Nieuws/Entertainment

Schrijven houdt kinderboekenauteur Fred Diks na ongeval overeind

’Koen Kampioen is mijn redding’

Door Bernice Breure

Fred Diks

Fred Diks

Hollandse Hoogte

Fred Diks heeft een feestje te vieren: zijn Koen Kampioen bestaat vijftien jaar. Ruim 500.000 boeken over de gewone jongen die buitengewoon goed kan voetballen zijn inmiddels verkocht. Wat de 62-jarige Achterhoeker nooit kon bevroeden, is dat het schrijven zo’n cruciale strohalm in zijn leven zou worden.

Fred Diks

Fred Diks

Hollandse Hoogte

Hij was een leraar die op de basisschool in Hengelo (Gelderland) graag verhalen vertelde, vaak geïnspireerd op de verrichtingen van zijn zoon Alle en diens voetbalteam. Het uitbrengen van zo’n verhaal was een stille droom: wat zou het leuk zijn om ooit een boek, hoe klein en bescheiden ook, uit te geven. Al was het maar om aan eventuele kleinkinderen te tonen. Uitgeverij Kluitman gaf hem een kans. „In 2003 ontving ik thuis een doosje met mijn boeken”, blikt Diks terug. „Mijn wens was uitgekomen.” Maar de achtduizend exemplaren van Koen Kampioen raakten in rap tempo uitverkocht en Diks werd om meer avonturen van Koen gevraagd. Nu elk moment zijn tiende kleinkind wordt geboren, heeft hij zeventien 7-plusboeken over de voetbalheld en zeven voor de doelgroep 9 jaar en ouder afgeleverd.

Er zijn luisterboeken, meelees-cd’s en boeken in braille verschenen. Ruim vijf jaar geleden kwam de serie Koen Kampioen op tv, met onder meer Leontine Borsato en Hugo Borst. Hengelo telt een Koen Kampioen-pad en de schrijver heeft deze morgen Koen Kampioenbroodjes van de bakker meegenomen. Profvoetballers schreven voorwoorden. Wesley Sneijder las zijn oudste zoon Jessey voor uit de boeken en Rafael van der Vaart deelde de avonturen van Koen met Damian. Fred Diks wisselde het schrijven af met een bestaan als invalleerkracht en sportverslaggever voor een regionaal dagblad. Zo was elke dag een feest.

Dit hoeft geen halleluja-verhaal te worden over een succesvolle schrijver, die zelfs dyslectische jongens aan het lezen krijgt en inclusief andere titels waaronder nieuwe delen van De Kameleon bijna een miljoen boeken heeft verkocht, zegt Diks. „Want er is ook nog een andere kant.”

Op 14 april 2015 werd hij tijdens het wandelen geschept door een automobilist die hem simpelweg niet zag. „Ik ben met mijn achterhoofd door zijn voorruit gegaan. Zo’n tien meter verderop werd ik gekatapulteerd, ik vloog langs verkeersborden. Op een hele smalle strook gras tussen het fietspad en de brede weg kwam ik terecht. Op dat moment hoorde ik in mijn hoofd nog steeds gierende remmen en dacht: zo ga je blijkbaar dus dood.”

De fysieke schade: een gebroken been, een kapotte knie die maanden later nog geopereerd moest worden. Hij heeft last van dystrofie. Maar vooral de mentale gevolgen bleken immens. „Ik heb er een burn-out, posttraumatisch stresssyndroom en een niet-aangeboren hersenletsel aan overgehouden.” Hij heeft alle mogelijke therapieën gevolgd om erbovenop te komen. Heel eerlijk gezegd: mensen met een burn-out, voorheen snapte hij daar niks van. „Ik dacht altijd: ga lekker werk doen waar je plezier in hebt. Maar nu het mezelf overkomt, weet ik dat je daar helemaal niks over te zeggen hebt. Het was alsof er een kraantje in mijn lichaam zat geplaatst waar alle energie uitvloeide. Ik ben heel depressief geworden. ’s Ochtends dacht ik: hoe kom ik deze dag door?” Zijn vrouw Miranda moest hem keer op keer herinneren aan de lichtpunten in zijn bestaan.

Heel lang heeft hij vastgehouden aan de hoop weer meester Fred te worden. „In het revalidatiecentrum knokte ik hard om terug te keren naar het onderwijs. Toen ik als onderdeel van de re-integratie als assistent in de klas stond en de kinderen binnenkwamen, dacht ik: mijn God, wat een lawaai. Dat had ik vroeger nooit. En steeds opnieuw moest ik alle namen van de leerlingen leren, die was ik zo kwijt.” Vorige week heeft hij het UWV hem laten weten dat hij volledig is afgekeurd. „De cognitieve beperkingen zijn zo chronisch, dat het een illusie is dat dit nog verbetert”, leest hij voor. „Dat komt heel hard aan.”

Gelukkig krijgt hij nog waardering voor zijn schrijven, zegt de auteur, die hoopt met z’n verhaal meer aandacht voor hersenletsel, voor hemzelf ook nog een ongrijpbaars iets, te krijgen. Deze week verschijnt Koen Kampioen, Nieuw Talent. En Het geheim van Broekie, dat Diks als eerste in de reeks schreef na het ongeluk, staat op de de tiplijst van de Kinderjury. „Het gaat allemaal moeizamer nu mijn spanningsboog veel korter is. Soms zit ik een uur achter mijn laptop terwijl er niks uit komt. Maar het ongeval heeft geen afbreuk gedaan aan mijn creativiteit. Ik durf te stellen dat het niveau steeds beter wordt.”

Hij heeft weleens gedacht: als ik had mogen kiezen tussen het succes van mijn boeken of geen ongeluk, dan koos ik voor het laatste. „Maar wat als ik alleen het onderwijs had gehad? Het klinkt dramatisch, maar schrijven is wel mijn redding geweest.” Ondertussen speelt Koen Kampioen in de 9plus-boeken al bij de profclub Stark, maar is ondanks zijn successen nog steeds geen kampioen geworden. „Koen kan slecht tegen zijn verlies, en daar krijgt hij in de boeken soms wel mee te maken. Ik ben van plan hem pas in het laatste boek kampioen te laten worden”, vertelt Diks met een lach. „En wat mij betreft verschijnt dat slot pas over dertig jaar.”