Entertainment/Cultuur
2002189796
Cultuur

Restitutiecommissie komt terug op eerder besluit

Eindhovense Kandinksy terug naar erven

Het schilderij ’Zicht op Murnau met kerk’ (uitsnede) door Wassily Kandinsky

Het schilderij ’Zicht op Murnau met kerk’ (uitsnede) door Wassily Kandinsky

Het schilderij Zicht op Murnau met kerk van de kunstenaar Wassily Kandinsky wordt teruggegeven aan de erven van de vroegere Joodse eigenaresse Johanna Margarethe Stern-Lippmann (1874-1944). Hiermee volgt de gemeente Eindhoven, die nu nog het werk in bezit heeft, een bindend advies van de Restitutiecommissie op. Sinds 1951 bevond het kostbare doek zich in de collectie van het Van Abbemuseum in de lichtstad, waar het een van de publiekslievelingen was.

Het schilderij ’Zicht op Murnau met kerk’ (uitsnede) door Wassily Kandinsky

Het schilderij ’Zicht op Murnau met kerk’ (uitsnede) door Wassily Kandinsky

Eerder werd een verzoek tot restitutie van de kleinkinderen en achterkleinkinderen van de vrouw nog afgewezen door de, door het Rijk ingestelde Restitutiecommissie. Destijds, in 2018, kon nog voldoende aangetoond worden dat Margarethe Stern-Lippman het schilderij onvrijwillig had verloren tijdens het naziregime.

Omdat nadien nieuwe bewijsstukken boven water zijn gekomen, heeft de commissie het verzoek opnieuw onder de loep genomen. Inmiddels schrijft de commissie dat het ’aannemelijk is dat het werk niet vóór de bezetting uit het bezit van Margarethe Stern-Lippmann is geraakt, evenmin na de bezetting door de familie is verkocht, maar tijdens de bezetting uit Margarethe’s bezit is geraakt.’

De gemeente Eindhoven kocht het doek in 1951 via een kunsthandelaar. De restitutiecommissie benadrukt dat de stad ter goeder trouw heeft gehandeld. Niettemin heeft Eindhoven al aangegeven met het bindend advies in te stemmen en tot teruggave zal overgaan. „Wij willen ons niet beroepen op goeder trouw.”

De gemeente Eindhoven heeft met het bindend advies van de Restitutiecommissie ingestemd en zal overgaan tot restitutie van het schilderij Blick auf Murnau mit Kirche aan de erven van Margarethe Stern-Lippmann.Dit nazaten van mevrouw Stern Lippmann, die niet alleen in Nederland, maar ook in België en Amerika wonen, zijn erg content met het nieuws.

In een persverklaring laten zij donderdag weten: „We zijn heel blij dat de Kandinsky aan ons wordt teruggegeven. Het is een schilderij dat op een prominente plek bij onze (over)grootouders hing en een schilderij dat veel van het verleden van onze familie vertegenwoordigt. De terugkeer naar ons markeert een belangrijk moment - we krijgen de negen rechtstreekse familieleden die zijn vermoord er niet mee terug - maar het is een erkenning van het onrecht dat onze familie en zovelen zoals wij hebben ervaren.”

Deze Kandinksy is de tweede die teruggegeven wordt aan de erfgenamen van de oorspronkelijke Joodse eigenaars. Begin dit jaar restitueerde de gemeente Amsterdam het schilderij Bild mit häusern (1909)van de wereldberoemde expressionistische kunstenaar. Het schilderij was jarenlang te zien in het Stedelijk Museum Amsterdam, dat het doek met lede ogen zag vertrekken.