© ANP

LIVE | Nieuwste lichting dienstplichtigen Rusland opgeroepen

De oorlog in Oekraïne lijkt een nieuwe fase in te gaan. Volgens experts is het voorjaarsoffensief van de Russen mislukt. Ondertussen wordt druk gespeculeerd over een mogelijk tegenoffensief van Oekraïne. Volg hier de laatste ontwikkelingen.

Luuk Smit
Luuk Smit
Nieuwste lichting dienstplichtigen Rusland opgeroepen

Zoals elk jaar worden er in Rusland in de lente jonge mannen voor de dienstplicht van een jaar opgeroepen. Schout-bij-nacht Vladimir Tsimlianski van de generale staf zei dat 147.000 van de 700.000 dienstplichtigen voor half juli worden opgeroepen en dat ze niet naar Oekraïne zullen gaan. Later dit jaar volgt nog een oproepronde.

Voor het eerst maakt defensie volgens Tsimlianski gebruik van internet voor de oproepen. Waar dat niet mogelijk is blijft de oproep per post worden verstuurd. De oproepen gaan naar mannen in de leeftijd van 18 tot 27 jaar. Die hebben sinds vijftien jaar een dienstplicht van één jaar. Daarvoor was het langer.

Bij de Russische strijdkrachten werken naar schatting zeker 1,15 miljoen mensen, onder wie circa 830.000 actieve militairen. De inval in Oekraïne in februari 2022 heeft de Russische strijdkrachten op veel terreinen teleurgesteld. Jarenlange corruptie binnen de gelederen, achterstallig onderhoud van materieel en gebrekkige tactische en operationele samenwerking van legeronderdelen hebben de opmars doen vastlopen. Honderdduizenden Russen zijn sinds de invasie van Oekraïne naar het buitenland gegaan om de dienstplicht te ontlopen.

Luuk Smit
Luuk Smit

Rusland is vanaf vandaag voorzitter van de VN-Veiligheidsraad, en dat stuit wereldwijd op onbegrip: “Slechtste 1-aprilgrap ooit”

Het protest van Oekraïne heeft niets uitgehaald: vanaf vandaag is Rusland voorzitter van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Dat leidt tot verontwaardiging vanuit vele hoeken, zelfs al gaat het om een overwegend protocollaire functie, maar de beslissing valt niet terug te draaien.

“De slechtste 1-aprilgrap ooit.” Dmitro Koeleba, de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, geloofde zijn oren niet toen afgelopen week bekendgemaakt werd dat Rusland vanaf vandaag - uitgerekend 1 april - voorzitter is van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. “Het land dat systematisch alle fundamentele regels van internationale veiligheid schendt, zit nu een organisatie voor die als doel heeft om de internationale veiligheid te garanderen en te beschermen”, voegde hij er nog aan toe.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties is een orgaan dat erop moet toezien dat internationale geschillen die de vrede bedreigen opgelost worden. Rusland is een van de vijf landen die er permanent deel van uitmaken, daarnaast zijn er tien variërende leden. Het voorzitterschap is elke maand voor een andere lidstaat weggelegd, en roteren gebeurt in alfabetische volgorde. Dus na Mozambique is het nu aan Rusland.

Arrestatiebevel

In februari 2022, op het moment van de invasie in Oekraïne, was Rusland ook voorzittend land. Dat die oorlog nu nog steeds woedt, maakt het in de ogen van veel VN-lidstaten extra pijnlijk dat het land nu opnieuw voorzitter wordt. Bovendien is tegen president Poetin een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd omdat hij door het Internationaal Strafhof beschuldigd wordt van oorlogsmisdaden. Een ongeziene situatie.

Oekraïne riep dan ook op om de regels te veranderen en Rusland weg te stemmen als voorzitter. Naast Koeleba liet onder meer Sergej Kislitsja, de Oekraïense ambassadeur in de VN, zich horen. “Wat als Pol Pot, Adolf Hitler of Saddam Hoessein de VN-Veiligheidsraad zou voorzitten”, schreef hij in een opiniestuk in het magazine Time. Wat niet helemaal klopt, aangezien het nooit de regeringsleider van het land is die in de raad zetelt maar in dit geval VN-ambassadeur Vasili Nebenzia, toch resoneerde de boodschap wereldwijd.

