Entertainment/Cultuur
829398963
Cultuur

Verlovingsportretten bijeen in het Mauritshuis dankzij knap speurwerk

Echtpaar na scheiding van 125 jaar weer samen

Medewerkers van het Mauritshuis hangen de twee verlovingsportretten van Jakob Omphalius en zijn vrouw Elizabeth keurig naast elkaar.

Medewerkers van het Mauritshuis hangen de twee verlovingsportretten van Jakob Omphalius en zijn vrouw Elizabeth keurig naast elkaar.

Oude liefde roest niet. Na een scheiding van 125 jaar zijn ze eindelijk weer samen: de zestiende eeuwse Keulse jurist Jakob Omphalius en zijn toekomstige bruid Elisabeth. De twee verlovingsportretten, geschilderd door Bartholomäus Bruyn de Oude, pronken nu weer naast elkaar in het Haagse Mauritshuis, mede dankzij knap speurwerk van conservator Ariane van Suchtelen, die al twintig jaar uitkeek naar de verloren man van Elisabeth.

Medewerkers van het Mauritshuis hangen de twee verlovingsportretten van Jakob Omphalius en zijn vrouw Elizabeth keurig naast elkaar.

Medewerkers van het Mauritshuis hangen de twee verlovingsportretten van Jakob Omphalius en zijn vrouw Elizabeth keurig naast elkaar.

door Paola van de Velde

„Ze is haar echtgenoot kwijt geraakt in 1896, toen beide portretjes in Londen zijn geveild”, vertelt ze. „Elisabeth kwam in 1912 in de collectie van het Rijksmuseum terecht, die het al in 1951 in langdurig bruikleen aan het Mauritshuis gaf. Lang wist niemand wie ze precies was, laat staan wie haar man was en waar zijn portret was gebleven. Totdat ik twintig jaar geleden op het RKD, het Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis in Den Haag, een foto ontdekte van het portret van Jakob Omphalius.”

Familiewapens

„Op het RKD trof ik ook een catalogus van die Engelse veiling van 1896. De bekende kunsthistoricus Cornelis Hofstede de Groot had er eigenhandig tekeningetjes in gemaakt van de familiewapens die op de achterkant van de schilderijtjes waren geschilderd. Zo kon ik Elisabeth aan Jakob linken en achterhalen dat zij Elisabeth Bellinghausen moest zijn, een dochter van eveneens een Duitse jurist.”

Dat het om een verlovingsportret gaat en dat Elisabeth, zoals afgebeeld op het paneel, nog ongehuwd was, leidt Van Suchtelen af aan haar vlechten onder haar met pareltjes bestikte mutsje. „Deze haardracht was aan het begin van de zestiende eeuw typisch voor ongehuwde vrouwen”, weet de conservator. „In haar hand houdt ze een takje bitterzoet, dat haar liefde voor Jakob symboliseert.”

Societyschilder

Volgens Van Suchtelen was Bartholomäus Bruyn de Oude dé societyschilder van Keulen aan het begin van de zestiende eeuw. „Hij was de eerst bekende portretschilder van die tijd. Dit genre was destijds echt iets nieuws.”

Het herenigde paar wordt tot en met 4 oktober op zaal getoond als portrettweeluik. „Het stel past perfect bij onze collectie vroege Duits en Vlaamse portretten van Holbein en Memling.” Daarna vertrekt Jakob, die dit voorjaar op TEFAF te zien was en nadien werd verworven met steun van de Bankgiroloterij en de Vereniging Rembrandt, naar het restauratieatelier om verder onderzocht en opgeknapt te worden.