Nieuws/Financieel
1010415
Financieel

U wordt nooit perfect

Beleggingsresearch is niet erg geschikt om met de huidige macro-thema’s om te gaan, omdat de meeste research gebaseerd is op het perspectief van de ECB, de Britse en de Japanse centrale bank.

We leven in een wereld waarin 60% van de groei afkomstig is uit Azië en weinig mensen plegen research naar Azië, laat staan dat ze er ook heen reizen. Maar dat weerhoudt niemand ervan een mening te hebben. En is het is angstaanjagend hoe oppervlakkig deze mening vaak is en dat de fundamentele veranderingen die in heel Azië in het zakenmodel gaande zijn genegeerd worden.

In Azië is er nu een ‘minicrisis’ nodig om de zienswijze op de ontwikkeling en de groei te veranderen. In China gaat het om de schaduw-economie, de zeepbel op de huizenmarkt en de verontreiniging.  Elders in Azië gaat het om het financieren van de tekorten, de noodzaak voor hervormingen om het volgende niveau in de economische ontwikkeling te bereiken en tenslotte, in Azië en ook elders worden in veel landen verkiezingen gehouden.

Urgentie

Tijdens mijn laatste reis in november naar Singapore, Hong Kong en Indonesië merkte ik een belangrijke verandering op: er was een gevoel van urgentie, een erkenning van het feit dat het Aziatische businessmodel als de producent voor de wereld onder druk staat. Loonsverhogingen, stijgende importkosten en inzakkende producentenprijzen hebben de marges van bedrijven onder druk gezet. De kredietcyclus bevindt zich nu in een bedreigende fase, een mix van faillissementen, interventies en crisismanagement.

Deze crisis zal een grotere impact hebben dan velen zich realiseren. Een groeivertraging in Azië betekent dat de groei in de hele wereld onder druk staat. (China was goed voor 36% van het wereldwijde BNP, terwijl Azië – zonder Japan en China – in 2012 goed was voor nog eens 24%).

Azië blijft deflatie exporteren, en de exporterende ondernemingen in Europa en de VS zullen snel ondervinden dat niet alleen hun marges onder druk staan, maar ook hun omzetten. Overinvesteringen in Azië voedden een flink deel van de vraag naar producten uit de OESO-landen.

Houdbare groei

Maar de vraag zou moeten gaan terug te lopen nu Azië en China hun economische modellen aanpassen voor een volgende fase, waar in de komende 5 tot 10 jaar de groei in Azië 3 tot 5% zal bedragen tegen nu 7 tot 10% en China gaat naar een houdbare groei van 5% na de plus 10% van de afgelopen jaren.

De huidige crisis ontstond bij de 'Fragiele Vijf' (Brazilië, India, Indonesië, Turkije en Zuid-Afrika), kreeg meer momentum  door Argentinië en Latijns-Amerika en heeft zich nu ook verspreid over Oost-Europa. De Russische roebel is net zo zwak als het laagste niveau tijdens de financiële crisis:

Rusland, dat gewend is geraakt om zijn eigen gang te gaan komt steeds dichterbij een punt waarop het meer en meer afhankelijker wordt van de rest van de wereld, en met name van wereldwijde groei. Energie is goed voor de helft van de Russische inkomsten en 25 tot 30% van het BNP. Groei is in Rusland haast perfect gerelateerd aan de ontwikkeling van de olieprijs.

Intussen zijn er sterke geruchten over een devaluatie van de roebel, die ontkend worden door president Poetin en de centrale bank. De Russische inkoopmanagersindex toont een contractie van de economie:

Dus van Azië tot Rusland, tot Latijns-Amerika en de opkomende markten in het algemeen, het punt is dat dit ‘Argentijnse verhaal’ een effect heeft op de groeimachines in de hele wereld. Minder dan een week geleden kon je geen krant openslaan of de tv aanzetten of je las en hoorde dat de beurzen er geweldig bij liggen en dat herstel en een hogere groei er aan zitten te komen.

En natuurlijk, wat was er mooier dan te horen dat het IMF en de Wereldbank hun groeiverwachtingen opgeschroefd hadden? Maar iedereen negeerde datgene wat waarschijnlijk de belangrijkste katalysator voor een ommekeer is, de valutamarkt.

Ergens anders heen

Valuta zijn altijd leidend geweest en zijn geen volgers van ontwikkelingen. Laten we onder ogen zien dat opbrengsten uit opkomende markten altijd veroorzaakt werden door wisselkoersontwikkelingen. Dus: bij opkomende markten draait het niet om lokale thema’s, of zelfs om het geloof van beleggers in die markten, maar om wisselkoersen die verschillen in rente en inflatie weergeven. En nu zeggen die indicatoren je: geen grote winsten meer hier, ga maar ergens anders heen.

De cirkel is rond. In plaats van het najagen van dikke rendementen uit opkomende markten begint de markt te kijken naar het in stand houden van kapitaal (en is daar al mee begonnen). Maar dat is ook goed nieuws. Je kunt beter handelen op fundamentele ontwikkelingen dan je door de drukpers van de Fed als een kip zonder kop te laten opjagen.

2014 zal een jaar worden waarin volatiliteit over de hele linie zal gaan oplopen en de wereldeconomie, de kapitaalstromen en beleggers zoeken naar een nieuw evenwicht. Maar net als eerdere crises, ze zijn de moeite waard omdat we ze nodig hebben om een nieuw groeimodel te vinden voor de wereldeconomie.

Steen Jakobsen is hoofdeconoom van Saxo Bank. Hij richt zich op ontwikkelingen in de wereldeconomie en de financiële markten.