Entertainment/Film
1090447986
Film

’Mensheid onder een microscoop’

Cineast Bong Joon-ho ziet ’Parasite’ als sociaal experiment’

Broer en zus jagen in ’Parasite’ op een gratis wifi-signaal in hun armoedige kelderappartement in Seoul. Alleen naast de wc hebben ze bereik.

Broer en zus jagen in ’Parasite’ op een gratis wifi-signaal in hun armoedige kelderappartement in Seoul. Alleen naast de wc hebben ze bereik.

Bong Joon-ho sleepte eerder dit jaar de prestigieuze Gouden Palm in de wacht met Parasite, een meeslepende zwarte komedie die blijft verrassen. De kans dat ook Oom Oscar straks de 50-jarige Zuid-Koreaan zal eren, lijkt levensgroot. Al doet de cineast het niet voor zulke schouderklopjes, vertelt hij in Cannes „Ik ben een filmnerd en maak wat ik maak omdat anderen dat nalaten.”

Broer en zus jagen in ’Parasite’ op een gratis wifi-signaal in hun armoedige kelderappartement in Seoul. Alleen naast de wc hebben ze bereik.

Broer en zus jagen in ’Parasite’ op een gratis wifi-signaal in hun armoedige kelderappartement in Seoul. Alleen naast de wc hebben ze bereik.

In Bongs Parasite staan twee families centraal die uitersten van de Zuid-Koreaanse maatschappij vertegenwoordigen: de een straatarm, de ander uiterst welvarend. Vastbesloten te profiteren van een geboden buitenkansje, dringt het arme gezin op een slinkse manier het leven van hun rijke tegenhangers binnen. Zoonlief werpt zich op als bijlesdocent, zijn zus als creatief therapeut, pa gaat aan de slag als privéchauffeur en moeder als huishoudster. Hun familieband houden ze intussen zorgvuldig geheim.

Onderklasse

„Mijn land heeft een enorme economische ontwikkeling doorgemaakt” vertelt Bong Joon-ho op een strandterras aan de Cote d’Azur. „We zijn nu vooral bekend dankzij K-Pop en allerlei flitsende tv-shows, zeker in Azië. De welvarende mensen die je daarin voorbij ziet komen, zijn een deel van de maatschappelijke realiteit. De sociale onderklasse, die noodgedwongen leeft in voordelige kelderappartementen, zijn dat ook. Maar daar wordt zelden de schijnwerper op gericht. Terwijl je op televisie die groepen al helemaal niet ziet mengen. In het dagelijks leven gebeurt dat trouwens ook nauwelijks .”

„Die scheiding van sociale klassen en de grote verschillen in welvaartsniveau maken van Zuid-Korea een vulkanisch veld. Een gebied waar overal extreem gewelddadige uitbarstingen kunnen voorkomen, schijnbaar vanuit het niets. Wat ik in Parasite toon, zou je kunnen zien als een documentair verslag van zo’n gebeurtenis. Al is de film net zo hard ontsproten aan mijn eigen bizarre fantasieën.” Lachend: „De Koreaanse maatschappij is er vast beter aan toe dan mijn eigen zieke geest. Die conclusie mag je van mij best trekken.”

Bong debuteerde in 2000 als speelfilmmaker en brak zes jaar later internationaal door met zijn horrorfilm The host. In 2013 maakte hij indruk met de futuristische stripverfilming Snowpiercer. Daarin trotseert een voortrazende trein een nieuwe ijstijd, terwijl de passagiers een klassenstrijd uitvechten. Vervolgens schreef en regisseerde de Zuid-Koreaanse cineast het sciencefiction avontuur Okja (2017): over een meisje dat haar beste vriend – een reuzenvarken – gekidnapt ziet worden door een multinational.

Spiegelbeeld

„Het idee voor mijn nieuwe film kreeg ik al in 2013”, vertelt Bong Joon-ho in Cannes. „Alleen was ik toen nog van plan om deze twee families, die ondanks hun heel verschillende leefomstandigheden elkaars spiegelbeeld zijn, met een alziend oog te bekijken. Pas toen ik na het voltooien van Okja daadwerkelijk met het schrijven van het scenario begon, besloot ik het gezichtspunt volledig bij het arme gezin te leggen.”

Bongs keuze om het verhaal vanuit dat perspectief te vertellen, maakt een cruciale scène in de film nog een stuk schrijnender. „Wanneer het welvarende stel op de sofa een gesprek voert en de echtgenoot zich beklaagt over hoe hun chauffeur ruikt, is dat pijnlijk. Ook omdat diens familie deze privéconversatie onbedoeld meekrijgt, als rondscharrelend personeel.”

„Het wordt des te kwetsender wanneer de man stelt dat de stank hem doet denken aan hoe mensen in de metro roken, toen hij daar bij uitzondering een keer mee reisde”, vervolgt de regisseur. „In één klap beledigt hij daarmee een hele sociale klasse. Recht in het gezicht zelfs, zonder dat hij zich daarvan bewust is.”

’Parasite’-regisseur Bong Joon-Ho poseert trots met zijn Gouden Palm. Ongetwijfeld gaan er de komende maanden meer prijzen volgen.

’Parasite’-regisseur Bong Joon-Ho poseert trots met zijn Gouden Palm. Ongetwijfeld gaan er de komende maanden meer prijzen volgen.

„Hoe iemand ruikt is heel persoonlijk en privé. Je praat er normaal gesproken pas over als iemand niet alleen letterlijk, maar ook figuurlijk dichtbij je staat. In Parasite is dat anders en dat maakt het ook zo vernederend.”

„Film kan op een geloofwaardige en meeslepende manier zulke situaties creëren en op scherp zetten.”, besluit Bong Joon-ho. „Het is een soort sociaal experiment, waarbij je mensen onder een microscoop legt en zo tot in de kleinste details kunt bestuderen wat zij doen. Dát is de kracht van cinema.”