Nieuws/Financieel
1004909
Financieel

Column: Verloopt afbouw van Fed-balans wel soepel?

Fed-voorzitter Janet Yellen

Fed-voorzitter Janet Yellen

De Federal Reserve is recent officieel begonnen aan fase 2 van het plan om het rentebeleid weer te normaliseren: De bijl wordt gezet in de ongeveer € 3800 miljard aan voornamelijk Amerikaanse staatsobligatie die in de loop van de financiële crisis zijn opgekocht. Het stelsel van Amerikaanse centrale banken gaat nu over van fase één - het voorzichtig verhogen van de rente – naar fase 2, het afbouwen van de balans.

Fed-voorzitter Janet Yellen

Fed-voorzitter Janet Yellen

De meeste marktvorsers voorzien een gepaste, geleidelijke en soepele afbouw van de balans zonder grote onrust op de financiële markten. Ik ben het eens met “gepast” en “geleidelijk”. Maar dat woordje “soepel” baart me toch wel zorgen. Kan de Federal Reserve haar balans weer op een normaal niveau krijgen, zonder de wereldwijde financiële markten overhoop te halen?

Laten we wel wezen: ook wij denken dat de beslissing van de Fed om te beginnen met de afbouw van de balans geheel op zijn plaats is, gezien de huidige arbeidsmarkt in de VS en de gunstige financiële omstandigheden. Maar ik denk dat we ook rekening moeten houden met een stijgende volatiliteit in deze beleidsfase. Tot nu toe is het geen enkele grote centrale bank gelukt om kwantitatieve verruiming geheel terug te draaien (de balans van de Bank van Japan is vandaag hoger dan tien jaar geleden) – dus kunnen we er niet van uitgaan dat dit proces vlotjes en rustig zal verlopen.

De Fed wil overduidelijk terugkeren naar een meer normale monetair beleid, en heeft aangegeven hoe het te werk zal gaan om dat te bereiken. Velen denken dat deze helder aangekondigde afbouw van de balans een “non-event” zal zijn. Veel economen, die van de Fed incluis, denken zelfs dat fase 3 – het hervatten van renteverhogingen – al in december van start gaat.

Verlengde pauze renteverhogingen

Onze visie is toch anders. Wij verwachten al langere tijd dat fase 2 zal worden gevolgd door een “verlengde pauze” wat betreft renteverhogingen, waarbij de kortetermijnrentes tot halverwege 2018, zo niet langer, in de buurt van 1,25% zullen blijven. Of deze verwachting juist blijkt, hangt af van een aantal factoren, onder meer het tempo waarmee de inflatie toeneemt, of de werkeloosheid onder de 4% daalt en ook de mate waarin de financiële omstandigheden gunstig zijn voor economisch herstel.

Beginnen met de afbouw van de ongekend hoge balans zonder daarbij de financiële omstandigheden te verstoren of de markten op te schudden, is voor de Fed wellicht een grotere uitdaging dan een start maken met het opkrikken van de rentes. Omdat de kwantitatieve verruimingsprogramma’s van de Fed de beurskoersen hebben opgestuwd en de jacht opeen hoger rendement heeft aangewakkerd, mag je ervan uitgaan dat we de komende maanden in onrustiger vaarwater komen. Zeker naarmate die zuurstof wordt weggenomen.

Geen dalende markten

Het is onwaarschijnlijk dat de Fed tegelijk met het begin van de afbouw ook de beleidsrente verhoogt. Niettemin is er in deze fase 2 sprake van monetaire verkrapping doordat de balans van de Fed na een aantal rondes van kwantitatieve verruiming krimpt. Kwantitatieve verruiming heeft de afgelopen jaren een significante rol gespeeld bij de sterke resultaten van verschillende beleggingen, inclusief die in aandelen en obligaties.

De combinatie van volledig gewaardeerde aandelenkoersen en lage marktvolatiliteit is doorgaans geen voorbode van hoge rendementen. Onze marktverwachting kenmerkt zich dan ook door voorzichtigheid, al verwachten we ook weer geen dalende markten. Wij raden investeerders aan zich te richten op datgene waar ze invloed op hebben, en zich te houden aan hun evenwichtige langetermijnplan, of er nu meer volatiliteit op komst is of niet.

Joe Davis is hoofdeconoom van vermogensbeheerder Vanguard