“Grotesk”, noemt Richard Gowan, hoofd van de Crisis Group van de VN, het bijvoorbeeld. “Dit is heel slecht voor het imago van de Veiligheidsraad.” Een lid van de Amerikaanse delegatie in de VN verwoordde het bij CNN als volgt: “Een land dat flagrant het VN-charter schendt en haar kleinere buurland binnenvalt heeft geen plaats in de Veiligheidsraad.”

Niet terug te draaien

Het voorzitterschap van Rusland bleek de voorbije dagen niet te vermijden of terug te draaien. “Jammer genoeg is Rusland een permanent lid van de Veiligheidsraad”, zei Karine Jean-Pierre, woordvoerder van het Witte Huis, over de kwestie. “Er is geen legale manier om daar iets aan te veranderen.” Ook het land uit de Veiligheidsraad zetten, waar al toe opgeroepen werd, is quasi onmogelijk. Een eenvoudig veto van Rusland is voldoende om dat tegen te houden. De term ‘permanent lid’ kan dus redelijk letterlijk genomen worden.

Wat de bittere pil voor Oekraïne enigszins kan verwachten, is dat de rol van voorzitter in de Veiligheidsraad niet al te groot is. De voorzitter leidt de debatten, bepaalt de agenda, nodigt sprekers uit en stelt de kladversies van de resoluties op. Wat die dus voornamelijk kan doen, en dat is waar in Oekraïne voor gevreesd wordt, is de organisatie een mand lang immobiel maken.

De woordvoerster van het Witte Huis zei bijvoorbeeld te verwachten dat Rusland van het voorzitterschap zal gebruikmaken om “nog meer desinformatie te verspreiden” en “de activiteiten in Rusland goed te praten”. Dat kan het doen in een verklaring van de voorzitter, een toespraak voor de leden. Maar internationale kenners lijken het er wel over eens dat het allemaal weinig zal veranderen. De andere leden zullen Rusland vermoedelijk in het gareel houden. Want om echt zaken te veranderen, is overeenstemming nodig. En veel medestanders heeft Rusland niet over.

Luuk Smit
Luuk Smit
Luuk Smit
Luuk Smit
Britten: 'Gerasimov mogelijk aan einde van Latijn vanwege militair falen'
in de dagelijkse update gaat het Britse ministerie in op de positie van de Russische generaal Valery Gerasimov, die momenteel de Russische invasie van Oekraíne aanstuurt. Ondanks dat hij van plan was om een winteroffensief in te zetten, lijkt daar weinig van gekomen te zijn. Dat offensief, dat vanuit de Donbas moest komen, lijkt een mislukking te zijn. De voortgang die wel geboekt is, is marginaal te noemen aldus de Britten. Daarom stellen zij ook dat Gerasimov de rode lijnen van het Kremlin wat betreft falen aan het naderen is. 
Luuk Smit
Luuk Smit
Freek den Outer
5 mensen, onder wie baby, gedood in voorbije 24 uur in Oekraïne

In de afgelopen 24 uur zijn in Oekraïne minstens vijf personen, onder wie een baby, gedood. Dat meldt de Oekraïense krant The Kyiv Independent.

Volgens de krant voerden Russische troepen in de afgelopen 24 uur aanvallen uit in acht regio’s in Oekraïne. De balans is opnieuw zwaar: minstens 5 personen kwamen om het leven en zeker 10 mensen raakten gewond. Dat is te lezen in verslagen van de gouverneurs op Telegram.

