Entertainment/Cultuur
1143832290
Cultuur

’Rust zacht Billy’

Afscheidsrituelen pakken soms komisch uit

— Wat: toneel

— Wie: Het Zuidelijk Toneel

— Regie: Eva Line de Boer

— Spel: o.a. Raymonde de Kuyper, Lisa Verbelen, Anton de Bies

— Info: hzt.nl

.....

.....

Niks zo onontkoombaar als de dood, en toch lopen we er het liefst met een grote boog omheen. Maar wat als we de dood omarmen als onderdeel van het leven?

.....

.....

Tv-kijkers leven momenteel wekelijks massaal mee met de terminaal zieke, nog veel te jonge mensen uit het programma Over mijn lijk. Als voyeurs zijn we getuige van de intens verdrietige weg die zij samen met hun naasten afleggen richting het onvermijdelijke afscheid.

De dood is naar, confronterend, verdrietig, pijnlijk, eng en vooral ook zo ontzettend definitief. We praten er liever niet over, maar een ding is zeker, we krijgen er allemaal ooit mee te maken. Toch weerstaan we bij dit programma de neiging om weg te kijken. Misschien wel omdat we ons heel goed realiseren dat we allemaal ooit geconfronteerd worden met het verlies van een dierbare. Of het misschien al van dichtbij hebben meegemaakt.

Grip op het ongrijpbare

Theatermaker Eva Line de Boer vindt dat we te krampachtig met de dood omgaan. Ze focust in haar fragmentarische voorstelling Rust zacht Billy met name op de afscheidsrituelen die zo belangrijk zijn om nog enigszins grip te krijgen op het ongrijpbare. Dat die niet alleen mooi, maar soms ook onbedoeld komisch kunnen uitpakken, komt doordat we – godzijdank – over het algemeen niet erg gedreven zijn in het afscheid nemen.

We vervallen daardoor al snel in clichés met bijpassende emoji’s als we ons medeleven willen tonen op social media en hakkelen ons door de meest bizarre afscheidsspeeches heen, terwijl kleine kinderen de boel tijdens de dienst op de kop zetten omdat zij zich de beladenheid van de situatie niet realiseren.

Laatste eer

De vijf acteurs (Anton de Bies, Leòn Ali Çifteci, Raymonde de Kuyper, Belinda van der Stoep en Lisa Verbelen) kruipen wisselend achter de katheder (het zo herkenbare glaasje water markant op de achtergrond geplaatst) om oraal hun laatste eer te bewijzen aan de overledene. Maar de toespraken (ooit uitgesproken op echte begrafenissen) beginnen door elkaar te lopen, lopen niet meer synchroon met de handeling, het gordijn hapert en het wegrijden van de kist gaat allerminst subtiel.

Rust zacht Billy bestaat uit een aaneenschakeling van absurdistische scènes, waarbij je als toeschouwer steeds blijft hangen tussen een gevoel van ongemak en een ietwat flauwe glimlach. Het humoristische aspect had echt een stuk scherper mogen worden aangezet, maar dan is daar ineens die totaal onverwachte, haast documentaire draai die er best even inhakt. Dan krijgen alle voorwerpen waarmee de acteurs de doodskist op een gegeven moment opvullen ineens alsnog keihard betekenis.

✭✭✭