Nieuws/Financieel
1011339157
Financieel

Column: Belastingparadijs voor de kust van Nederland

Willem Vermeend (l) en Rick van der Ploeg

Willem Vermeend (l) en Rick van der Ploeg

Alles wijst er op dat de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk afkoerst op een harde Brexit. De Europese regeringsleiders hebben te weinig oog voor de negatieve gevolgen van de Brexit voor de economie van de EU. Ook onderkennen ze onvoldoende dat het VK na de Brexit over mogelijkheden beschikt om het Europese bedrijfsleven met valse concurrentie te treffen.

Willem Vermeend (l) en Rick van der Ploeg

Willem Vermeend (l) en Rick van der Ploeg

Voor de nieuwe Britse premier Boris Johnson en de harde kern van de Brexiteers moet 31 oktober 2019 hoe dan ook een feestdag worden. Dit is de officiële datum waarop het VK de EU zal verlaten. Alles wijst erop dat Johnson met zijn regeringsploeg, die in hoofdzaak bestaat uit fanatieke aanhangers van een harde Brexit, afstevent op een zogenoemd No Deal vertrek. Dit houdt in dat het VK zonder afspraken met Brussel uit de EU zal treden. Bij zijn aantreden gaf Johnson al aan dat hij geen boodschap heeft aan het vertrek-akkoord dat de vorige premier Theresa May met de EU had gesloten. Dat ging de prullenbak in en daarmee ook alle regelgeving die door teams van net afgestudeerde juristen waren gekopieerd van EU-wetgeving.

Sinds de start van zijn premierschap neemt de nieuwe Britse regering maatregelen die erop duiden dat het VK aankoerst op een harde Brexit en eind oktober de EU zal verlaten. Zo wordt de wetgeving van het VK opnieuw ingericht en worden kiezers gepaaid met extra middelen voor de NHS, het Britse zorgstelsel. Daarnaast worden aan boeren, vissers en andere sectoren bij de Brexit compensatiemaatregelen beloofd. Daarnaast is de regeringsploeg van Johnson begonnen met de werving en training van extra douanefunctionarissen en ook al met een pr-campagne.

Ondernemersparadijs

Het meest opvallende plan van Boris Johnson is het creëren van speciale vrijhavens waar bedrijven in de watten worden gelegd. Daar kunnen ze onder meer zonder belastingheffing hun import en export regelen. Ook circuleren er ideeën om voor bepaalde bedrijfssectoren, waaronder het financiële centrum van Londen, forse belastingverlagingen door te voeren. De regeringsploeg van Johnson probeert daarmee duidelijk te maken dat het VK straks eigen baas is en zich niet meer aan de regels van Brussel hoeft te houden. De bedoeling is dat het VK na 31 oktober uitgroeit tot het land met het beste vestigingsklimaat van de wereld.

Ondernemers komen naar het VK

De Brexiteers geloven er heilig in dat talloze bedrijven uit Europa, maar ook daarbuiten, zich in het Britse ondernemersparadijs zullen vestigen en ook dat ze wereldwijd met speciale voordelen slimme start-ups en scale-ups naar het VK kunnen lokken. Ze zijn ongevoelig voor de risico’s van een No Deal. Alle rapporten waarin wordt aangeven dat het bruto binnenlands product van de VK de komende jaren, na de Brexit, fors zal dalen en dat er honderdduizenden banen verloren gaan, worden afgedaan als bangmakerij.

Ze gaan ervan uit dat het VK, zonder de regelgeving en bemoeienis van Brussel, veel beter af is; ze voorspellen zelfs hogere groeicijfers en meer banen. Het valt op dat de Europese regeringsleiders er weinig aan doen om dit ’optimisme’ tegen te spreken. Bovendien waarschuwen ze Johnson ook niet dat de EU hard zal optreden tegen (fiscale) concurrentievervalsing ten opzichte van het Europese bedrijfsleven.

De EU is luchthartig

De Europese regeringsleiders maken zich tot op heden weinig druk om de zegetocht en beloften van Boris Johnson. Ze onderkennen daarbij onvoldoende dat een harde Brexit, zonder (handels)akkoord de EU hard gaat raken en ook dat een VK a la Singapore binnen Europa voor verschillende EU-lidstaten forse negatieve economische effecten zal hebben. Recent publiceerde de Katholieke Universiteit van Leuven daarover een verontrustende studie. Daaruit blijkt dat bij een No Deal Brexit het banenverlies binnen de EU kan oplopen tot 1,7 miljoen. Het zwaarste verlies lijdt Duitsland met bijna 300.000 banen. Daarna volgen Frankrijk en Italië met ongeveer 140.000 banen en Polen met rond de 120.000. In Nederland gaan ruim 70.000 banen verloren.

Het VK wordt met een verlies van meer dan 520.000 Britse banen ook hard getroffen. Brexiteers menen dat het VK met een eigen beleid, zonder Brussel, voldoende mogelijkheden heeft om dit verlies op te vangen en in staat is genoeg nieuwe banen te scheppen. Het valt ons op dat we deze gedachte ook steeds vaker tegenkomen bij bestuurders van Britse bedrijven. Ze gaan wel uit van een tijdelijk dip voor de Britse economie, maar prijzen tegelijk ook de veerkracht daarvan en wijzen op de voordelen die het VK krijgt als het, zonder Brussel, baas in eigen huis is.

Recessie

Mede door de gevolgen van de handelsoorlog tussen de VS en China neemt de kans op een recessie ook in Europa toe. Deze recessievrees zie we ook op de beurzen. Ook in verschillende EU-landen zien we signalen. Deze week rapporteerde bijvoorbeeld Duitsland een krimp van de economie. Volgens de laatste CBS-cijfers draait de Nederlandse economie nog prima, zelfs beter dan de meeste andere EU-landen. Deze week voorspelde het Centraal Planbureau (CPB) voor 2020 een economische groei van 1,4%.

Op basis van dit optimistische groeicijfer worden in en buiten politiek Den Haag al vergezichten geschilderd van belastingverlagingen en extra overheidsuitgaven voor de collectieve sector, zoals onderwijs en zorg. Gezien de lastenverzwaringen die door de kabinetten Rutte zijn doorgevoerd en de huidige hoge lastendruk zou de prioriteit bij een forse belastingverlaging moeten liggen, vooral voor de middeninkomens.

Hoewel deze verlaging wenselijk is, zou de minister van Financiën Wopke Hoekstra, gezien de recessie-signalen en de effecten van en harde Brexit, zeker rekening willen houden met een lager groeicijfer dan de ’optimisten’ van het CPB. Bovendien zal de Nederlandse economie straks hard worden getroffen door een belastingparadijs voor onze kust.