Nieuws/Financieel
10356
Financieel

Fosfaatdeal Van Dam verdeelt zuivelsector

Grote onrust onder de melkveehouders

AMSTERDAM - Het fosfaatakkoord van staatssecretaris Van Dam (EZ), de zuivelsector en de Rabobank, heeft voor veel onrust gezorgd bij de melkveehouders.

Woensdag stapte voorzitter Arjan Schimmel van DOC Kaas uit ketenorganisatie ZuivelNL, omdat hij het niet eens is met het plan. ,,Het is dieptriest dat ik deze stap moet zetten, maar het fosfaatreductieplan zoals dat nu op tafel ligt, is niet in het belang van de coöperatie DOC’’, zegt Schimmel.

Vooral het algemeen verbindend verklaren (avv) van het akkoord door Van Dam, waardoor alle Nederlandse melkveehouders (groot, klein of biologisch) onder de overeenkomst vallen, is hem een doorn in het oog. ,,De verantwoordelijkheid van de algemene verbindende verklaring komt bij ZuivelNL te liggen en daarmee bij de zuivelondernemingen. De gevolgen zijn juridisch aanvechtbaar en de financiële gevolgen daarvan zijn niet te overzien. Die claims zijn dan voor ZuivelNL en niet voor de overheid. Dat risico kunnen en willen we als coöperatie niet nemen.’’

Biologische boeren

Schimmel is niet de enige die tegen de fosfaatovereenkomst is. Ook de biologische melkveehouders (480 van de in totaal 17.000) zijn faliekant tegen de overeenkomst. ,,We zijn zwaar gefrustreerd’’, zegt Gerben Braakman van Natuurweide, de belangbehartiger van de biologische boeren. ,,Wij moeten al aan strenge normen voldoen. En nu worden we gestraft voor goed gedrag.’’

Uit onderzoek van Milieudefensie en Grondig onder 1600 melkveehouders, blijkt dat maar 30% van de boeren het fosfaatakkoord steunt. Grondig is de belangenbehartiger van grondgebonden melkveehouders. Dat zijn boeren die de mest die ze produceren op hun eigen grond kwijt kunnen.

Koeien uit de wei

Volgens de fosfaatdeal moet volgend jaar de fosfaatproductie met 8,2 miljoen kilogram worden teruggedrongen om weer aan de eisen van Brussel te voldoen. Om dat te bereiken moeten onder meer 160.000 tot 175.000 koeien uit de wei worden gehaald en de melkproductie fors worden verminderd. Volgens Grondig en Milieudefensie komt het vorige week gesloten akkoord vooral uit de koker van FrieslandCampina, de Rabobank en boerenorganisatie LTO Nederland. Zij willen dat grondgebonden melkveehouders, ongeveer een derde van het totaal, worden ontzien.

Volgens Haagse bronnen wordt er hard gewerkt om dit voor elkaar te krijgen. Mogelijk heeft dit een kans van slagen. ,,Er wordt nog over onderhandeld’’, zegt een woordvoerster van LTO. Haast is geboden, want volgende week donderdag is al het debat in de Tweede Kamer over het fosfaatakkoord.

Spoedoverleg

Zowel op het ministerie als bij FrieslandCampina vindt er spoedoverleg plaats om het plan geaccepteerd te krijgen. De zenuwen lijken ook op het ministerie van EZ toe te nemen. Een vakbondbestuurder, die in deze krant vraagtekens zette bij de haalbaarheid van de plannen van Van Dam in Brussel, kreeg een boos telefoontje van een hoge ambtenaar van EZ: ze mocht in het openbaar geen kritiek op de haalbaarheid spuien.

Arjan Schimmel van Doc Kaas vindt de gevolgen van de fosfaatdeal niet te overzien. ,,Het gaat om een teveel aan fosfaat, niet om melk. De overheid moet haar verantwoordelijkheid nemen, dit kun je niet aan de sector overlaten. Het is triest om te zien dat dit voor zoveel verdeeldheid zorgt in de zuivelsector.’’