Entertainment/Cultuur
1871890963
Cultuur

Liefde in tijden van blanke slavenhandel

Recensie ’Turkenliefje’: ✭✭✭

— Wat: historische roman

— Wie: Lydia Rood

Over blanke slavenhandel wordt weinig geschreven. Dat het lot van ‘christenslaven’ in ‘Barbarije’, de huidige Noord-Afrikaanse kustlanden, tussen de zestiende en begin negentiende eeuw even wreed en mogelijk even omvangrijk was als die van de slavenhandel naar de ‘Nieuwe Wereld’, is niet algemeen bekend. In haar roman ‘Turkenliefje’ schrijft Lydia Rood over de Hollandse Jacomijn Stout die met haar ouders en broertje op de slavenmarkt in Algiers door islamitische kapers wordt verkocht.

Rood baseerde haar roman op het reisverslag van de zeventiende-eeuwse kuiper Cornelis Stout die, om de economische malaise in de Republiek te ontvluchten, met zijn gezin naar de Zeeuwse kolonie Suriname wilde gaan. Maar het schip waarop ze voeren, de Sint-Joris’, werd door ‘oosterse’ mannen gekaapt.

Vanuit het perspectief van dochter Jacomijn wordt deze op de waarheid gebaseerde geschiedenis verteld. In de roman wordt het Schiedamse meisje hopeloos verliefd op een van de kapers, Mahomet, een van oorsprong Franse christen die zelf ook ooit gevangen werd genomen en zijn vrijheid terugkreeg door zich tot de islam te bekeren. De ontberingen van de familie Stout in Algiers worden door Lydia Rood invoelbaar verteld, het decor is kleurrijk en intiem.

Uitgehuwelijkt

Vrijgekocht en terug in Schiedam wordt Jacomijn door haar vader uitgehuwelijkt aan weduwnaar Simon de Vries. Maar het beeld van haar kaper-minnaar met de ‘gouden ogen’ laat de jonge vrouw niet los. En zo zijn de perfecte ingrediënten voor een klassiek liefdesverhaal gecreëerd: gaat Jacomijn voor de woeste vreemdeling of de degelijke Hollander?

Die wat zwart-wit uitgewerkte liefdeskwestie (met een wel erg geromantiseerde afloop) wringt met Roods ambitie om een zeer gecompliceerde periode in de Nederlandse (en Europese) geschiedenis te reconstrueren. Tegeltjeswijsheden van Jacob Cats, verwijzingen naar de moord op de gebroeders de Witt en ‘zeeheld’ Michiel de Ruyter, de ineenstorting van de Gouden Eeuw en de blanke slavenkwestie: Lydia Rood neemt veel hooi op haar vork. Dat resulteert in een roman over een intrigerende historische kwestie, die enigszins smoort in overdaad.