles te vermijden wat leidt tot overprikkeling’.

Samenvattend: angst is alleen maar ‘oké’ als de emotie en de vermijding als ‘oké’ worden aangemerkt, en niet als stoornis.

Overwinnen

Laat ik nog een voorbeeld nemen, eentje die ik ook wel eens aanduid als ‘sociale claustrofobie’. Het gaat om mensen die vooral veel angst ervaren wanneer zij zich gevangen voelen in sociale situaties, zoals tijdens vergaderingen, op recepties of verjaardagvisites.

Deze lieden moedig ik altijd aan om vluchtwegen te zoeken (vermijding), simpelweg omdat controle op zoveel mogelijk bewegingsvrijheid meer uitkomst biedt dan ‘leren om de angst te overwinnen’.

Raadgever

Vaak wordt beweerd dat angst een slechte raadgever is. Maar, bijna altijd, is eerder het tegendeel waar. Angst is niet alleen een normale emotie, maar is als emotie cruciaal om te kunnen beoordelen waar ‘de vijand’ is. Dit kan letterlijk genomen worden. Want elke vrouw die in de late uurtjes hoorbare voetstappen dichterbij voelt komen, kan beter hard weglopen.

Maak jij iets bijzonders mee en wil je dat met ons delen?

Stuur dan een berichtje.