In Avdiivka, een stad dichtbij het front in de regio Donetsk, kwam een jongetje van vijf maanden om het leven. Ook zijn oma overleefde het niet. Zijn ouders raakten gewond. In de regio Cherson kwamen dan weer drie mensen om het leven en raakten er twee gewond. Twee van de dodelijke slachtoffers daar waren ingenieurs, 45 en 50 jaar oud, die overleden nadat ze op een door de Russische soldaten achtergelaten mijn stapten tijdens de herstelling van vernielde elektriciteitsinfrastructuur in Posdad-Pokrovske. Hun collega liep ernstige verwondingen op en wordt nog verzorgd.

In Soemi, in het noordoosten van het land, werden bombardementen uitgevoerd op vier dorpen. Daar viel één gewonde. In Zaporizja raakten twee werknemers van de lokale energie-operator gewond in Orikhiv. Een van hen liep een hoofdwond op, de andere raakte gewond aan de rug. Ze werden geopereerd in het ziekenhuis en worden daar verder behandeld.

Freek den Outer
Freek den Outer
Topmilitair VS: Oekraïense winst dit jaar onwaarschijnlijk

De Amerikaanse topmilitair Mark Milley denkt niet dat Oekraïne de oorlog dit jaar zal winnen. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky wil alle Russische militairen uit het land verdrijven en dat wordt erg lastig, aldus de legerstafchef in een interview met nieuwssite Defense One.

In de bezette gebieden zitten volgens Milley honderdduizenden Russen. Over Zelensky's doel zegt hij dat het "niet onmogelijk is" om te bereiken. "Ik zeg alleen dat het een zeer moeilijk taak is." Kyiv ziet het vertrek van het Russische leger als een voorwaarde voor vrede. Een wapenstilstand wordt als onacceptabel gezien, omdat Rusland dan nog steeds de controle heeft over delen van Oekraïne.

De Verenigde Staten zijn een van de belangrijkste bondgenoten van Oekraïne in de ruim een jaar durende strijd tegen Rusland. De Amerikanen leveren miljarden aan steun. Er zijn volgens Milley geen plannen om langeafstandsraketten van het type ATACMS te sturen. "We hebben er zelf relatief weinig van en we moeten ervoor zorgen dat we onze eigen munitievoorraden onderhouden."

Freek den Outer

Orbán: 'Grote kans dat oorlog Oekraïne Derde Wereldoorlog wordt'

We lopen een groot risico dat de oorlog in Oekraïne uitmondt in de ​​Derde Wereldoorlog. Dat zei de Hongaarse premier Viktor Orbán vrijdag. "Ik ben ervan overtuigd dat de dreiging van een wereldoorlog niet overdreven is", zei hij.

De rechts-populistische leider riep op tot vredesbesprekingen, maar liet het na om Rusland direct te bekritiseren om de invasie. 

"Europese en Amerikaanse leiders zeggen dat als dit zo doorgaat, we in de Derde Wereldoorlog terecht kunnen komen. Dat klinkt misschien overdreven, maar gezien waar ik werk en wat ik zie, denk ik dat dat op dit moment een reëel gevaar is."

De regering van Orbán heeft geweigerd om Oekraïne militaire hulp te verlenen en staat de overdracht van militairen en goederen over de grenzen van Hongarije niet toe.

Freek den Outer

Russische moordenaar krijgt gratie via Wagner en vermoordt zijn eigen moeder

Een voor moord veroordeelde Rus, die dankzij het rekruteringssysteem van huurlingenleger Wagner vervoegd de gevangenis kon verlaten om mee te vechten in Oekraïne, heeft tijdens zijn verlof meteen een nieuw slachtoffer gemaakt: zijn eigen moeder.

De 28-jarige Ivan Rossomachin werd veroordeeld tot veertien jaar cel voor een moord in 2019. Hij maakte gebruik van het rekruteringssysteem van de Russische Wagner Groep, die ook in gevangenissen werft, en kwam na drie jaar al vrij. Op voorwaarde dat hij zes maanden met het Russische leger meevocht in Oekraïne.

Zodra hij op verlof mocht, sloeg Rossomachin vrijwel meteen weer toe. Hij was naar verluidt nog maar acht dagen thuis in zijn geboortedorp nabij Kirov, toen één van de buren zijn moeder levenloos vond. Ze was zwaar mishandeld en had verschillende steekwonden. Verdere details over de moord zijn er nog niet, schrijft de onafhankelijke Russische nieuwssite ‘MediaZona’. Rossomachin werd meteen in hechtenis genomen en zou de moord bekend hebben.

De man haalde enkele dagen eerder al het lokale nieuws, nadat hij dronken aan het rondzwerven was met een hooivork en bijl in de hand. Hij riep: “Ik ga iedereen vermoorden!” Lokale bewoners vertelden de nieuwszender: “We slapen ’s nachts niet.”

De persdienst van Wagner-baas Jevgeni Prigozjin reageerde dat het “heel erg” is dat de vrijgelaten Rossomachin opnieuw een moord beging. Hij is volgens Prigozjin de uitzondering op de regel, want slechts 0,31 procent van de gerekruteerde gevangenen zou opnieuw misdaden hebben gepleegd.

Freek den Outer
Zorgen VN-Veiligheidsraad om kernwapens in Wit-Rusland

Het overgrote deel van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties maakt zich zorgen over het plaatsen van kernwapens in Wit-Rusland. Alleen Rusland, eigenaar van de kernkoppen, vindt dat er niets mis is met de plaatsing in het buurland. Rusland heeft een veto in de Veiligheidsraad, dus van een resolutie zal het niet komen.    
De Westerse landen die aanwezig waren bij de vergadering van de raad zien de kernwapens in Wit-Rusland als een bedreiging. "Dit is een klap voor de stabiliteit in Europa en de internationale vrede en veiligheid", zei de Franse ambassadeur. De vertegenwoordiger van het Verenigd Koninkrijk benadrukte dat Rusland niet geprovoceerd wordt, zoals Moskou beweert. "Niemand bedreigt Ruslands soevereiniteit".
Rusland vindt dat er geen verschil is tussen de aanwezigheid van Russische kernwapens in Wit-Rusland en Amerikaanse kernwapens in Europese NAVO-landen. 
China en Brazilië spraken zich in algemene zin uit tegen de verspreiding van kernwapens. Zelfs al zou het Kremlin zijn uitgelokt door het Westen, dan rechtvaardigt dat in de ogen van Brasilia deze actie nog niet. "Reageren op elke vermeende nucleaire dreiging met het plaatsen van wapens in een niet-kernmacht, is een schending van de non-proliferatie", verwees de Braziliaanse ambassadeur naar het verdrag dat de verspreiding van kernkoppen tegen moet gaan. "Hier wordt niemand veiliger van, ongeacht wie de eerste stap heeft gezet." China eiste de terugtrekking van alle kernwapens die in het buitenland zijn geplaatst. 
De bijeenkomst van de raad was aangevraagd door Oekraïne, dat al ruim een jaar in eigen land vecht tegen de Russen. Wit-Rusland, de trouwste bondgenoot van Rusland, stelde zelf de kernwapens te verwelkomen zodat het zich naar eigen zeggen kan beschermen tegen het Westen. Het land diende bij de inval afgelopen jaar ook als springplank voor Russische troepen.
Freek den Outer
Einde aan inzet Nederlandse F-35's in Polen

De inzet van acht Nederlandse F-35 gevechtsvliegtuigen in Polen zit erop. Ze waren twee maanden op de basis Malbork gestationeerd om onder meer het noordelijk deel van het NAVO-luchtruim te bewaken. De F-35's stegen vier keer op om Russische toestellen te onderscheppen, aldus Defensie. 
Vier F-35's zijn in deze periode ingezet voor een trainingsprogramma met bondgenoten. "We hebben weer ervaren wat wij en onze bondgenoten kunnen. Maar uiteraard ook wat de beperkingen zijn als het erop aankomt", aldus luitenant-kolonel Guido Schols, die leiding gaf aan het detachement.
Ongeveer 170 mannen en vrouwen waren mee met de acht vliegtuigen. Begin volgende week keren de F-35's terug naar Nederland.